Suy thoái cho người nghèo ... và người trẻ
Hồ Quốc Tuấn
28/3/2026
Liệu có suy thoái chăng?
Trong tuần bắt đầu xuất hiện những câu hỏi về suy thoái, khủng hoảng kinh tế tùm lum. Một số bạn hỏi mình có kịch bản không, hay hôm trước VBUK có anh hỏi là liệu chiến tranh kéo dài thì có khủng hoảng kinh tế hay suy thoái.
Đến thời điểm này, mình vẫn giữ view là mình chưa thấy điều đó trên tổng thể các nền kinh tế. OECD vừa công bố dự báo các nền kinh tế lớn, thì đa số vẫn tăng trưởng dương và sẽ không có ông nào âm 2 quý để “suy thoái kỹ thuật”.
Về giả định cơ bản của các kịch bản này là giá dầu ở dưới 120 và không có cú sốc nào với lao động và tiêu dùng. Nếu như ngoại trưởng Mỹ anh Rubio nói là 2-4 tuần quánh xong thì khả năng không có suy thoái là cao. Cho dù kéo dài thêm nhiều tháng, giá dầu vượt 150, thì khả năng suy thoái chủ yếu vẫn chỉ nằm ở mấy ông Châu Âu mà thôi (coi hình dưới). Đợt tháng 3/2026 này vốn là anh em dự đoán sẽ nâng triển vọng tăng trưởng, nhất là ông UK rất hi vọng thì lại là ông bị đánh nặng nhất. Ổng có thể được revise tăng trưởng lên đến 1.5-1.6, mà giờ rớt cái về 0.7, nghĩa là gần như mất trắng tăng trưởng dự báo hồi cách đây chừng 1 tháng. Mỹ cũng giảm so với kỳ vọng lạc quan 2.3 thậm chí 2.5 thì nay rớt còn có 2% thôi. Nhưng đỡ hơn ông UK nhiều và là nước giàu duy nhất vẫn giữ được mức lạc quan hơn tháng 12 (nghĩa là ổng bị ảnh hưởng chiến tranh ít hơn mấy nước giàu kia).
Ngay cả với một modelling khác có tính tới ảnh hưởng của giá cổ phiếu sụt giảm kéo dài, thì hai ông Mỹ và Hàn bị tác động nặng nhất, thì cũng không thể làm họ âm được. Khi đó ông US mất thêm khoảng 0,5% do giá cổ phiếu giảm làm giảm chi tiêu và đầu tư, nhưng hổng chết. Theo model của Fitch thì cha Brazil còn có lợi. Điều thú vị, model của Fitch hay OECD, ông UK cũng mất tích hẳn 1.2%, đúng boong luôn! High beta economy có khác :)
Dự báo lạm phát sẽ tăng nhưng không có bay vù vù như bà con tưởng.
Tóm lại, tác động của giá năng lượng cao lên các nước là rõ ràng, nhưng không đều nhau. Kỳ vọng tăng trưởng khả quan hơn dự báo tháng 12/2025 của OECD hồi đầu tháng 2 đã bị đấm nặng, nhưng vẫn còn ở mức chấp nhận được và không suy thoái. Và lạm phát vẫn không có bay vùn vụt như mấy năm trước.
Tuy nhiên, đây chỉ là góc nhìn tổng thể. Nếu nhìn vào từng thành phần kinh tế, chúng ta có thể có một câu chuyện khác.
Suy thoái cho người nghèo … và người trẻ?
Trong các nền kinh tế, tăng trưởng hình chữ K đã rõ ràng hình thành, và không chỉ nhóm thu nhập cao sống tốt hơn nhiều so với nhóm thu nhập thấp, mà doanh nghiệp lớn cũng đang sống sướng hơn nhiều so với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ngay trong ông có dự báo tăng trưởng tốt 2% là Mỹ thì trong câu chuyện vỡ nợ vay mua nhà và thẻ tín dụng, phần lớn nhóm trong 25% thu nhập thấp nhất đang tiến về mức 4.x%, là một mức mà bank có thể phải giảm cho vay nhóm này. Trong khi đó nhóm thu nhập cao nhất (quartile 4) sống phây phây.
Một điểm nữa là consumer credit đang gặp nhiều khó khăn hơn so với nhóm asset backed credit như mortgage. Và nhóm nhờ vào consumer credit nhiều thì lại là nhóm thu nhập thấp. Về cơ bản, nếu nhìn vào tình hình thẻ tín dụng, thì nhóm thu nhập thấp và vỡ nợ khả năng là đã ở mức tương tự như 2010.
Vì vậy, với cuộc chiến lần này, giá năng lượng cao, thị trường việc làm mong manh và vỡ nợ tín dụng tiêu dùng kiểu này, nhóm bottom 25% thật ra đã quay lại tình trạng của họ trong suy thoái hồi 2009.
Và điều thú vị là nếu chia theo tuổi, thì nhóm 18-29 tuổi đã ở ngang mức vỡ nợ của 2009 luôn.
Tóm lại, đối với nhóm thu nhập thấp, nhiều anh em economist tin rằng họ đã ở vào trạng thái kiệt quệ tài chính như thể nền kinh tế suy thoái rồi mặc dù kinh tế vẫn tăng trưởng dương.
Đó là vì hiện tại phần lớn tiêu dùng lẫn đầu tư đều do nhóm người giàu dẫn dắt. Và tăng trưởng cũng mang lợi ích vào tay họ.
Tóm lại, nhóm thu nhập thấp và người trẻ sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng đặc biệt xấu của cú sốc lần này.
Tham khảo báo cáo credit report hộ gia đình của Mỹ ở đây
Vậy thị trường đầu tư có bị ảnh hưởng nhiều không?
Mình vẫn giữ view ảnh hưởng không lớn dù thị trường trong tuần qua chơi một màn đỏ lửa cuối tuần. Như 2 bài Đọc Chậm của 2 tuần gần đây, mình vẫn nhìn nhận là thị trường cổ phiếu vẫn chắc tay vì tiền vẫn còn, và bond yield vẫn trong tầm kiểm soát dù đã có dấu hiệu căng cục bộ. Bạn có thể theo dõi các post Facebook của mình ví dụ ở đây.
Túm lại cách trade dễ nhất thời này là Looking beyond the conflict hoặc là Peace Trade. Các view liên quan bạn xem Facebook của mình sẽ cập nhật hơn.
MỘT SỐ CHART THÚ VỊ TRONG TUẦN
Vốn ngoại rút khỏi thị trường mới nổi ở Châu Á ở mức kỷ lục trong nhiều năm
Một chiếc tàu đi qua Hormuz hiện nay bị bao nhiêu đây thứ có thể tấn công!
Houthi tham chiến thì Biển Đỏ căng
Bạn nào đa dạng hóa đầu tư bond/stock thì cũng gãy như thường :)
Tại chiến tranh nên các bạn phải trả lãi suất cao
Hồ Quốc Tuấn
Không có nhận xét nào