Chiến tranh Trung Đông

Nguồn tin RFI

09/4/2026

Mỹ tuyên bố vẫn duy trì quân ở Trung Đông, không đàm phán với Iran về Liban và uranium

Lệnh hưu chiến được tổng thống Mỹ ban hành liệu có sẽ sớm tan vỡ ? Vài giờ sau khi thông báo tạm ngưng không kích trong 15 ngày, tối qua, 08/04/2026,tổng thống Donald Trump cho biết quân đội Mỹ vẫn được duy trì gần Iran cho đến khi đạt một « thỏa thuận thực sự », đồng thời khẳng định thỏa thuận ngừng bắn với Iran « không bao gồm Liban », trong khi Teheran xem hưu chiến ở nước này là một trong số « các điều kiện thiết yếu » cho đàm phán.

Đăng ngày: 09/04/2026 

Phó tổng thống Mỹ J.D Vance phát biểu tại sân bay ở Washington D.C, Hoa Kỳ ngày 08/04/2026. REUTERS - Jonathan Ernst

Minh Anh|Thùy Dương

Luận điểm này của Washington một lần nữa đã được phó tổng thống JD. Vance, người sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ đàm phán với Iran ở Islamabad, nhắc lại trước giới báo chí trước khi rời Budapest, Hungary.

Thông tín viên Vincent Souriau tại Washington cho biết thêm thông tin :

« Trả lời các phóng viên trên đường băng sân bay Budapest, nơi ông đến để ủng hộ thủ tướng Hungary Viktor Orban, phó tổng thống Mỹ JD. Vance đã bác bỏ các tuyên bố của chế độ Teheran. Ông cho biết Liban chưa bao giờ là một phần của các cuộc thương lượng.

Ông nói : "Tôi nghĩ ở đây có một sự hiểu lầm thực sự. Theo tôi, Iran nghĩ là lệnh ngừng bắn bao gồm cả Liban, nhưng điều đó hoàn toàn không đúng. Chúng tôi chưa bao giờ hứa điều đó, chúng tôi chưa bao giờ nói là lệnh ngừng bắn sẽ bao gồm cả Liban. Những gì chúng tôi tuyên bố là lệnh ngừng bắn đó sẽ được tập trung vào Iran và vào các nước đồng minh của Mỹ, nghĩa là Israel và các nước vùng Vịnh."

Phó tổng thống Mỹ còn bác bỏ các đòi hỏi của Iran liên quan đến vấn đề làm giầu chất uranium. JD Vance tuyên bố việc các quan chức Iran nghĩ họ có quyền làm điều đó và việc họ đưa vấn đề này vào trong dự thảo thỏa thuận, là không quan trọng. Bởi vì Iran không phải là bên quyết định.

Ông nói tiếp: "Chúng tôi thực sự không quan tâm đến những gì mà Iran cho là họ có quyền làm. Chúng tôi quan tâm đến điều họ làm. Và tôi tin rằng tổng thống rất rõ ràng về vấn đề làm giàu uranium : Lập trường của chúng tôi về hồ sơ này là không thay đổi".

Tỏ ra không khoan nhượng, nhưng JD. Vance sẽ là người nắm giữ vai trò chủ chốt trong các cuộc đàm phán, theo dự kiến diễn ra vào thứ Bảy, 11/04, tại Islamabad. Ông là người mà Donald Trump đã chỉ định để dẫn đầu phái đoàn Mỹ cùng với Steve Witkoff và Jared Kushner. »

AFP hôm nay, 09/04/2026, dẫn lời một quan chức cao cấp Nhà Trắng xin ẩn danh, cho biết kế hoạch 10 điểm của Iran bao gồm các đòi hỏi khó thể được Washington chấp thuận và đó không phải là tài liệu dùng làm cơ sở cho đàm phán. Quan chức này nói thêm rằng « tài liệu mà báo chí Iran đề cập đến không phải là bản kế hoạch mà Hoa Kỳ đang xem xét », và Hoa Kỳ « sẽ không đàm phán công khai ». 

Teheran : Ba điểm chính trong kế hoạch 10 điểm của Iran đã bị Israel vi phạm 

Đại sứ Iran tại Pakistan, Reza Amiri Moghadam, xác nhận trên mạng X là phái đoàn Iran đã đến Pakistan vào tối nay, theo lời mời của thủ tướng Shehbaz Sharif, để đàm phán về kế hoạch 10 điểm do Teheran đề xuất, « bất chấp thái độ hoài nghi của công chúng Iran do Israel liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn nhằm phá hoại sáng kiến ​​ngoại giao ».

