13/7/2026
Nhiều hàng hóa tiếp tục tăng giá trong tháng 7
Thi Hà/VnExpress
Chủ nhật, 12/7/2026
Người dân mua sắm ở khu hàng rau củ quả trong siêu thị ở TP HCM. Ảnh: Thanh Tùng
Giá nhiều hàng hóa như cà phê, gạo, rau củ và một số loại trái cây tiếp tục tăng vào đầu tháng 7, nối dài đà đi lên từ tháng trước.
Khảo sát của VnExpress cho thấy từ đầu tháng 7 đến nay, giá cà phê trong nước tăng mạnh, có thời điểm chạm 97.000 đồng một kg, cao hơn khoảng 15% so với mặt bằng tháng 6, trước khi dao động quanh 95.000 đồng một kg trong những ngày gần đây.
Giá tăng cũng giúp nhiều nông hộ tranh thủ chốt lời. Chị Hải, nông dân tại Gia Lai, cho biết trước đó gia đình đã bán một tấn cà phê khi giá chỉ quanh 83.000-85.000 đồng một kg vì lo thị trường giảm. Đến đầu tháng 7, khi giá tăng vọt lên 97.000 đồng một kg, chị quyết định bán nốt một tấn còn lại, thu về 97 triệu đồng (tức cao hơn gần 10 triệu đồng so với trước). "Tôi không nghĩ giá lại tăng nhanh như vậy", chị nói.
Không chỉ cà phê, thị trường lúa gạo cũng duy trì đà đi lên. Tại An Giang, nông dân tiếp tục chào bán với giá cao. Còn ở Đồng Tháp, nông dân cũng neo giá trong khi thương lái hỏi mua chậm. Trong khi đó, tại Cần Thơ, Cà Mau, Vĩnh Long và Tây Ninh, các giao dịch mới vẫn chậm, giá lúa tươi ít biến động.
So với mặt bằng giữa tháng 6, giá gạo nguyên liệu và gạo thành phẩm đầu tháng 7 tăng khoảng 5-8% tùy chủng loại. Gạo nguyên liệu IR 504 hiện dao động 8.950-9.050 đồng một kg, OM 5451 ở mức 9.500-9.600 đồng, Đài Thơm 8 đạt 9.200-9.400 đồng, còn gạo thành phẩm IR 504 lên 10.750-10.900 đồng một kg.
Giá rau cũng tiếp tục tăng 3.000-5.000 đồng một kg so với tháng trước do mưa nhiều làm giảm nguồn cung tại các vùng sản xuất. Trong đó, xà lách, súp lơ dao động 35.000-45.000 đồng một kg (tùy loại).
Một số loại trái cây cũng ghi nhận xu hướng tăng khi bước vào giai đoạn cuối vụ. Vải thiều, xoài, mãng cầu và nhãn xuồng đồng loạt tăng 5.000-10.000 đồng một kg lên 50.000-80.000 đồng một kg do nguồn cung giảm sau cao điểm thu hoạch, trong khi nhu cầu tiêu thụ vẫn duy trì.
Diễn biến trên nối tiếp xu hướng đã xuất hiện trong tháng 6. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phân bón, cà phê, gạo, rau xanh và vải thiều đều tăng giá. Trong đó, giá cà phê trở lại ngưỡng trên 89.000 đồng một kg, giá gạo ổn định và tăng nhẹ, nhiều loại rau tăng do chi phí sản xuất và vận chuyển ở mức cao, còn phân bón tiếp tục đi lên tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực phía Nam.
Theo các hiệp hội ngành hàng, giá gạo tăng chủ yếu do nguồn cung xuất khẩu của Việt Nam không còn nhiều. Sáu tháng đầu năm, cả nước xuất khẩu khoảng 5,2 triệu tấn gạo, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Với mục tiêu xuất khẩu khoảng 7,5 triệu tấn trong cả năm, lượng gạo còn lại cho nửa cuối năm chỉ hơn 2 triệu tấn. Trong khi sản lượng vụ hè thu và đông xuân không dồi dào, nhu cầu nhập khẩu từ các nước châu Phi tăng đã góp phần giữ giá gạo ở mức cao.
