Chuyện Việt Nam – Theo dòng sự kiện Nguyễn Thành Nam
Việt Nam và Dân Quyền – Hiến pháp 2013 Quyền công dân Việt Nam
11/7/2026
Bước vào “kỷ nguyên mới” như thế hay sao?
Song Chi
11/7/2026
Khi ông Tô Lâm mới lên làm Tổng Bí thư ĐCSVN, và tuyên bố những câu có vẻ rất đổi mới, rất thoáng, nào quyết tâm đưa cả nước bước vào “kỷ nguyên mới”, rồi thì “sắp xếp lại giang sơn”, vượt qua những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” v.v.. có rất nhiều người, trong đó không ít thuộc giới trí thức, kể cả… đã từng là dân bất đồng chính kiến, hồ hởi mừng rỡ khen ngợi, và đầy hy vọng. Như đã từng hy vọng vào ông Nguyễn Phú Trọng, như đã từng hy vọng vào ông Nguyễn Tấn Dũng… Và cố tình quên đi ông Tô Lâm cả đời là dân công an, tình báo, cả đời chuyên ngành đàn áp dân, với thành tích “dày đặc” khi còn là Bộ trưởng Bộ Công An.
Con người và xã hội
Nhìn lại chỉ mới từ khi ông Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư vào tháng 8/2024 rồi vào ngày 7/4/2026, một lần nữa kiêm nhiệm cả hai chức vụ Tổng Bí thư và Chủ tịch nước, và lần này là chính thức, người ta nhận thấy hai điều: Một, Việt Nam bước vào một cuộc xóa bỏ ký ức, xóa bỏ lịch sử, đập bỏ những di sản cha ông để lại với một quy mô, tốc độ chưa từng có; thông qua chính sách “sắp xếp lại giang sơn” và hàng ngàn dự án từ Nam ra Bắc thần tốc, quyết liệt giải phóng mặt bằng, đập cũ xây mới, nhân danh phát triển, bước vào “kỷ nguyên mới”… Không biết bao nhiêu công trình kiến trúc cổ, làng xã xưa… đã bị xóa, bao nhiêu hộ dân, bao nhiêu cộng đồng đã bị mất nhà, mất đất, bị ảnh hưởng vì những điều này?
Hai, về mặt tự do dân chủ nhân quyền thì càng hà khắc hơn, với giới luật sư thì có Nghị định 109/2026/NĐ-CP (qua đó Chủ tịch UBND cấp xã được trao thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính và trong một số trường hợp, Chủ tịch UBND cấp xã có thể tước quyền sử dụng Chứng chỉ hành nghề luật sư có thời hạn…); với giới báo chí là hàng loạt tờ báo bị đóng cửa, còn ba cơ quan báo chí VTV, VOV, TTXVN và hai viện hàn lâm khoa học thì từ trực thuộc chính phủ chuyển sang trực thuộc Trung ương Đảng (để dễ quản lý); với giới blogger, Facebooker là hàng loạt những quy định nghiêm ngặt hơn về việc viết hay chia sẻ thông tin, tin tức; những ai lên tiếng chỉ trích chế độ tiếp tục vào tù, thậm chí khen lãnh tụ mà khen không “phù hợp” cũng bị túm như trường hợp ông Nguyễn Thành Nam, một người sinh ra, lớn lên, thành đạt trong chế độ, dạy tư tưởng Hồ Chí Minh, ngưỡng mộ Hồ Chí Minh…, chứ không phải là thành phần phản động nào hết… Đặc biệt, tình trạng “đấu tố”, chống “lật sử”, chống “xét lại” của một số thành phần bảo thủ, dư luận viên càng hung hãn không thua gì thời Cải Cách Ruộng Đất hay Hồng Vệ Binh ở Trung Quốc.
Với một xã hội như vậy mà có thể hy vọng vào những viễn ảnh như bước vào “kỷ nguyên mới”, cải cách, khai phóng, hòa hợp hòa giải… các thứ hay sao?
Song Chi
Một tiền lệ xấu và mang thông điệp “bất an”
Nguyễn Phương Mai
11/7/2026
Tôi đã gặp anh Nguyễn Thành Nam một vài lần, lần nào cũng ngồi quán cóc.
Anh rất giỏi, rất giàu, rất kiêu hãnh, nhưng cũng rất bình dân. Đặc biệt, anh tôn sùng hình ảnh Hồ Chí Minh đến mức biến mình trở thành một vệ tinh xoay quanh đền thờ thần Mặt Trời do chính mình tạo dựng.