Tối hôm qua, tổng thống Iran tuyên bố ngừng bắn ở Liban là một trong những điều kiện thiết yếu của kế hoạch mà Iran đề xuất. Phát biểu cứng rắn của Teheran được đưa ra sau khi Israel tấn công Liban với cường độ mạnh chưa từng có, gây nhiều thiệt hại nhân mạng.

Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi cho biết thêm :

« Chủ tịch Quốc Hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf nhấn mạnh rằng ba điểm chính trong kế hoạch 10 điểm của Iran đã bị vi phạm ngay cả trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Dẫn đầu phái đoàn của Teheran tham gia đàm phán, chủ tịch Quốc Hội Iran tuyên bố trong hoàn cảnh như vậy, thỏa thuận ngừng bắn và đàm phán song phương là vô nghĩa.

Ông Qalibaf đặc biệt nêu lên vụ tấn công của Israel nhắm vào tổ chức Hezbollah và Liban, việc drone Hermes 900 bay qua lãnh thổ Iran bị bắn hạ ở miền trung nước này và cuối cùng là về việc Hoa Kỳ bác bỏ quyền làm giàu uranium của Iran.

Teheran cũng thể hiện lập trường cứng rắn hơn với Israel. Một chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo viết : « Bất kỳ hành động gây hấn nào chống lại Hezbollah đều là hành động gây hấn chống lại Iran. Chúng tôi đang chuẩn bị đáp trả cứng rắn đối với tội ác mà Israel gây ra ».

Cuối cùng, về tình hình eo biển Hormuz, hầu như chưa có gì thay đổi. Không có tàu chở dầu nào có thể đi qua eo biển. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tiếp tục duy trì áp lực, tuyên bố rằng tuyến đường chính bị đóng do có mìn. Các tàu được phép đi qua eo biển Hormuz phải sử dụng các tuyến đường thay thế gần bờ biển Iran. Đây là một cách để Teheran cho thấy họ đang kiểm soát chặt chẽ hoạt động giao thông ».

RFI

Tiếp tổng thư ký NATO, Trump chỉ trích đồng minh “quay lưng” trong chiến tranh với Iran

Ngày 08/04/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng, chỉ ít giờ sau khi thông báo ngừng bắn với Iran. Nguyên thủ Mỹ tiếp tục tỏ thái độ giận dữ, chỉ trích dữ dội đồng minh đã “quay lưng” khi Washington đề nghị giúp bảo đảm tự do lưu thông ở eo biển Hormuz. Trước đó, trả lời Reuters, ông Trump tái khẳng định đang cân nhắc “hoàn toàn” việc rút Mỹ khỏi Liên minh Bắc Đại Tây Dương.

Đăng ngày: 09/04/2026 

Ảnh tư liệu: Tổng thống Mỹ Donald Trump và tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề Diễn đàn kinh tế Davos, Thụy Sĩ. Ảnh ngày 21/01/2026. REUTERS - Jonathan Ernst

Thu Hằng

Theo AFP, toàn bộ cuộc gặp tại Nhà Trắng, trong đó có cuộc hội đàm với ngoại trưởng Marco Rubio, kéo dài khoảng 2 tiếng, nhưng nội dung không được công bố. Sau đó, trên mạng Truth Social, tổng thống Mỹ tiếp tục chỉ trích và đe dọa các đồng minh : “NATO đã không có mặt khi chúng ta cần họ và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng ta cần họ lần nữa. Hãy nhớ đến Groenland, tảng băng khổng lồ bị quản lý tồi tệ đó”.

Nhật báo Mỹ The Wall Street Journal cho biết chính quyền Trump dự tính một số biện pháp trừng phạt bằng cách rút quân khỏi một số nước không hợp tác trong cuộc chiến với Iran để điều sang những nước được đánh giá là “hợp tác hơn”. Pháp, Anh, Tây Ban Nha là những nước từ chối cho không quân Mỹ sử dụng căn cứ và không phận để đưa vũ khí sang Trung Đông.