Đối với cà phê, giới kinh doanh cho rằng giá tăng là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Thời tiết cực đoan và nguy cơ El Nino mạnh lên làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Căng thẳng tại Trung Đông cùng sự dịch chuyển dòng vốn của các quỹ đầu tư quốc tế sang thị trường hàng hóa cũng hỗ trợ giá. Bên cạnh đó, sau giai đoạn giá thế giới giảm sâu, nhu cầu mua bù vị thế trên thị trường quốc tế tiếp tục tạo lực đẩy cho giá cà phê.
Giá rau tăng chủ yếu do nguồn cung bị sụt giảm bởi mưa lớn và ngập úng tại một số vùng chuyên canh, trong khi lượng hàng về chợ ít hơn nhu cầu tiêu dùng. Với trái cây, vải thiều, xoài, mãng cầu và nhãn xuồng tăng giá chủ yếu do bước vào cuối vụ, sản lượng giảm nhưng sức mua vẫn ổn định.
Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long cho biết giá lúa nguyên liệu tăng khiến chi phí thu mua cao hơn, song doanh nghiệp vẫn phải đẩy mạnh gom hàng để thực hiện các hợp đồng đã ký. Theo đơn vị này, nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường châu Phi vẫn tích cực, trong khi chi phí logistics tiếp tục neo cao, khiến giá gạo xuất khẩu khó giảm trong ngắn hạn.
Giới kinh doanh cho biết thêm, nếu thời tiết tiếp tục diễn biến bất lợi và nhu cầu nhập khẩu duy trì tích cực, mặt bằng nhiều loại nông sản có khả năng sẽ còn neo ở mức cao trong thời gian tới.
Thi Hà
Chủ quán cà phê xoay xở với phí bản quyền nhạc
VnExpress
Thứ bảy, 11/7/2026
Áp lực từ phí bản quyền âm nhạc khiến nhiều cơ sở kinh doanh ăn uống (F&B) dừng phát nhạc, dùng nhạc AI hoặc yêu cầu khách nghe bằng loa cá nhân.
Từ đầu tháng 7, anh Đức Đình, 35 tuổi, chủ quán cà phê hơn 300 m2 ở phường Đống Đa, Hà Nội, dừng phát toàn bộ nhạc tiếng Việt tại cơ sở. Anh chuyển sang sử dụng hệ thống lọc và chọn những bài hát do AI thể hiện bằng tiếng Anh.
Chủ quán cho biết, chi phí cố định mỗi tháng của anh lên tới 150 triệu đồng. Theo quy định mới, mức phí tác quyền âm nhạc tối đa cho diện tích quán khoảng 20 triệu đồng một năm. "Khoản phí này tạo áp lực không nhỏ lên chi phí vận hành, buộc tôi tìm cách cắt giảm", anh Đình nói.
Sau một tuần chuyển sang nhạc AI có sẵn, anh bị nhiều khách phàn nàn vì "vô hồn", "nghe không vào tai". Doanh thu sụt giảm khiến anh phải tìm cách khác như chi 2 triệu đồng học khóa sáng tác nhạc bằng AI để phục vụ riêng cho quán. "Chưa biết có thành công hay không nhưng vì để tiết kiệm 20 triệu, tôi phải thử", anh Đình nói.
Một quán cà phê trên đường Lê Thánh Tông, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội dừng bật nhạc từ ngày 1/7, thay vì bật danh sách nhạc như trước, khiến khách đến quán bất ngờ, chiều 3/7. Ảnh: Minh Phan
Tại TP HCM, anh Minh Thành, 50 tuổi, chủ chuỗi 5 tiệm cà phê, cũng thay đổi cách vận hành. Trước đây, chuỗi sử dụng tài khoản cá nhân có trả phí để phát nhạc với chi phí khoảng 3 triệu đồng một năm. Theo biểu phí mới áp dụng từ tháng 7/2026, số tiền bản quyền tối đa cho hệ thống này tăng lên hơn 100 triệu đồng.