Là một nhà khoa học, tôi chắc chắn không đồng ý với phương pháp nghiên cứu của anh.
Là một nhà báo tự do, tôi không chia sẻ cách anh tiếp cận công chúng.
Là hậu duệ một gia đình cộng sản, tôi cũng không bị thuyết phục bởi cách anh áp dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để làm hệ quy chiếu và tạo cảm hứng cho các bài toán kinh tế.
Tuy nhiên, tôi chờ đợi những lý lẽ mà cơ quan an ninh sẽ đưa ra để buộc tội anh theo điều 117 Bộ luật hình sự. Điều 117 không nhằm vào lỗi “nghiên cứu sai”, “dùng từ phản cảm” hay bắt lỗi một kẻ dám làm “kinh doanh kiểu cụ Hồ”.
Pháp lý
Điều 117 chỉ nhằm vào nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia. Trọng tâm của nó bám vào hai yếu tố cốt lõi: HÀNH VI (làm ra, phát tán tài liệu) và MỤC ĐÍCH (nhằm chống Nhà nước).
An ninh có thể kết tội “hành vi” từ việc anh Nam từng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh nhiều năm; Anh từng có các video triệu view ca ngợi tài thao lược của Hồ Chí Minh; Anh cũng đã đăng bản thảo các chương sách lên facebook; Một số bản của cuốn Chuyện Với Thanh đã kịp đến tay người đọc trước khi bị tiêu hủy.
Tuy nhiên, họ phải chứng minh được là anh thực sự chủ đích chống phá chế độ, kích động người dân, đe dọa nền tảng tư tưởng và sự tồn vong của nhà nước.
Nếu thiếu đi cái “động cơ chống phá” cốt lõi này, điều 117 (chống lại nhà nước) sẽ phải hạ xuống thành điều 331 (lợi dụng quyền tự do dân chủ) với khung hình phạt nhẹ hơn rất nhiều. Với điều 331, anh Nam không có mưu đồ chống phá, lật đổ thể chế. Ví dụ, đó có thể chỉ là sự yếu kém trong nhận thức chính trị, dẫn tới hậu quả làm rối loạn trật tự quản lý hành chính và gây hoang mang dư luận.
Nhìn vào 65 năm cuộc đời của Nguyễn Thành Nam, nhiều người sẽ buộc phải băn khoăn về bản cáo trạng của một kẻ có “chủ đích chống phá chế độ và xâm hại an ninh quốc gia”.
Anh Nam chưa từng có tiền án tiền sự. Lý lịch của anh đỏ rực. Anh chưa từng tham gia tổ chức đối kháng nào, chưa từng kêu gọi bạo động. Ngược lại, anh lại có một quá trình cống hiến rất khó phủ nhận.
Về mặt kinh tế, Tiến sĩ Nguyễn Thành Nam là một trong những kiến trúc sư trưởng định hình Tập đoàn FPT. Cuối thập niên 1990, khi ngành công nghệ Việt Nam còn chập chững, anh và các cộng sự đã dần dần xây dựng một ngành công nghiệp tỷ đô, chính thức đặt tên Việt Nam trên bản đồ gia công phần mềm thế giới với khoảng 80 chi nhánh tại 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. FPT nằm trong top 10 doanh nghiệp đóng nhiều thuế nhất, hàng năm nộp vào ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Các chiến lược dẫn dắt tập đoàn thường lấy cảm hứng từ lịch sử kiên cường của Việt Nam, đặc biệt là tài thao lược và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Người Đông Nam Á & Cư dân vùng Đảo Thái Bình Dương
Về mặt trách nhiệm xã hội, tiến sĩ toán học Nguyễn Thành Nam thuộc lớp sinh viên ưu tú được Nhà nước chọn đi học tại Liên Xô để về kiến thiết đất nước. Anh sáng lập mô hình đại học trực tuyến FUNiX, xóa bớt rào cản địa lý và tài chính, giúp hàng ngàn thanh niên ở vùng sâu, vùng xa có cơ hội học để đổi đời, thoát nghèo và có việc làm ổn định, thậm chí thu nhập rất cao. Anh từng là Phó Chủ tịch Hội đồng trường Đại học FPT, đóng góp vào việc xây dựng một trong những môi trường đào tạo công nghệ thông tin hàng đầu cả nước.
