16/7/2026
Từ livestream của bà Phương Hằng đến đại án buôn lậu 280 tỷ: Cơn địa chấn quét sạch niềm tin vào ngành kim cương
'Không thể xây nền kinh tế 40 năm bằng nguồn vốn kỳ hạn 12 tháng'
Phó Chủ tịch UBCKNN: Cần huy động 5,4 triệu tỷ đồng qua thị trường chứng khoán
Minh Anh
14/7/2026
TS. Nguyễn Trí Hiếu cảnh báo: Giấy kiểm định kim cương không hề chứng nhận giá trị viên đá.
Chỉ trong chưa đầy hai tháng, thị trường kim cương Việt Nam đã trải qua một cơn địa chấn lớn chưa từng có. Từ những lời tố cáo ồn ào trên không gian mạng, sự việc nhanh chóng leo thang thành một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc.
Từ làn sóng hoảng loạn mang tên “mã số định danh”
Mọi thứ bắt đầu bùng nổ từ cuối tháng 5/2026. Sau hàng loạt buổi livestream của bà Nguyễn Phương Hằng tố cáo một số tiệm kinh doanh đá quý lớn bán hàng không khớp với mã số cạnh trên viên đá (mã số định danh quốc tế), một làn sóng hoảng loạn lập tức nổ ra.
Tại TP.HCM, dòng người lũ lượt mang theo trang sức kim cương đến các cửa hàng đòi thu đổi, rút vốn. Áp lực rút tiền mặt quá lớn và đột ngột đã khiến hàng loạt cái tên đình đám trong giới kinh doanh đá quý như Long Ngọc Luxury, Tâm Luxury, Helia… lần lượt phải thông báo tạm đóng cửa hoặc ngừng chính sách thu mua vì đứt gãy dòng tiền.
Thị trường chỉ tạm thời dịu lắng khi đại diện cửa hàng Kim Lý xuất hiện trước truyền thông, khẳng định hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường.
Thế nhưng, khi tâm lý đám đông vừa mới chớm bình ổn, một "gáo nước lạnh" khác tiếp tục dội xuống.
Đại án 28.000 viên kim cương lậu: Khi "tấm hộ chiếu" bị vấy bẩn
Đầu tháng 7/2026, cơ quan chức năng chính thức triệt phá đường dây buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Điều khiến toàn bộ thị trường rúng động là danh tính của nhân vật đứng sau khâu "tẩy trắng" giấy tờ: Nguyên Giám đốc của PNJ Lab – một trong những đơn vị giám định hàng đầu Việt Nam.
Trong thế giới đá quý, giấy chứng nhận (như của GIA hay các Lab uy tín trong nước) được ví như tấm hộ chiếu bảo chứng cho giá trị độc bản và tính pháp lý của mỗi viên đá. Người mua chấp nhận trả một mức giá đắt đỏ chính là vì niềm tin vào tờ giấy ấy. Khi chính người đứng đầu cơ quan giám định bị cáo buộc nhúng tay vào đường dây lậu, biến những viên đá không rõ nguồn gốc thành hàng "chính ngạch", điểm tựa niềm tin cuối cùng của người tiêu dùng hoàn toàn sụp đổ.
Ngay giữa tâm bão, một lời khẳng định trần trụi từ chính những người trong cuộc vang lên, bóc trần mộng tưởng của bao người: Đã mua kim cương là sẽ lỗ.
Nghịch lý tài sản: Kẻ ôm vàng nhân đôi, người giữ kim cương ngậm đắng
Trong khi thị trường vàng những tháng đầu năm 2026 biến động dữ dội, có lúc lập đỉnh tới 5.400 USD/ounce và hiện đang tiếp cận mốc 4.000 USD/ounce giúp nhiều nhà đầu tư nhân đôi tài sản, thì người ôm kim cương lại ngậm đắng nuốt cay.
Phân tích về nghịch lý này, Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, dù kim cương và vàng đều được người dân coi là tài sản tích lũy qua nhiều thế hệ, nhưng bản chất hai thị trường này hoàn toàn khác nhau. Vàng là tài sản tiền tệ vĩ mô, được tiêu chuẩn hóa và có tính thanh khoản cực cao - một lượng vàng mua ở Hà Nội có thể dễ dàng bán lại ở bất cứ đâu với chênh lệch mua bán rất nhỏ. Trái lại, kim cương là thị trường của sự bất đối xứng thông tin và cạm bẫy thanh khoản.