Theo chủ quán, doanh thu đến từ thực đơn đồ uống và không gian dịch vụ. Âm thanh chỉ đóng vai trò hỗ trợ trải nghiệm nền, không trực tiếp tạo ra dòng tiền nên mức chi hơn 100 triệu đồng mỗi năm là quá lớn, đặc biệt trong bối cảnh kinh doanh khó khăn, mức độ cạnh tranh cao.
Anh Thành chuyển sang phát các video không lời miễn phí bản quyền trên YouTube hoặc tắt nhạc vào giờ vắng khách. Với khách có nhu cầu, quán khuyến khích sử dụng loa bluetooth cá nhân hoặc mượn của quán để tự phát nhạc từ điện thoại. "Khi khách tự mở bằng thiết bị của mình, cơ sở kinh doanh không chịu trách nhiệm pháp lý", anh Thành nói.
Theo khảo sát của iPOS trên 3.000 doanh nghiệp F&B, hơn 57% đơn vị lo ngại các chính sách pháp lý ảnh hưởng đến biên lợi nhuận. Ngành kinh doanh này đang thực hiện hàng loạt chi phí chuẩn hóa vận hành như hóa đơn điện tử, kê khai thuế, nâng cấp phần mềm quản lý, tạo áp lực lên chi phí cố định.
Theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP và Nghị định 134/2026/NĐ-CP, phí tác quyền tối đa cho một cơ sở có thể đạt 20,24 triệu đồng mỗi năm. Khoản thu này do Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV) thực hiện.
Bên cạnh áp lực tài chính, nhiều chủ cơ sở lo ngại thủ tục hành chính, quy trình hủy đăng ký khi đóng cửa hoặc nguy cơ bị truy thu phí các năm trước. Trên các diễn đàn ngành F&B với gần 90.000 chủ quán, các thành viên chia sẻ nhiều giải pháp như dùng nhạc AI, phát nhạc không bản quyền, phát bóng đá, trang bị loa bluetooth cho khách hoặc tắt hệ thống âm thanh.
Một quán cà phê học tập trên đường Trường Chinh, phường Phương Liệt, Hà Nội, bật nhạc nhẹ bên ngoài cho khách, hồi tháng 3/2025. Ảnh: Nga Thanh
Trả lời VnExpress về những lo lắng của người kinh doanh, đại diện VCPMC (đề nghị không nêu tên) cho biết người dùng chưa hiểu rõ khái niệm nhạc miễn phí, đặc biệt là nhạc AI. VCPMC cho biết, sản phẩm "nhạc AI" thực chất vẫn thuộc quyền sở hữu của cá nhân tạo ra. Trung tâm đã ký hợp đồng với nhiều tác giả sáng tác nhạc AI, nên việc tự ý phát vẫn có thể phải trả phí.
"Cơ sở kinh doanh chỉ được miễn phí khi chủ quán tự sáng tác bài hát, sau đó nhờ AI hòa âm", đại diện VCPMC nói.
Đối với nhạc cổ điển, dù hết hạn bảo hộ 50 năm, nhưng phần lớn bản nhạc cổ điển phát tại các quán hiện nay đều qua hòa âm, phối khí mới. Quyền sở hữu phiên bản làm lại thuộc về người thực hiện bản phối, nên người sử dụng vẫn phải trả phí.
VCPMC hiện bảo vệ quyền lợi cho hơn 7.700 nghệ sĩ trong nước và là thành viên chính thức của Liên minh Quốc tế các Hiệp hội Tác giả và Nhạc sĩ (CISAC), quản lý hàng triệu tác phẩm quốc tế tại Việt Nam qua nhiều thỏa thuận song phương.