Gần đây nhất, anh xuất hiện với tư cách nhà đầu tư cho Địa đạo – tác phẩm biến một đề tài lịch sử vốn bị đóng khung trong khái niệm “phim cúng cụ” thành một hiện tượng phòng vé, chạm đến lòng yêu nước của thế hệ trẻ.
Về mặt quản trị, Nguyễn Thành Nam là linh hồn của văn hóa FPT. Đó là một nét văn hóa doanh nghiệp thoát ly khỏi gốc rễ truyền thống của châu Á, đề cao tính tự trào, giễu nhại, hài hước. Nó đi kèm sự tôn trọng cá nhân, tự do biểu đạt, cấp dưới có thể thoải mái phản biện, thậm chí trêu đùa cấp trên mà không sợ bị trù dập. Nó khuyến khích tinh thần dám làm, dám chịu trách nhiệm. Trong một xã hội Á Đông vốn nặng tính thứ bậc, môi trường ấy giải phóng sức sáng tạo cho hàng ngàn người trẻ, tạo ra một hình mẫu khác lạ về quản trị nhân sự hiện đại tại Việt Nam.
Bi kịch của Nguyễn Thành Nam nằm ở chỗ anh đã bứng nguyên kiểu văn hóa trào phúng, tự do nội bộ ấy để khoác lên một nhân vật lịch sử vĩ đại trong một ấn phẩm đại chúng. Văn nói không thể là văn viết, sandbox của công ty không phải là không gian chính trị quốc gia. Đó là điều đáng tiếc và anh phải trả giá.
Nhưng nếu cái giá đó bị đẩy lên mức điều 117, đó sẽ là một tiền lệ xấu. Nó truyền đi một thông điệp có tên là “BẤT AN”.
Đó là khi ai cũng có thể trở thành nạn nhân, dù họ là con cưng của hệ thống. Sự bất an đó khiến họ tự kiểm duyệt gắt gao hơn, không dám nghĩ, không dám làm, co mình vào cái kén của sự tồn vong cá nhân. Khát khao một kỷ nguyên vươn mình hẳn sẽ có thêm một rào cản vô hình bởi sự sợ hãi những điều khác biệt.
Nguyễn Phương Mai
Yêu nước lộn lề
Dương Quốc Chính
07/7/2026
Kết cục của anh Nguyễn Thành Nam mình không bất ngờ, vì cũng nghe nhiều đồn đoán từ vài tuần, cơ bản là khớp và còn vài người khác liên quan tới cuốn sách nữa.
Mình rất tiếc, rất rất tiếc, vì đã can anh ấy không đủ mạnh mẽ về việc nên tự thu hồi cuốn sách về chỉnh sửa trước khi phát hành. Anh ấy không cãi mình về những chỗ sai mình chỉ ra, chỉ bảo là có lẽ in thêm tờ đính chính. Thực tế cũng không có.
Có lẽ do anh quá tự tin về đứa con tinh thần đã thai nghén 10 năm. Nhất là toàn bộ thông tin của cuốn sách đã được “test” công khai thông qua 4 năm giảng dạy ở Vin Uni, bản thảo một số chương đăng Facebook, các tập podcast YouTube, mà chả ai có ý kiến phản biện đáng kể. Có khi mình phản biện nhiều nhất, éo le thay!
Mọi vụ án đều phải được xem xét tới động cơ gây án, dù bề ngoài có thể có dấu hiệu tội phạm. Mình luôn tin rằng anh Nam không hề có động cơ phạm tội, nhất là theo điều 117. Vì anh vốn là con cưng của chế độ, cùng với FPT, nhân thân của anh cũng chẳng liên quan tới thế lực thù địch. Anh cũng chẳng có động cơ kiếm tiền hay đi Mỹ bằng cách này. Vì tiền anh dư và muốn đi Mỹ cũng dễ như đi chợ. Tóm lại là không có bất cứ động cơ phạm tội nào.
Sai lầm của anh Nam chỉ là thiếu nhạy cảm chính trị và khủng hoảng truyền thông, trong khi lại quá tự tin vào tinh thần yêu nước, yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh theo cách riêng của mình.
