Header Ads

  • Breaking News

    Tại sao đại sứ Trung Quốc tại Pháp gây tranh cãi về các nước thuộc Liên Xô cũ

    Đại sứ Lô Sa Dã đã gửi tín hiệu đồng ý với Putin qua bình luận về chủ quyền của Liên Xô cũ.

     Nguồn: Katsuji Nakazawa, “For wolf-warrior envoy in France, it’s mission accomplished,” Nikkei Asia, 27/04/2023

    Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

    Trong chuyến thăm Trung Quốc gần đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gây tranh cãi trên trường quốc tế khi phát biểu rằng châu Âu nên tránh bị kéo vào cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Mỹ về vấn đề Đài Loan.

    Chỉ hai tuần sau đó, Lô Sa Dã (Lu Shaye), Đại sứ Trung Quốc tại Pháp, đã gây ra một vụ náo động khác ở châu Âu khi ông đặt câu hỏi về chủ quyền của các quốc gia thuộc Liên Xô cũ.

    Trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng trên truyền hình Pháp hôm thứ Sáu, Lô được hỏi liệu Crimea có phải là một phần của Ukraine hay không. Ông đáp, “Theo lịch sử thì ban đầu Crimea là một phần của Nga. Chính Khrushchev đã trao Crimea cho Ukraine trong thời kỳ Liên Xô.”

    Ông tiếp tục, “Các quốc gia thuộc Liên Xô cũ không có địa vị thực tế trong luật pháp quốc tế, vì không có thỏa thuận quốc tế nào để hiện thực hóa tình trạng chủ quyền của họ.”

    Những nhận xét gây tranh cãi của Lô đã đặt ra nghi ngờ về sự tồn tại chủ quyền quốc gia của các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, bao gồm cả Ukraine. Người ta bắt đầu đặt nghi vấn liệu đây có phải là quan điểm chính thức của chính phủ Trung Quốc.

    Nếu Lô Sa Dã cố tình đưa ra những nhận xét này, điều đó có thể cho thấy Bắc Kinh xem hai mối quan hệ, giữa Nga với các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ và giữa Trung Quốc với Đài Loan, là có sự tương đồng. © Reuters 

    Nhận xét này ngay lập tức vấp phải những phản ứng dữ dội. Trợ lý của Tổng thống Ukraine Mykhaylo Podolyak viết trên Twitter, “Tất cả các quốc gia thuộc Liên Xô cũ đều có chủ quyền rõ ràng, được tôn trọng trong luật pháp quốc tế.”

    Ngoại trưởng Litva Gabrielius Landsbergis cũng tweet rằng, “Nếu ai đó vẫn thắc mắc lý do tại sao các quốc gia vùng Baltic không tin tưởng Trung Quốc sẽ làm ‘trung gian hòa bình ở Ukraine,’ hãy nghe một đại sứ Trung Quốc lập luận rằng Crimea là của Nga, và biên giới của đất nước chúng tôi là không có cơ sở pháp lý.”

    Về mặt kỹ thuật, Trung Quốc công nhận chủ quyền của các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, bao gồm các nước Baltic – Estonia, Latvia, và Litva – bên cạnh đó là các nước Trung Á và Ukraine. Đâu còn lý do nào khác để Trung Quốc và các nước này trao đổi đại sứ?

    Nếu Trung Quốc thực sự khẳng định rằng không có thỏa thuận quốc tế nào về chủ quyền của các quốc gia này – điều được thể hiện qua việc các quốc gia này đều là thành viên chính thức của Liên Hợp Quốc – thì quan hệ ngoại giao của Trung Quốc với các quốc gia này sẽ bị hủy bỏ.

    Một lời khẳng định như vậy từ Trung Quốc chẳng khác nào tự bắn vào chân mình.

    Lô vốn được biết đến là một nhà ngoại giao hay đưa ra những nhận xét gây tranh cãi. Chẳng hạn, ông từng nói rằng, sau khi Trung Quốc thống nhất với Đài Loan, người dân trên đảo cần phải được “cải tạo” để nuôi dưỡng lòng yêu nước.

    Một số người cho rằng đây chỉ là hành động lỡ lời của một “nhà ngoại giao chiến lang.” Những người khác tin rằng nhận xét của Lô chắc chắn là có chủ ý và đã được đưa ra theo chỉ thị của Bắc Kinh.

    Nếu giả thuyết thứ hai là chính xác, vấn đề thực sự nghiêm trọng.

    Người ta đã đặt ra giả định về ý định của Lô – và của Bắc Kinh. Phải chăng đây là một thông điệp thiện chí gửi tới Tổng thống Nga Vladimir Putin?

    Thanh niên kỷ niệm 9 năm ngày sáp nhập Crimea, ở Yalta, Crimea, vào ngày 17/3. © AP 

    Nếu Bắc Kinh thực sự cho rằng có sự tương đồng giữa mối quan hệ của Nga với các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ và mối quan hệ của Trung Quốc với Đài Loan, thì mọi chuyện đã dần sáng tỏ.

    Năm 2014, nước Nga của Putin đã đơn phương chiếm Crimea từ Ukraine và sáp nhập bán đảo. Tiếp đến, vào tháng 2 năm ngoái, Nga đã phát động một cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine.

    Trung Quốc đã không công nhận hai động thái này của Nga, nhưng đồng thời, họ cũng chưa bao giờ chỉ trích Nga về cuộc xâm lược vũ trang vào Ukraine. Ở đây tồn tại một mâu thuẫn lớn.

    Tuy nhiên, việc Trung Quốc vui vẻ để mặc mâu thuẫn này nhiều khả năng là do họ không loại trừ việc sử dụng vũ lực để thống nhất với Đài Loan.

    Trung Quốc hy vọng rằng trong một kịch bản như vậy, chí ít người Nga sẽ ủng hộ họ tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, để chống lại một liên minh quốc tế lên án động thái xâm lược.

    Tuyên bố của Lô có thể là phi logic khi nhìn từ quan điểm luật pháp quốc tế, nhưng từ quan điểm chính trị, nó có thể được diễn giải là một nỗ lực của Trung Quốc nhằm chiều lòng Putin. Nếu đúng là vậy, thì dù tuyên bố có gây tranh cãi hay phi logic cũng không quan trọng đối với Bắc Kinh.

    Điều đó có nghĩa là Lô đã làm đúng vai trò “chiến lang” của mình theo lệnh của Bắc Kinh. Nhiệm vụ của ông đã hoàn thành.