Hoang Anh Tuan
18/6/2026
Hôm nay New York Post, CNN, Bloomberg... đồng loạt công bố Thỏa thuận 14 điểm mà họ cho rằng đây là MOU được hai bên thỏa thuận và sẽ ký kết vào ngày 19/6/2026 tại Geneva, Thụy Sĩ. Và như thường lệ, cả Hoa Kỳ và Iran đều không khẳng định hay bác bỏ thông tin trên. Theo nội dung MOU này, thì việc ký thỏa thuận mới chỉ là bước đi cần thiết, đầu tiên còn việc đàm phán Thỏa thuận hạt nhân mới và Thỏa thuận hòa bình dưới dạng Agreement trong 60 ngày tới mới là con đường đầy chông gai, trắc trở. Sau khi thông tin trên được công bố, giá dầu WTI lập tức giảm xuống còn 76 USD/thùng, còn dầu Brent xuống dưới 80 USD/thùng.
Dưới đây là nội dung đầy đủ của MOU 14 điểm báo chí Mỹ công bố:
1. Chấm dứt chiến sự và cam kết không sử dụng vũ lực
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Cộng hòa Hồi giáo Iran và các đồng minh của hai bên trong cuộc chiến hiện nay, bằng việc ký Biên bản Ghi nhớ (MOU) này, tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon. Hai bên cam kết từ nay không phát động bất kỳ cuộc chiến tranh hay hoạt động quân sự nào chống lại nhau; không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau; đồng thời bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận việc chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon, cùng các nội dung khác của điều khoản này.
2. Tôn trọng chủ quyền và không can thiệp công việc nội bộ
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, đồng thời không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
3. Đàm phán thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran cam kết tiến hành đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu được hai bên đồng thuận.
4. Hoa Kỳ dỡ bỏ phong tỏa hải quân
Ngay sau khi ký MOU, Hoa Kỳ sẽ bắt đầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân và mọi hành động gây cản trở hoặc ngăn trở đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời chấm dứt hoàn toàn việc phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày. Trong thời gian này, lưu lượng tàu thuyền sẽ được khôi phục theo tỷ lệ tương ứng với mức lưu thông trước chiến tranh do Iran phục hồi. Hoa Kỳ cũng cam kết rút các lực lượng của mình khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký kết.
5. Iran bảo đảm lưu thông hàng hải
Sau khi ký MOU, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ nỗ lực tối đa để bảo đảm việc lưu thông an toàn và miễn phí của các tàu thương mại trong thời hạn 60 ngày giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman theo cả hai chiều. Hoạt động vận tải thương mại sẽ được khôi phục ngay lập tức; việc loại bỏ các trở ngại kỹ thuật, quân sự và rà phá thủy lôi do Iran thực hiện sẽ được hoàn tất trong vòng 30 ngày. Iran sẽ tiến hành đối thoại với Vương quốc Hồi giáo Oman nhằm xác định cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải trong tương lai tại Eo biển Hormuz, đồng thời tham vấn các quốc gia ven Vịnh Ba Tư và các quốc gia ven biển khác phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và quyền chủ quyền của các quốc gia ven Eo biển Hormuz.
6. Kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế Iran
Hoa Kỳ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch toàn diện, được hai bên đồng thuận, với quy mô tối thiểu 300 tỷ USD nhằm phục vụ công cuộc tái thiết và phát triển kinh tế của Cộng hòa Hồi giáo Iran. Cơ chế triển khai kế hoạch này sẽ được hoàn thiện trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Hoa Kỳ sẽ cấp mọi giấy phép, miễn trừ và chấp thuận cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.
7. Chấm dứt các biện pháp trừng phạt
Hoa Kỳ cam kết chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, bao gồm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, các nghị quyết của Hội đồng Thống đốc IAEA và toàn bộ các biện pháp trừng phạt đơn phương của Hoa Kỳ, cả sơ cấp lẫn thứ cấp, theo lộ trình được hai bên thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng. Iran và Hoa Kỳ thừa nhận tầm quan trọng đặc biệt của vấn đề dỡ bỏ trừng phạt và bày tỏ ý định giải quyết ngay nội dung này trong quá trình đàm phán nhằm đạt được đồng thuận chung.