Thực tế là mình bất đồng quan điểm với anh Nam rất nhiều, mình biết sách của anh nhiều chỗ sai và là người đầu tiên khuyên anh nên thu hồi. Nhưng chuyện nào ra chuyện ấy. Mình có thể không cùng quan điểm với anh Nam, nhưng mình không phản đối anh bộc lộ quan điểm, càng không ủng hộ việc hình sự hóa việc này.
Trò đời dậu đổ bìm leo, biết bao thằng ngu hoan hỉ khi thấy anh bị bắt. Câu chuyện này sẽ đi vào lịch sử như vụ Nhân văn Giai phẩm hay Xét lại chống đảng. Nó sẽ là một vết nhơ không thể tẩy rửa nếu anh phải dính mức án không phù hợp.
Dương Quốc Chính
Dân quyền là gì? Ý nghĩa, cách dùng Dân quyền
Bởi Fenwick Trần
14/01/2026
Từ điển Việt - Việt
Dân quyền là gì? Dân quyền là quyền lợi chính đáng của công dân được pháp luật công nhận và bảo vệ, bao gồm các quyền tự do, bình đẳng trong đời sống xã hội. Đây là khái niệm quan trọng trong lĩnh vực chính trị, pháp luật và lịch sử đấu tranh của nhân dân. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng từ “dân quyền” ngay bên dưới!
Dân quyền nghĩa là gì?
Dân quyền là danh từ chỉ các quyền cơ bản của người dân trong một quốc gia, được nhà nước thừa nhận và bảo đảm thực hiện. Từ này ghép bởi “dân” (người dân, công dân) và “quyền” (quyền lợi, quyền hạn).
Trong tiếng Việt, từ “dân quyền” được sử dụng với nhiều nghĩa:
Trong chính trị – pháp luật: Dân quyền bao gồm quyền bầu cử, ứng cử, tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, quyền được giáo dục, chăm sóc sức khỏe…
Trong lịch sử: “Dân quyền” gắn liền với các phong trào đấu tranh giành quyền lợi cho nhân dân, tiêu biểu là tư tưởng “Dân tộc – Dân quyền – Dân sinh”
Trong đời sống hiện đại: Dân quyền là nền tảng của xã hội dân chủ, văn minh, nơi mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.
Nguồn gốc và xuất xứ của “Dân quyền”
Từ “dân quyền” có nguồn gốc Hán-Việt, du nhập vào Việt Nam từ đầu thế kỷ 20 qua các phong trào cách mạng và tư tưởng dân chủ. Khái niệm này chịu ảnh hưởng từ học thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn và các tư tưởng nhân quyền phương Tây.
Sử dụng “dân quyền” khi nói về quyền lợi công dân, các văn bản pháp luật, lịch sử cách mạng hoặc thảo luận về dân chủ, tự do.
Cách sử dụng “Dân quyền” đúng chính tả
Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “dân quyền” đúng trong văn nói và văn viết.
Cách dùng “Dân quyền” trong văn nói và viết
Trong văn nói: Từ “dân quyền” thường xuất hiện trong các cuộc thảo luận về chính trị, xã hội, quyền lợi công dân hoặc khi bàn về lịch sử cách mạng.
Trong văn viết: “Dân quyền” được dùng trong văn bản pháp luật, sách giáo khoa lịch sử, báo chí chính luận, các bài nghiên cứu về quyền con người và dân chủ.
Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Dân quyền”
Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “dân quyền” trong các ngữ cảnh khác nhau:
Ví dụ 1: “Hiến pháp ghi nhận và bảo vệ dân quyền của mọi công dân.”
Phân tích: Chỉ các quyền lợi cơ bản được pháp luật công nhận.
Ví dụ 2: “Phong trào đấu tranh vì dân quyền lan rộng khắp cả nước.”
Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh lịch sử, chỉ cuộc đấu tranh giành quyền lợi cho nhân dân.
Ví dụ 3: “Chủ nghĩa Tam dân gồm: Dân tộc, Dân quyền, Dân sinh.”
Phân tích: Trích dẫn học thuyết chính trị của Tôn Trung Sơn, trong đó dân quyền là một trụ cột quan trọng.
Ví dụ 4: “Nhà nước phải tôn trọng và bảo đảm dân quyền.”
Phân tích: Nhấn mạnh trách nhiệm của chính quyền đối với quyền lợi công dân.
Ví dụ 5: “Dân quyền là nền tảng của một xã hội công bằng, văn minh.”
Phân tích: Khẳng định vai trò quan trọng của quyền công dân trong xã hội hiện đại.