Theo Điều 38 Nghị định 341/2025/NĐ-CP, hành vi không trả tiền bản quyền kinh doanh bị phạt 10-40 triệu đồng. VCPMC phối hợp với cơ quan chức năng để giám sát, không trực tiếp xử phạt.
Ông Hoàng Tùng, Chủ tịch F&B Investment, cho biết âm nhạc tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng. Ví dụ các chuỗi đồ ăn nhanh thường phát nhạc tiết tấu mạnh vào giờ cao điểm để tăng tốc độ dùng bữa và vòng quay bàn, trong khi nhà hàng cao cấp ưu tiên giai điệu chậm để giữ chân khách lâu hơn. "Âm thanh, ánh sáng, mùi hương cấu thành bộ công cụ điều hướng cảm xúc, định hình bản sắc thương hiệu và gia tăng doanh thu nên việc trả phí bản quyền âm nhạc là hợp lý", ông Tùng nói.
Dù vậy, theo ông Tùng có 3 rào cản khiến giới kinh doanh tìm cách đối phó với quy định pháp luật về phí bản quyền âm nhạc. Thứ nhất là nhận thức về tài sản trí tuệ chưa cao, cơ chế tra cứu danh sách bài hát chưa công khai và gánh nặng chi phí vận hành. Ông cho biết cơ quan quản lý cần công khai danh mục tác phẩm và đa dạng gói cước linh hoạt theo quy mô.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn chọn tuân thủ. Bà Ngọc Tâm, đại diện một chuỗi trà sữa có quy mô toàn quốc, cho biết doanh nghiệp chi từ 5 đến 20 triệu đồng mỗi năm cho một điểm bán để mua bản quyền âm nhạc.
Đối với mô hình kinh doanh đặc thù như hát cho nhau nghe, việc đóng phí được ưu tiên xử lý sớm. Anh Nguyễn Phong, chủ một quán cà phê nhạc sống 15 m2 tại Thái Nguyên, đã trả phí một triệu đồng một năm từ đầu tháng 6. "Chúng tôi đưa tiền bản quyền vào chi phí cố định để bảo đảm pháp lý cho các buổi biểu diễn", anh Phong nói, "Do quán tổ chức các đêm nhạc hằng tuần, việc giữ chân khách là yếu tố bắt buộc".
VCPMC cho biết lượng chủ nhà hàng, quán cà phê chủ động đăng ký trả phí hiện tăng khoảng 150% so với cùng kỳ năm trước. Năm 2025, doanh thu tiền bản quyền của VCPMC đạt hơn 424 tỷ đồng.
Lạm phát tăng hơn 4%, nhập siêu gần 14 tỉ USD
Đan Thanh/ Báo Thanh Niên
03/06/2026
Tính chung 5 tháng đầu năm, lạm phát tăng 4,04% so với cùng kỳ năm trước; nhập siêu 13,8 tỉ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỉ USD.
35,3% hộ gia đình ảnh hưởng do giá cả tăng cao
Theo thông tin Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng nay 3.6, trong tháng 5, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,29% so với tháng trước do giá điện, nước sinh hoạt tăng cùng với nhu cầu sử dụng cao trong thời tiết nắng nóng; giá vật liệu xây dựng, nhà ở thuê, giá xăng tăng.
35,3% hộ gia đình đánh giá đang phải chịu những ảnh hưởng do giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng cao
ẢNH: ĐAN THANH
Cụ thể, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,96% (tác động làm tăng CPI chung 0,22 điểm phần trăm), chủ yếu tăng giá ở một số mặt hàng sau: giá thuê nhà tăng 0,71%; giá điện sinh hoạt tăng 2,38%; giá nước sinh hoạt tăng 1,41%...
Nhóm giao thông tăng 0,83% (tác động làm CPI chung tăng 0,08 điểm phần trăm), chủ yếu do: chỉ số giá xăng tăng 2,12%; phí học bằng lái xe tăng 0,82%...
