" Không ai giúp được các ngài ngoài Mỹ... "

Phạm Phú Thép

06/5/2026

...Hôm sau ông Kiệt đưa cho ông Truyền tờ giấy, bảo đọc đi, có người mới gửi, chiều cậu trả lại cho tôi.

Bức thư viết: 

" Gửi anh Sáu Dân

Tại cuộc làm việc hôm nay tôi nhìn hắn ( Lý Quang Diệu), một tên chống cộng khét tiếng, tên tư bản cáo già, hắn giảng giải cho anh mà tôi ức không chịu được".

Thư ký tên của một người trong Ban Bí thư dân Nam bộ. 

Thế mới biết, việc Thủ tướng Võ Văn Kiệt làm nhiều điều có lợi cho đất nước nhưng không phải ai cũng đồng tình”.

Ông Lý Quang Diệu nói với ông Võ Văn Kiệt: 

" Không ai giúp được các ngài ngoài Mỹ... "

Cuối năm 1991, Thủ tướng Võ Văn Kiệt chính thức thăm Singapore, lúc này ông Lý Quang Diệu chuẩn bị lui vào hậu trường, Thủ tướng chuẩn bị thay ông là Gok Chok Tong. Lúc ấy ông Diệu còn rất sung sức nhưng ông tạm lui để đào tạo đội ngũ kế cận. Ông Gok Chok Tong nhận chức ngày 28.11. 

Trong buổi chiêu đãi đoàn Việt Nam ông Lý Quang Diệu tới dự. Ông Kiệt rất thân tình với ông Diệu và mời ông Diệu sang thăm Việt Nam.

Lý Quang Diệu bất ngờ:

- Ngài nên nhớ tôi là người đả kích các ngài mạnh mẽ nhất.

Ông Kiệt nói:

- Chúng tôi đã khép lại quá khứ. Những gì cần phải làm cho dân tộc, chúng tôi đã làm, dù có phải trả giá rất đắt. Quá khứ chưa xa và mọi điều sáng tỏ, ngài cũng hiểu hoàn cảnh buộc chúng tôi phải làm như vậy. Với tinh thần đó, chúng tôi quyết định lật sang trang sử khác.

Ông Kiệt nói tiếp, ngay Trung Quốc nước mang quân sang đánh chúng tôi từ tháng 2.1979, chúng tôi cũng làm như vậy. Lấy thù trả thù sẽ không bao giờ dứt. Sự hợp tác lẫn nhau, cùng có lợi là phương châm và mục đích của chúng tôi. Tương lai Việt Nam sẽ là thị trường hấp dẫn của đất nước các ngài và ngược lại.

Ông Diệu nói:

- Tôi nghĩ đó là cách nhìn thực tế, không ai nghĩ một người Hoa sẽ là người đứng đầu đất nước Singapore. Nhưng ngài thấy đấy, tôi không bao giờ phản lại quyền lợi Singapore mà ngược lại vì một Singapore giàu có và văn minh tôi đã hết mình.

Tôi đã có thành công nào đó ở đất nước chỉ rộng 625km2, còn như đất nước rộng lớn của các ngài thì thành công không hề dễ dàng.

Ông Kiệt vẫn rất muốn học hỏi: 

_ Những kinh nghiệm dù thành công hay thất bại không chỉ riêng cho chúng tôi mà còn cho cả Singapore nữa.

Và ông Lý Quang Diệu đã nhận lời sang thăm Việt Nam. Ông Kiệt nói:

- Ngài là một người thẳng thắn, tôi rất muốn nghe ý kiến của ngài về công cuộc tái thiết đất nước tôi.

- Tôi nghĩ, Đài Loan và Hàn Quốc sẽ cho ngài nhiều kinh nghiệm hơn là đất nước chúng tôi. Họ đã chuyển nền nông nghiệp như Việt Nam sang công nghiệp và thành công.

Ông Diệu cởi mở, trước mắt nếu là tôi tôi sẽ cho phép miền nam mà đặc biệt là TP Hồ Chí Minh được theo chính sách kinh tế thị trường, điều mà trước đó chưa xa họ đã quen thuộc. Đấy là đòn bẩy, đẩy nền kinh tế cả nước tăng trưởng.

Hiện nay, tại miền Nam các ngài có nhiều lợi thế, đặc biệt là năng lực, là kỹ nghệ, vốn và trí tuệ của những người Việt Nam đã di tản trong thập kỷ 70 đã thành đạt và muốn trở về đóng góp cho quê hương.

