Ánh Nguyệt • 09/04/2026
Ông Scott Bessent
Theo quy định, Điều khoản 301 cho phép Mỹ áp đặt thuế quan đối với những quốc gia bị xác định là có các hành vi thương mại không công bằng mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội. Đây cũng chính là cơ sở pháp lý mà Tổng thống Donald Trump đã sử dụng trong nhiệm kỳ đầu để áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc.
Bộ Công Thương cho biết Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hoa Kỳ nhằm cung cấp thông tin, làm rõ các nội dung liên quan đến 2 cuộc điều tra trên.
Chiều ngày 9/4/2026, tại cuộc họp báo thường kỳ quý I, đại diện Bộ Công Thương đã thông tin thêm liên quan đến việc Hoa Kỳ triển khai các cuộc điều tra thương mại đối với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam.
Cụ thể, ngày 11/3, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã khởi xướng hai cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, liên quan đến tình trạng dư thừa công suất áp dụng với 16 quốc gia và vùng lãnh thổ; cuộc điều tra còn lại về vấn đề lao động cưỡng bức, mở rộng phạm vi tới 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm cả Việt Nam.
Theo bà Nguyễn Quỳnh Mai - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, trong thời gian qua, quan hệ kinh tế - thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Hoa Kỳ vẫn duy trì đà phát triển tích cực, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân hai nước.
Trên thực tế, Bộ Công Thương cùng các Bộ, ngành liên quan đã và đang duy trì trao đổi thường xuyên với phía Hoa Kỳ, không chỉ trong khuôn khổ đàm phán thuế quan mà còn trong quá trình Hoa Kỳ triển khai các cuộc điều tra theo Mục 301.
Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với phía Hoa Kỳ để cung cấp thông tin, làm rõ các chính sách điều hành. Qua đó, khẳng định rằng các chính sách của Chính phủ Việt Nam được xây dựng phù hợp với thông lệ quốc tế của một nền kinh tế mở, không nhằm mục tiêu hỗ trợ hay trợ cấp xuất khẩu dẫn đến tình trạng dư thừa công suất vào thị trường Hoa Kỳ.
Việt Nam cũng hướng tới việc thiết lập các cơ chế hợp tác ổn định, lâu dài, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa hai nền kinh tế. Bộ Công Thương khẳng định, nền kinh tế Việt Nam vận hành theo cơ chế thị trường; các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong nước đều tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật hiện hành, bao gồm các cam kết trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Hình ảnh họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Công Thương (Ảnh: Báo Chính phủ)
Liên quan đến diễn biến này, tại hội thảo ngày 25/3/2026 do ITPC phối hợp với VCCI-HCM và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức, GS Trần Ngọc Anh nhận định, sau giai đoạn áp dụng “phụ phí nhập khẩu tạm thời” 10% trên toàn cầu để bảo vệ cán cân thanh toán, Washington đang chuyển sang giai đoạn mới khi khởi xướng điều tra theo Mục 301, ngay sau khi chính sách thuế tạm thời hết hiệu lực.
Theo ông Ngọc Anh, có thể xuất hiện 3 kịch bản chính. Thứ nhất, khả năng cao Hoa Kỳ sẽ chính thức áp thuế theo Mục 301 với mức 20 - 30%. Thứ hai, nếu áp lực lạm phát và các rào cản pháp lý gia tăng, chính sách có thể được thu hẹp, đưa thuế về mức thông thường. Kịch bản còn lại là hai bên tiến hành đàm phán, trong đó Hoa Kỳ sử dụng thuế như một công cụ gây sức ép để đạt được các thỏa thuận có lợi hơn.
Từ đó, ông Ngọc Anh khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam cần chủ động chuẩn bị, đặc biệt về mặt pháp lý, nhằm sẵn sàng ứng phó với các cuộc điều tra thương mại có xu hướng gia tăng trong thời gian tới.
Người Quan Sát
Không có nhận xét nào