Nếu so cùng kỳ năm trước, CPI tháng 5 tăng 5,60%, CPI 5 tháng đầu năm tăng 4,31%.
Lạm phát cơ bản tháng 5 tăng 0,34% so với tháng trước và tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm, lạm phát cơ bản tăng 4,04% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 4,31% của CPI bình quân chung.
Lý do, giá xăng dầu, gas và thực phẩm biến động mạnh làm CPI chung tăng, trong khi các yếu tố này được loại trừ trong danh mục tính toán lạm phát cơ bản.
Ở khía cạnh tác động của các sự kiện tiêu cực đến đời sống trong 5 tháng đầu năm nay, Cục Thống kê cho biết, 35,3% hộ gia đình đánh giá đang phải chịu những ảnh hưởng do giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng cao.
Nhập siêu hơn 5 tỉ USD trong tháng 5
Về xuất, nhập khẩu hàng hóa, trong tháng 5, tổng kim ngạch đạt 99,07 tỉ USD, tăng 3,2% so với tháng trước và tăng 25,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng qua, con số này là 445,12 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Hàng hóa nhập khẩu 5 tháng qua chủ yếu là tư liệu sản xuất
ẢNH: ĐAN THANH
Tính riêng xuất khẩu, kim ngạch trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm là 46,93 tỉ USD và 215,66 tỉ USD, lần lượt tăng 18% và 19,5% so với cùng kỳ năm trước.
5 tháng qua, có 26 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 90,7% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỉ USD, chiếm 69,3%).
Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã chi 52,14 tỉ USD để nhập khẩu hàng hóa trong tháng 5, nâng tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm lên 229,46 tỉ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước. Hàng hóa nhập khẩu chủ yếu là nhóm hàng tư liệu sản xuất với 215,99 tỉ USD, chiếm 94,1%.
5 tháng qua, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỉ USD. Xuất siêu sang Mỹ đạt 60,4 tỉ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước.
Việt Nam nhập khẩu nhiều nhất từ Trung Quốc với kim ngạch đạt 92,6 tỉ USD trong 5 tháng. Nhập siêu từ thị trường này lên tới 62,5 tỉ USD, tăng 36,4%.
Theo số liệu sơ bộ, tháng 5, Việt Nam nhập siêu 5,21 tỉ USD, nâng tổng mức nhập siêu 5 tháng qua lên 13,8 tỉ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỉ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 20,76 tỉ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 6,96 tỉ USD.
Một số mặt hàng nhập siêu cao gồm: điện tử, máy tính và linh kiện nhập siêu 32 tỉ USD; xăng dầu nhập siêu 4,3 tỉ USD; chất dẻo nguyên liệu nhập siêu 4,1 tỉ USD; than các loại nhập siêu 3,6 tỉ USD; dầu thô nhập siêu 2,9 tỉ USD; hóa chất nhập siêu 2,7 tỉ USD.
Nhập siêu tăng mạnh, song nhiều chuyên gia kinh tế phân tích, phần lớn kim ngạch nhập khẩu gia tăng thuộc nhóm tư liệu sản xuất, là đầu vào cho sản xuất và xuất khẩu nên không quá đáng lo.
Dù vậy, theo TS Vũ Thị Kim Oanh, giảng viên cấp cao ngành kinh doanh quốc tế (Đại học RMIT Việt Nam), nếu tình trạng nhập siêu tiếp tục kéo dài, cũng như có sự thay đổi trong cấu trúc nhập khẩu (nhập khẩu của Việt Nam tăng vào nhóm tiêu dùng không thiết yếu, do chi phí logistics hay do giá nhiên liệu tăng...) thì phải lưu ý.
"Trong 2026, khả năng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn tăng, song xuất siêu sẽ khiêm tốn hơn năm 2025", bà Oanh dự báo.
Báo Thanh Niên
Không có nhận xét nào