Giá bán buôn kim cương bị chi phối bởi bảng giá Rapaport (một tài liệu mang tính chủ quan của tổ chức tư nhân) và ma trận 4C (Trọng lượng, Màu sắc, Độ tinh khiết, Giác cắt). Người tiêu dùng thông thường hoàn toàn không có khả năng định giá bằng mắt thường. Sự mập mờ này cho phép các cửa hàng bán lẻ ăn chênh lệch khủng khiếp, độn giá từ 100% đến 500% so với giá gốc để bù đắp chi phí mặt bằng showroom hào nhoáng và marketing.
"Hệ quả là, ngay khoảnh khắc khách hàng quẹt thẻ bước ra khỏi showroom, viên kim cương lập tức bốc hơi từ 30% đến 50% giá trị thực tế. Chưa kể, kim cương không thể cắt nhỏ để giao dịch như vàng, khiến nó gần như không có tính thanh khoản linh hoạt trong nền kinh tế", vị chuyên gia cho hay.
Nhìn rộng ra thế giới, cuộc khủng hoảng tại Việt Nam thực chất là một mắt xích trong chuỗi tuột dốc không phanh của ngành công nghiệp kim cương tự nhiên.
Về mặt khoa học, kim cương chỉ là một dạng hình thù của carbon - nguyên tố tạo nên than chì rẻ tiền. Sự khan hiếm của nó hoàn toàn là "nhân tạo" do đế chế De Beers dựng lên từ cuối thế kỷ 19 bằng cách gom giữ các mỏ và tung ra khẩu hiệu kinh điển "Kim cương là vĩnh cửu" vào năm 1947 nhằm thao túng tâm lý, khóa chặt hàng tỷ carat kim cương trong tủ trang sức cá nhân để tránh bị phá giá.
Tuy nhiên, bong bóng này đang vỡ vụn. Tại SAS (Ấn Độ) - trung tâm giao dịch lớn hơn cả Lầu Năm Góc, nơi xử lý 90% kim cương thô thế giới - hiện chỉ có 250 trong tổng số 4.700 văn phòng được sử dụng. Tại Antwerp (Bỉ), kim ngạch giao dịch lao dốc từ 41 tỷ USD xuống còn 19 tỷ USD. Thậm chí, tập đoàn mẹ Anglo American đã phải ghi nhận mức giảm 6,8 tỷ USD giá trị sổ sách của De Beers và đang tìm cách bán tháo đế chế này sau mức lỗ kỷ lục nửa tỷ USD.
Chơi sòng phẳng hay chấp nhận rủi ro?
Trước một thị trường đầy rẫy rủi ro và biến động, TS. Nguyễn Trí Hiếu đưa ra những khuyến cáo nghiêm túc cho người tiêu dùng Việt Nam:
-Tuyệt đối không mua "ăn sổi": Nếu không phải là nhà đầu tư chuyên nghiệp, người dân không nên mua đi bán lại với mục đích lướt sóng kiếm lời. Thị trường này vô cùng phức tạp và rủi ro thua lỗ là hiện hữu.
-Áp dụng nguyên tắc "4 mắt": Khi giao dịch tại các trung tâm lớn như PNJ hay DOJI, hãy luôn yêu cầu sự có mặt của ít nhất hai nhân sự (bao gồm giám đốc cửa hàng và một nhân viên) để giảm thiểu rủi ro lừa đảo nội bộ.
-Cảnh giác với áp lực thời gian: Hãy tránh xa những lời chèo kéo kiểu "giá hời chỉ có trong hôm nay, ngày mai sẽ tăng". Mọi áp lực buộc xuống tiền nhanh đều là dấu hiệu của bẫy lừa đảo.
-Nói không với chợ đen: Không mua kim cương chui, mua online không rõ nguồn gốc. Tất cả phải đi kèm giấy chứng nhận GIA hoặc các viện thẩm định uy tín được Bộ Công Thương công nhận, và cần nhớ rằng: Giấy kiểm định chỉ chứng nhận đặc tính vật lý, tuyệt đối không chứng nhận giá trị bằng tiền.
Cơn địa chấn năm 2026 là một bài học đắt giá. Nó bóc trần sự thật rằng kim cương tự nhiên, trước khi là biểu tượng của sự vĩnh cửu, bản chất là một cuộc chơi tài chính xa xỉ mà người mua thiếu kiến thức luôn là người cầm chắc phần thua.
'Không thể xây nền kinh tế 40 năm bằng nguồn vốn kỳ hạn 12 tháng'
Nam Anh
15/7/2026
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
(VNF) - Theo bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Quản lý Quỹ Dragon Capital, Việt Nam “không thể xây một nền kinh tế 40 năm bằng nguồn vốn kỳ hạn 12 tháng”.
