Tầm nhìn càng dài tuổi thọ quy hoạch càng ngắn
Phần 5
Anh Quoc
02/7/2026
Để có cái nhìn đầy đủ về sự thay đổi quy hoạch từ trước cho đến nay được thực hiện như thế nào? cho đến khi có Quyết định 2512/QĐ-UBND: Phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được ban hành 13/05/2026, cần quay lại các quyết định quy hoạch trong quá khứ.
Trước tình trạng dân số nội đô Hà Nội tăng nhanh, hạ tầng đô thị quá tải, ngày 26/7/2011 Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ra quyết định số 1259/QĐ-TTg PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH CHUNG XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030 VÀ TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2050.
Như vậy, so với Quy hoạch theo quyết định của thủ tướng Phan Văn Khải, lần này Quy hoạch Hà Nội có tầm nhìn xa đến gần nửa thế kỷ, và người ta hy vọng Hà Nội sẽ dựa trên đó để có định hướng phát triển ổn định và bền vững.
Theo đó Hà Nội được mở rộng có diện tích 3.344, 6km2, với 5 đô thị vệ tinh gồm đô thị Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn, mỗi đô thị vệ tinh có chức năng hỗn hợp và đặc thù riêng, hoạt động tương đối độc lập để hỗ trợ và chia sẻ với đô thị trung tâm về nhà ở, đào tạo, công nghiệp, dịch vụ …
5 đô thị vệ tinh này sẽ là hướng chủ đạo cho quy hoạch Hà nội trong tầm nhìn đến năm 2050 và phải hoàn thành năm 2030.
-NĂM ĐÔ THỊ VỆ TINH VẪN “TREO” HƠN MỘT THẬP KỶ.
Từng được kỳ vọng giúp Hà Nội giãn dân, sau hơn thập kỷ 5 đô thị vệ tinh vẫn quy hoạch "treo", trong khi hạ tầng nội đô quá tải trước áp lực tăng dân số.
Nguyên nhân nào để “treo” lâu như vậy?
Cũng như các Quy hoạch được ban hành trước và cả sau này nó không có KẾ HOẠCH triển khai chi tiết cho từng năm, cho từng giai đoạn, cái nào làm trước, cái nào làm sau… Cứ cái khó bỏ lại, cái nào ngon theo tư duy nhiệm ký “mần” trước.
KẾ HOẠCH không đơn thuần là các mốc thực hiện, nó còn là kế hoạch ngân sách, và các chính sách liên quan đến hệ thống Văn bản pháp luật phải được khai thông có cơ sở thực hiện cho việc giải phóng mặt bằng, di dân, đền bù… phù hợp với khả năng các doanh nghiệp trong đầu tư…
Luật Đất đai như khúc xương ngáng họng, người dân không thể nuốt khi giá đền bù theo khung giá quy định… Sửa đổi đi, sửa đổi lại mãi không xong loanh quanh không thoát được hai chữ “sở hữu” một cách rõ ràng.
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN rối rắm có thể tồn tại cùng nhau? là câu hỏi trên cả thế giới chưa quốc gia nào làm, chưa có quốc gia nào đặt vấn đề như thế…
Điều quan trọng nhất là câu hỏi “ZỐN ĐÂU?”, không có “XIỀN” quy hoạch chỉ là bức tranh để ngắm.
Không có XIỀN không có hạ tầng giao thông kết nối giữa trung tâm Hà Nội với đô thị vệ tinh.
Không có XIỀN không có hạ tầng điện nước, xử lý rác thải, nước thải…, ma nào đến đó đầu tư, và sinh sống…
“ZỐN ĐÂU?” là câu hỏi khó nhất, chưa có lời giải đáp khai thông thì quy hoạch “TREO” còn mãi mãi tồn tại.
Năm 2015, bốn năm sau khi có quy hoạch chung Thủ đô, các đô thị vệ tinh Xuân Mai, Phú Xuyên, Sóc Sơn, Sơn Tây mới được thành phố phê duyệt đồ án quy hoạch chung tỷ lệ 1/10.000;
Do chưa có quy hoạch phân khu nên các dự án đầu tư không có đủ cơ sở pháp lý thực hiện, chỉ có một số dự án phù hợp quy hoạch chung tại khu Công nghệ cao Hòa Lạc, khu Đại học Quốc gia Hà Nội được triển khai.
Lấy ví dụ khu đô thị vệ tinh Hòa Lạc chỉ thu hút được một vài doanh nghiệp công nghệ. Trung tâm đô thị - khu công nghệ cao vẫn đang ngổn ngang nhiều công trình xây dựng và còn tới 176 ha chưa giải phóng mặt bằng trên tổng số 600 ha.
Phần diện tích đã giải phóng mặt bằng và đầu tư xong hạ tầng mới đưa vào khai thác khoảng 10%. Khu Đại học Quốc gia Hà Nội được phê duyệt năm 2013 với diện tích khoảng 1.000 ha, quy mô 65.000 sinh viên, nhưng mới xây dựng 5 tòa nhà và tiếp nhận 1.500 sinh viên học tập.
Và khi dự án bị “treo” đồng nghĩa với nỗi thống khổ của người dân do không được xây dựng, được canh tác, kinh doanh trên mảnh đất mình đang sử dụng, sống tạm bợ lay lắt hàng chục năm khi đời người ngắn ngủi.
Dự án “treo” dẫn đến việc giãn dân khỏi nội đô càng bế tắc, càng để lâu càng thêm chật chội càng nhiều vấn nạn… càng khó xử lý trong tương lai.
(Còn tiếp)
Anh Quốc
Không có nhận xét nào