Trong buổi phỏng vấn với đài CNN sau đó, tổng thư ký NATO đánh giá cuộc gặp với tổng thống Mỹ là “rất thẳng thắn”. Theo một quan chức NATO, sự kiện này được lên kế hoạch “từ lâu” nhằm tăng cường hợp tác xuyên Đại Tây Dương trong ngành công nghiệp quốc phòng, “thảo luận về hoạt động an ninh hiện tại, trong bối cảnh xung đột Iran và cuộc chiến Ukraina”.

Tổng thư ký NATO “được lòng” tổng thống Mỹ và luôn giữ vai trò xoa dịu, cân bằng giữa Washington và các nước đồng minh trong NATO. Tuy nhiên, chuyến công du lần này diễn ra trong bối cảnh tế nhị sau khi một số nước thành viên NATO tuyên bố chiến tranh ở Trung Đông không phải là cuộc chiến của Liên minh. Tổng thống Mỹ đã tức giận, chỉ trích những nước này là “những kẻ hèn nhát” và NATO chỉ là “cọp giấy”.

RFI

Israel ồ ạt oanh kích Liban trong vòng 10 phút, hơn 200 người chết

Thủ tướng Liban Nawaf Salam công bố hôm nay 09/04/2026 là ngày quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân trong đợt oanh kích của Israel hôm qua khiến ít nhất 203 người chết, hơn 1.000 người bị thương.

Đăng ngày: 09/04/2026 

Hiện trường một vụ không kích của Israel ở Beyrouth, Liban, ngày 09/04/2026. AFP - IBRAHIM AMRO

Thùy Dương

Hôm qua, quân đội Israel thông báo đã tiến hành « cuộc oanh tạc có phối hợp quy mô lớn nhất » nhắm vào phong trào Hezbollah Liban thân Iran tính từ khi bắt đầu chiến tranh Iran. Chỉ trong vòng 10 phút và đồng thời ở nhiều khu vực, lực lượng Israel đã tấn công khoảng 100 đồn chỉ huy và cơ sở hạ tầng quân sự của Hezbollah trên khắp Liban.

Tổng thống Liban Joseph Aoun lên án các cuộc tấn công « dã man, tàn bạo » và xem đây là « một vụ thảm sát mới » của Israel.

Từ Beyrouth, thông tín viên Sophie Guignon gửi về bài phóng sự :

« Tiếng còi xe cứu thương vang lên khắp thành phố Beyrouth. Ở cổng Bệnh viện Mỹ, các nhân viên cứu hộ vội vã đưa người bị thương đi, trước sự chứng kiến ​​của những gia đình đang lo lắng tìm kiếm người thân.

Nabila, một thân nhân của các nạn nhân trong các vụ tấn công của Israel, nói : « Chị tôi bị thương, các con trai của chị ấy cũng vậy. Chúng tôi đang chờ tin tức về họ. Nhưng cô cháu gái của tôi và đứa con nhỏ của cháu thì đã chết rồi ».

Đây là đợt tấn công khủng khiếp nhất kể từ khi chiến tranh nổ ra. Các vụ oanh tạc nhắm vào những khu vực đông dân cư mà không hề có cảnh báo, nhằm gây nhiều thương vong nhất. Chính quyền Liban lên án một vụ thảm sát mới, mà dân thường là những người trả giá đắt nhất.

Bà Nabila, thân nhân của các nạn nhân trong các vụ tấn công của Israel, kể tiếp : « Họ oanh tạc mà không báo trước. Hãy nhìn những gì Israel đang làm. Họ đang thể hiện sức mạnh chống lại thường dân. Họ thích oanh kích thường dân hơn là chiến đấu trên thực địa. Tất cả các quốc gia trên thế giới cần phải thấy những gì Israel đang làm ».

Lực lượng cứu hộ vẫn đang nỗ lực giải cứu những nạn nhân còn bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Trước số người bị thương quá đông, các bệnh viện ở Beyrouth đang kêu gọi hiến máu ».

Tuyên bố cứng rắn của thủ tướng Israel

Sáng nay, quân đội Israel thông báo đã hạ sát Naim Qassem, thư ký của lãnh đạo phong trào Hezbollah trong cuộc không kích hôm qua vào Beyrouth. Bất chấp chỉ trích của quốc tế, thủ tướng Israel Netanyahu tuyên bố Israel sẽ tiếp tục tấn công Hezbollah « bằng vũ lực, sự chính xác, quyết tâm » và « ở bất kể nơi nào » họ thấy cần, cho đến khi khôi phục hoàn toàn an ninh cho người dân miền bắc Israel, gần Liban. Thông điệp của chính quyền Netanyahu là : « Bất cứ ai tấn công thường dân Israel đều sẽ bị trừng phạt ».