Nhu cầu tái cấu trúc các kênh dẫn vốn
Nhu cầu vốn đầu tư phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong 5 năm liên tiếp từ 2026 - 2030, theo tính toán, lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngân sách chỉ đáp ứng được khoảng 20%; khoảng 80% còn lại cần huy động từ các kênh khác.
Thời gian qua, tín dụng vẫn đóng vai trò là kênh dẫn vốn chủ đạo trong nền kinh tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, dư địa của chính sách tiền tệ trong hỗ trợ tăng trưởng kinh tế đang khó khăn hơn. Điều này đặt ra bài toán tái cấu trúc thị trường vốn để có thêm nguồn lực cho tăng trưởng hai chữ số.
Phát biểu tại Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn”, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, tính đến 29/5/2026, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10.610,35 nghìn tỷ đồng, tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đã vượt con số 13 triệu, hoàn thành sớm mục tiêu đạt 11 triệu tài khoản đầu tư chứng khoán vào năm 2030 được đề ra tại Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán.
Hoạt động huy động vốn qua thị trường cổ phiếu cũng sôi động hơn hẳn giai đoạn trước. Trong 5 tháng đầu năm, tổng giá trị phát hành cổ phiếu và chào bán lần đầu ra công chúng của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025 và cao gấp 2,5 lần mức trung bình 5 năm gần đây.
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục phục hồi. Quy mô thị trường trái phiếu niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán đến cuối tháng 5/2026 đạt 2.819.000 tỷ đồng, tương đương 21,9% GDP ước tính năm 2025.
“Những con số trên một lần nữa khẳng định đóng góp quan trọng của thị trường chứng khoán trong vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, để phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn của nền kinh tế là rất lớn. Việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn, đặc biệt trong bối cảnh nguồn lực ngân sách là hữu hạn, vốn tín dụng gần chạm trần các chỉ số an toàn hệ thống là đòi hỏi cấp thiết được đặt ra”, ông Hải nhấn mạnh.
Gỡ nút thắt để phát triển thị trường vốn
Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Quản lý Quỹ Dragon Capital nhấn mạnh “không thể xây một nền kinh tế 40 năm bằng nguồn vốn kỳ hạn 12 tháng”.
Đi sâu vào phân tích, bà Minh nhận định: “Ở thị trường phát triển, ngân hàng không phải bị loại bỏ nhưng sẽ lui về để đảm nhận vai trò gần với tính thanh khoản của ngành hơn, tức là mang vai trò đóng góp nguồn vốn ngắn hạn cung cấp vốn lưu động cho doanh nghiệp, SME và cá nhân. Đồng thời nhường nhu cầu đầu tư hạ tầng cũng như những nhu cầu dài hạn khác cho thị trường vốn, bao gồm thị trường trái phiếu và cổ phiếu”.
Tuy nhiên, bà Minh cũng chỉ ra hai nút thắt cần tháo gỡ để có thể thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn. Nút thắt đầu tiên là nút thắt về cung khi cơ cấu vốn hóa thị trường Việt Nam đang bị tập trung quá nhiều vào ngành tài chính, ngân hàng và bất động sản (chiếm tới 65% vào năm 2026). Thị trường đang thiếu các hàng hóa "hợp thời" như các doanh nghiệp công nghệ cao, sản xuất quy mô lớn hoặc hạ tầng AI để thu hút nhà đầu tư quốc tế, bà Minh nói.
Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Quản lý Quỹ Dragon Capital.
Nút thắt tiếp theo là nút thắt về cầu, hay cấu trúc nhà đầu tư. Theo đại diện Dragon Capital, Việt Nam đang làm nhiều điều để thu hút vốn ngoại nhưng lại chưa có giải pháp hiệu quả để kích hoạt dòng vốn nội địa.
Bà Nguyệt Minh chỉ ra thực trạng quy mô quỹ nội quá nhỏ khi tổng tài sản các quỹ quản lý trong nước chỉ chiếm khoảng 6% GDP, rất thấp so với các nước như Ấn Độ hay Indonesia,. Đặc biệt, quỹ hưu trí tự nguyện tại Việt Nam chỉ đạt 81 triệu USD, trong khi ở các nước tương đương là hàng chục tỷ USD.