“Dân quyền”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa
Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “dân quyền”:
Kết luận
Dân quyền là gì? Tóm lại, dân quyền là các quyền lợi chính đáng của công dân được pháp luật bảo vệ. Hiểu đúng từ “dân quyền” giúp bạn nhận thức rõ hơn về quyền lợi của mình và ý nghĩa của một xã hội dân chủ, công bằng.
Quyền công dân Việt Nam ( Dân Quyền)
Công dân Việt Nam được hưởng các quyền cơ bản về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội, đồng thời phải thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội theo Hiến pháp 2013.
Khái niệm công dân
Theo Điều 17 Hiến pháp 2013, công dân Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam. Công dân không thể bị trục xuất hoặc giao nộp cho nhà nước khác, và khi ở nước ngoài, Nhà nước Việt Nam có trách nhiệm bảo hộ công dân. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài vẫn là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, được khuyến khích giữ gìn bản sắc văn hóa và quan hệ với quê hương
Nguyên tắc cơ bản
Bình đẳng trước pháp luật: Mọi người đều bình đẳng, không phân biệt giới tính, dân tộc, tôn giáo, tầng lớp xã hội.
Cân bằng quyền và nghĩa vụ: Quyền công dân đi kèm với nghĩa vụ tôn trọng quyền người khác, thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội
Hạn chế quyền: Quyền công dân chỉ bị hạn chế khi cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh, trật tự, đạo đức xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng.
Các quyền cơ bản của công dân
Các quyền được quy định từ Điều 19 đến Điều 43 Hiến pháp 2013
Quyền được sống: Tính mạng được pháp luật bảo hộ, không ai bị tước đoạt trái luật (Điều 19).
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm: Không bị tra tấn, bạo lực, nhục hình; quyền hiến mô, hiến xác theo luật (Điều 20).
Quyền bất khả xâm phạm đời sống riêng tư: Bảo vệ bí mật cá nhân, gia đình, thư tín, điện thoại, điện tín (Điều 21).
Quyền có nơi ở hợp pháp: Bảo vệ chỗ ở, không ai tự ý xâm phạm; việc khám xét theo luật định (Điều 22).
Quyền tự do đi lại, cư trú, xuất cảnh và nhập cảnh (Điều 23).
Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo: Theo hoặc không theo tôn giáo, các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật (Điều 24).
Quyền tự do ngôn luận, báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình (Điều 25).
Quyền bình đẳng về giới: Nam, nữ bình đẳng, Nhà nước bảo đảm cơ hội và quyền lợi (Điều 26).
Quyền bầu cử, ứng cử, tham gia quản lý nhà nước, biểu quyết khi trưng cầu ý dân (Điều 27–29).
Quyền kinh tế: Sở hữu tài sản hợp pháp, quyền tự do kinh doanh trong ngành nghề không bị cấm, được bảo đảm an sinh xã hội (Điều 32–34).
Quyền làm việc: Lựa chọn nghề nghiệp, nơi làm việc, được bảo đảm điều kiện làm việc công bằng, an toàn, hưởng lương và chế độ nghỉ ngơi (Điều 35).
Quyền hôn nhân và gia đình: Kết hôn tự nguyện, bình đẳng, bảo vệ quyền lợi mẹ và trẻ em (Điều 36).
Quyền trẻ em, thanh niên, người cao tuổi: Được bảo vệ, chăm sóc, phát triển toàn diện (Điều 37).
Quyền được bảo vệ sức khỏe và tiếp cận dịch vụ y tế (Điều 38).
Quyền học tập, nghiên cứu, sáng tạo, hưởng thụ văn hóa, xác định dân tộc, sử dụng ngôn ngữ, bảo vệ môi trường (Điều 39–43).
Nghĩa vụ cơ bản của công dân
Công dân Việt Nam phải thực hiện các nghĩa vụ như: trung thành với Tổ quốc, bảo vệ Tổ quốc, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ an ninh, trật tự, nộp thuế, bảo vệ môi trường, học tập và chăm sóc sức khỏe.
Kết luận
Quyền công dân ở Việt Nam được pháp luật bảo vệ toàn diện, bao gồm quyền chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội và quyền tự do cá nhân. Đồng thời, công dân phải thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội, đảm bảo sự cân bằng giữa quyền lợi cá nhân và lợi ích chung, góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh
Nguồn tổng hợp
Ylymha
Không có nhận xét nào