- Cái khó nhất của Việt Nam là thiếu vốn, thiếu lực lượng chuyên gia lành nghề. Do hoàn cảnh lịch sử mà chất xám của chúng tôi đã chảy ra nước ngoài quá nhiều khiến chúng tôi hụt hẫng. Ông Kiệt chân tình nói lên suy nghĩ của mình- Nhiều nhà máy quốc doanh thua lỗ triền miên đẩy nền kinh tế vốn không lành mạnh của chúng tôi càng suy thoái nghiêm trọng.

Ông Lý Quang Diệu cũng chân thành:

- Chúng tôi sẽ cử chuyên gia có trình độ sang Việt Nam, họ sẽ nghiên cứu những khuyết điểm trong hạ tầng cơ sở. Nhất là hải cảng, sân bay, cầu đường, viễn thông và điện lực. 

Phải xây dựng một chính sách mở, trung thực để vận động kiều bào thành đạt trở về xây dựng quê hương. Khích lệ lòng yêu nước thì họ sẽ hết mình cho quê hương.

Các ngài may mắn hơn chúng tôi là Việt kiều rất đông và thành đạt khắp nơi nhất là Mỹ và Pháp. Trong khó khăn tạo cho họ bản lĩnh và thành tài.

Ông Lý Quang Diệu rất mến mộ ông Võ Văn Kiệt nên ông rất chân thành và không còn khoảng cách. Ông nói thẳng với ông Kiệt: 

- Ở Việt Nam hạ tầng còn quá yếu, đúng ra là chưa có gì. Muốn phát triển kinh tế trước tiên phải tính đến hạ tầng. Kinh nghiệm cho thấy vốn là vấn đề hàng đầu, bởi không có vốn sẽ không làm được gì. Mà vốn cho hạ tầng là lớn lắm đó.

Không nước nào giúp được ngài ngoài Mỹ. Phải tranh thủ đặt quan hệ với Mỹ. Chừng nào Mỹ đồng ý cho Ngân hàng Thế giới cấp những khoản vay ưu đãi cho việc phát triển kinh tế Việt Nam sau nhiều thập kỷ ngưng đọng và các ngân hàng ở Mỹ nhận ra rằng các rủi ro ở Việt Nam có thể chấp nhận được thì những giấy phép cấp đầu tư vốn nước ngoài mới phát huy hết tác dụng.

Và sau đó Việt Nam đã bình thường hóa quan hệ với Mỹ, càng ngày càng nâng tầm cao mới trong quan hệ.

Những ý kiến của ông Lý Quang Diệu rất chân thành bổ ích, tháo gỡ bao khó khăn để bước vào hội nhập nền kinh tế thị trường.

Ông Đặng Thế Truyền, nguyên thư ký của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt kể, ông Diệu khuyên ông Kiệt rằng, Việt Nam và Singapore là hai nước nhỏ. Chúng ta như những con thuyền nhỏ ngoài biển lớn. Vậy nên phải lựa dòng nước mà đi, nếu không sẽ bị nhấn chìm. 

Khi Lý Quang Diệu sang thăm Việt Nam, Chính phủ có tổ chức cuộc trao đổi tại Nhà khách Chính phủ, 12 Ngô Quyền. Buổi họp kín người nghe là cán bộ cao cấp, chuyên gia nghiên cứu từ các viện... Ông Lý Quang Diệu nói rất hấp dẫn theo kiểu hỏi đáp. Rất bổ ích, lần đầu tiên có một chính khách cấp cao của một nước Asean thăm không chính thức Việt Nam và giải đáp thắc mắc về kinh nghiệm xây dựng kinh tế, phát triển đất nước. 

Hôm sau ông Kiệt đưa cho ông Truyền tờ giấy, bảo đọc đi, có người mới gửi, chiều cậu trả lại cho tôi.

Bức thư viết: 

" Gửi anh Sáu Dân

Tại cuộc làm việc hôm nay tôi nhìn hắn ( Lý Quang Diệu), một tên chống cộng khét tiếng, tên tư bản cáo già, hắn giảng giải cho anh mà tôi ức không chịu được".

Thư ký tên của một người trong Ban Bí thư dân Nam bộ. 

Thế mới biết, việc Thủ tướng Võ Văn Kiệt làm nhiều điều có lợi cho đất nước nhưng không phải ai cũng đồng tình. 

PPT