Việc thị trường thiếu những dòng tiền đầu tư đều đặn hàng tháng từ người dân, dẫn đến việc thị trường biến động rất mạnh và lợi nhuận hiệu chỉnh theo rủi ro (Sharpe ratio) chỉ ở mức trung bình so với khu vực.
“Không thể chỉ trông chờ vốn ngoại. Muốn thị trường ổn định, phải xây nhà đầu tư tổ chức nội địa quỹ hưu trí, bảo hiểm nhân thọ, quỹ mở làm “mỏ neo” cho dòng tiền dài hạn”, bà Minh nói.
Đại diện Dragon Capital gợi mở lộ trình tái cấu trúc dòng vốn gồm 3 phần. Đầu tiên là cần tăng cung hàng hóa chất lượng thông qua đẩy mạnh cổ phần hóa/thoái vốn doanh nghiệp nhà nước; thu hút niêm yết doanh nghiệp sản xuất, tiêu dùng, công nghệ cao và nâng chuẩn công bố thông tin và quản trị công ty.
Bên cạnh đó là xây cầu vốn dài hạn. Theo bà Minh, Việt Nam cần phát triển ngành quản lý quỹ, ưu đãi thuế cho đầu tư dài hạn. Song song với đó là thúc đẩy quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm, quỹ mở cũng như đa dạng sản phẩm như ETF, quỹ chỉ số, quỹ hưu trí mục tiêu.
Cuối cùng là củng cố hạ tầng và thể chế. Đại diện Dragon Capital cho rằng cần tiếp tục minh bạch hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp; hoàn thiện hạ tầng giao dịch, thanh toán bù trừ cũng như ổn định chính, bảo vệ nhà đầu tư.
“Phát triển thị trường vốn là điều kiện cấp thiết cho chu kỳ tăng trưởng mới. Giải đồng thời bài toán cung - cầu sẽ mở khoá dòng vốn dài hạn mà nền kinh tế cần. Tái cấu trúc dòng vốn không phải để tăng trưởng nhanh hơn mà để đi xa hơn và bền vững hơn”, đại diện Dragon Capital nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch UBCKNN: Cần huy động 5,4 triệu tỷ đồng qua thị trường chứng khoán
15/7/2026
Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBCKNN Bùi Hoàng Hải đã chia sẻ về vai trò của thị trường chứng khoán trong dẫn vốn cho nền kinh tế và định hướng phát triển thị trường trong thời gian tới.
Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN, phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Báo Tài chính - Đầu tư).
Phát biểu tại hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn" của Báo Tài chính - Đầu tư, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết sau ba thập kỷ hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán đã từng bước trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, góp phần phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo ông Hải, bước sang năm 2026, dù kinh tế trong nước và thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là tác động từ xung đột tại khu vực Trung Đông, khủng hoảng năng lượng và những đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn giữ được sự ổn định.
Ông cho biết chỉ số và thanh khoản thị trường nhìn chung vẫn duy trì ở mức tương đối sôi động. Mặc dù thanh khoản trong khoảng một tháng gần đây có phần giảm so với trước, nhưng tính bình quân từ đầu năm đến nay vẫn ở mức tương đối ổn định so với năm trước.
“Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng tiếp tục phục hồi. Quy mô thị trường trái phiếu niêm yết trên HNX đến hết nửa đầu năm đạt hơn 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 21% GDP năm 2025”, ông Hải chia sẻ.
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, thị trường chứng khoán tiếp tục khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Ông cho biết, trong năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell công nhận là thị trường mới nổi và sẽ có hiệu lực trong tháng 9 năm nay.
Đây sẽ là dấu mốc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu, kỳ vọng mở ra một chương mới trong việc thu hút dòng vốn ngoại vào thị trường, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế .
“Lượng vốn cần thiết cho phát triển kinh tế trong thời gian tới là rất lớn. Trong đó, nguồn vốn từ ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20%, còn 80% phải được huy động từ nhiều nguồn khác nhau”, ông nói.
Theo dự tính của Bộ Tài chính, riêng giai đoạn 2025 - 2030, Việt Nam cần huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng từ thị trường chứng khoán. Theo tính toán của UBCKNN, con số này gấp hơn hai lần tổng lượng vốn đã được huy động qua thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2020 - 2025.
Ông Hải cho rằng, trong bối cảnh nguồn vốn là hữu hạn và dư địa tăng trưởng tín dụng đã tiệm cận các ngưỡng an toàn của hệ thống, việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo đó, thị trường chứng khoán đang được xác định là một trong những kênh cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò dẫn vốn hiệu quả cho nền kinh tế.
Không có nhận xét nào