Phản ứng của quốc tế

Về phản ứng của quốc tế, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc hôm qua nhấn mạnh quy mô các vụ Israel giết người ở Liban gây « kinh hoàng ». Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres lo ngại là các cuộc tấn công của Israel vào Liban « gây phương hại nghiêm trọng » cho thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Iran.

Trên đài France Inter, ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot hôm nay lên án các cuộc oanh tạc « không thể dung thứ » của Israel vào Liban. Trung Quốc kêu gọi tôn trọng « chủ quyền và sự an toàn » của Liban. Cả Luân Đôn, Paris và Hội Chữ Thập Đỏ Quốc Tế … đều đòi hỏi lệnh ngừng bắn phải được mở rộng sang cả Liban.

RFI

Iran : Các tàu thuyền qua eo biển Hormuz sẽ phải đóng phí

Lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 09/04/2026 cho biết tầu thuyền đi qua eo biển Hormuz phải đi theo hai tuyến đường thay thế, gần phía bờ biển Iran, với lý do « có thủy lôi » trên tuyến đường thông thường xa ngoài khơi. Đồng thời họ cho biết có ý định áp phí đối với tầu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Tổng thống Trump không phản đối, thậm chí đề xuất thành lập một liên doanh với Iran.

Đăng ngày: 09/04/2026 

Một tàu chở hàng ở Vịnh Ba Tư gần eo biển Hormuz. Ảnh tư liệu ngày 11/03/2026. © Stringer / Reuters

Minh Anh

Trong thông cáo có đính kèm theo bản đồ hải trình ở phía bắc và nam đảo Larak, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran yêu cầu các tầu thuyền phải phối hợp với hải quân nước này để tránh va chạm với thủy lôi cho đến khi có lệnh mới, và phải đi theo các tuyến đường thay thế tại eo biển Hormuz.

Cụ thể, theo AFP, để đi vào vùng Vịnh từ vùng biển Oman, tầu thuyền phải đi tuyến đường nằm giữa bờ biển Iran và đảo Larak, tuyến đường mà tạp chí hàng hải tham chiếu Lloyd’s List mệnh danh là « cổng thu phí Teheran ». Hành trình ra khỏi vùng Vịnh đi theo hướng phía nam của đảo, tránh tuyến đường bình thường gần với bờ biển Oman.

Thông báo đưa ra sau khi trong đêm thứ Ba sang sáng thứ Tư 08/04, Mỹ và Iran thỏa thuận ngừng bắn 15 ngày. Trong khoảng thời gian này, Iran cho biết sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cho phép « lưu thông hạn chế hàng ngày », theo một « giao thức an ninh dưới sự giám sát và theo các quy định do Iran đặt ra ».

Một nguồn tin ngoại giao Iran xác nhận với báo Pháp Le Monde rằng chính quyền Teheran đang thực hiện một « cơ chế mới », thiết lập một khoản phí tại tuyến đường hàng hải quan trọng này. Còn theo nhật báo Anh Financial Times, Teheran dự định thu một mức phí 1 đô la cho mỗi thùng dầu đi qua Hormuz, chỉ thanh toán bằng bằng tiền ảo. Theo tính toán của Marc-Antoine Eyl-Mazzega, giám đốc Trung tâm Năng lượng và Khí hậu, Viện Quan hệ Quốc tế Pháp, với mức phí này, Iran có thể thu về mỗi ngày 14 triệu đô la.

Trả lời truyền thông Mỹ ABC, tổng thống Mỹ Donald Trump không tỏ thái độ phản đối, và cho biết đồng tình với ý định này của Iran, thậm chí còn nghĩ đến việc thành lập một « liên doanh » để thu lợi cùng với Iran. Nguyên thủ Mỹ khẳng định đó là một « điều tuyệt vời », và lựa chọn này sẽ giúp « bảo đảm an ninh » eo biển, và « bảo vệ khu vực trước nhiều nước khác », có lẽ ám chỉ Trung Quốc, quốc gia tiêu thụ dầu mỏ Iran nhiều nhất thế giới.

RFI