Cuthongthai/Việt Nam
12/12/2025
Cả nước thặng dư 20.5 tỷ USD – nhưng doanh nghiệp Việt thực ra âm tới 26 tỷ USD.
Cú Thong Thai tóm tắt nhanh: Xuất khẩu Việt Nam tăng, nhưng lệ thuộc FDI ngày càng lớn.
Xuất khẩu của FDI đang chiếm hơn 3 phần 4 toàn nền kinh tế. Năm 2010 chỉ là 54%. Năm 2024 đã là 71.7%. Và 11 tháng 2025 đã vượt 76.2%.
Khu vực FDI xuất hơn 327 tỷ đô và nhập hơn 281 tỷ đô, tạo thặng dư 46.5 tỷ. Còn khu vực trong nước xuất 102 tỷ nhưng nhập tới 128 tỷ, nên bị âm 26 tỷ đô. Nhờ FDI mà tổng thể vẫn thặng dư 20.5 tỷ.
Nhưng phía sau lại là câu chuyện không vui. Doanh nghiệp trong nước yếu. Tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa chỉ khoảng 52%. Ngành điện tử chỉ đạt 27%. Trong khi Trung Quốc làm được 75%, Thái Lan 52%, Indonesia 61%.
Tỷ lệ nội địa hóa cũng rất thấp, chỉ 42%. Doanh nghiệp Việt chỉ đóng góp 17%. Các ngành chủ lực như dệt may, da giày, điện tử… vẫn phải nhập 60-70% nguyên liệu.
Dòng tiền lại chảy ngược ra nước ngoài. Trong 2016-2021, Việt Nam trả cho nhà đầu tư nước ngoài tới gần 97 tỷ đô. Nhưng thu về từ đầu tư ra nước ngoài chỉ 7.4 tỷ đô.
FDI được phép chuyển lợi nhuận về nước mỗi năm. Và trong bối cảnh lãi suất quốc tế cao, dòng tiền chuyển về càng nhanh. Dù khu vực FDI đóng 20-24% ngân sách, phần lợi nhuận vẫn rời khỏi Việt Nam.
Số liệu GDP đẹp, nhưng phần lớn đến từ FDI. Khu vực trong nước thì thâm hụt đều đều 25-26 tỷ đô. Khoảng 50% giá trị xuất khẩu là nguyên liệu nhập khẩu. Và lợi nhuận chủ yếu không ở lại.
Nếu Việt Nam không cải cách mạnh, nâng nội địa hóa, tăng công nghệ và phát triển doanh nghiệp nội địa, kinh tế sẽ còn phụ thuộc dài hạn.
Tóm lại
Một nền kinh tế mạnh là nền kinh tế tự đứng vững, không phải nhờ người khác cõng hộ. Muốn bay cao thì trước hết đôi cánh phải là của chính mình.
Cú Thông Thái
Không có nhận xét nào