8. Chương trình hạt nhân và vật liệu hạt nhân đã làm giàu
Cộng hòa Hồi giáo Iran tái khẳng định sẽ không tìm kiếm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Hoa Kỳ và Iran nhất trí giải quyết vấn đề xử lý kho dự trữ vật liệu hạt nhân đã được làm giàu theo một cơ chế được hai bên thống nhất phù hợp với lộ trình nêu tại Điều 7; phương án tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Hai bên cũng nhất trí thảo luận về vấn đề làm giàu uranium và các vấn đề khác liên quan đến nhu cầu hạt nhân của Iran trên cơ sở một khuôn khổ phù hợp được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận các nội dung của điều khoản này. Hoa Kỳ và Iran thừa nhận tầm quan trọng đặc biệt của các vấn đề hạt nhân nêu trên và bày tỏ ý định giải quyết ngay các vấn đề này trong đàm phán nhằm đạt được đồng thuận chung.
9. Duy trì nguyên trạng trong thời gian đàm phán
Trong khi chờ ký kết thỏa thuận cuối cùng, Hoa Kỳ và Iran đồng ý duy trì nguyên trạng. Iran sẽ giữ nguyên hiện trạng của chương trình hạt nhân; Hoa Kỳ sẽ không áp đặt thêm bất kỳ biện pháp trừng phạt mới nào và không triển khai thêm lực lượng quân sự tới khu vực.
10. Miễn trừ cho xuất khẩu dầu mỏ Iran
Hoa Kỳ cam kết rằng ngay sau khi MOU được ký kết và cho đến khi các lệnh trừng phạt được chấm dứt hoàn toàn, Bộ Tài chính Hoa Kỳ sẽ cấp các giấy miễn trừ cần thiết cho việc xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và các sản phẩm phái sinh của Iran, cùng toàn bộ các dịch vụ liên quan như giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và các hoạt động hỗ trợ khác.
11. Giải phóng các tài sản và nguồn vốn bị phong tỏa
Hoa Kỳ cam kết cho phép sử dụng đầy đủ các nguồn vốn và tài sản của Cộng hòa Hồi giáo Iran đang bị đóng băng hoặc bị hạn chế. Sau khi MOU được triển khai, Hoa Kỳ và Iran sẽ thống nhất các thủ tục liên quan đến việc giải ngân các nguồn tiền này trong quá trình đàm phán. Các khoản tiền đó, dù được giữ nguyên trong tài khoản hiện tại hay được chuyển đi nơi khác, đều phải có khả năng được sử dụng đầy đủ để thanh toán cho bất kỳ đối tượng thụ hưởng cuối cùng nào do Ngân hàng Trung ương Iran chỉ định. Hoa Kỳ cam kết cấp mọi giấy phép và chấp thuận cần thiết để thực hiện nội dung này.
12. Thành lập cơ chế giám sát thực hiện
Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran nhất trí thành lập một cơ chế điều hành nhằm giám sát việc triển khai thành công MOU cũng như việc tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận cuối cùng.
13. Khởi động đàm phán thỏa thuận cuối cùng
Sau khi ký MOU, và với điều kiện các điều khoản 1, 4, 5, 10 và 11 bắt đầu được triển khai và tiếp tục được thực hiện, Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ khởi động đàm phán về thỏa thuận cuối cùng, tập trung vào các điều khoản còn lại của MOU.
14. Thỏa thuận cuối cùng được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê chuẩn
Thỏa thuận cuối cùng sẽ được xác nhận bằng một nghị quyết có tính ràng buộc pháp lý của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Nguồn:
https://www.cnn.com/.../us-iran-war-mou-text-intlc5d7a2
https://nypost.com/.../complete-14-point-us-iran.../4e0488
https://time.com/.../us-iran-peace-deal-agreement-leaked.../
https://www.reuters.com/.../14-point-draft-us-iran.../49ea9c
Không có nhận xét nào