Philippines chính thức đệ trình bản đồ hàng hải chính thức về Bãi cạn Scarborough

Phuc Dinh Kim

11/8/2026

Việc Philippines chính thức đệ trình bản đồ hàng hải chính thức về Bãi cạn Scarborough (được biết đến với tên địa phương là Bãi cạn Panatag hoặc Bajo de Masinloc) lên Ban Thư ký Liên Hợp Quốc là một động thái pháp lý, ngoại giao và chiến lược được tính toán kỹ lưỡng.

Việc đệ trình chính thức Bản đồ NAMRIA số 1567 ("Bajo de Masinloc và Vùng tiếp cận") đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo Điều 16 của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Điều khoản này buộc các quốc gia ven biển phải công khai đầy đủ các bản đồ chính thức hoặc tọa độ địa lý thể hiện giới hạn đường cơ sở của lãnh hải và Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ).

Bằng việc đệ trình bản đồ lên Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, Manila đã ghi nhận về mặt pháp lý các tọa độ địa lý và hàng hải của mình vào hồ sơ công khai toàn cầu vĩnh viễn. Điều này bác bỏ bất kỳ lập luận pháp lý tiềm tàng nào cho rằng Philippines đã bỏ qua các quyền của mình hoặc không công khai đúng cách ranh giới hàng hải của mình.

Bản đồ này củng cố lập trường được hỗ trợ bởi phán quyết Trọng tài Biển Đông năm 2016, khẳng định rằng bãi cạn Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Philippines (cách Luzon khoảng 220 km về phía tây) và là ngư trường truyền thống.

Việc đệ trình bản đồ này thể hiện một ứng dụng kinh điển của "chiến tranh pháp lý" - tận dụng cấu trúc pháp lý quốc tế để chống lại động lực quyền lực bất đối xứng. Trong khi Trung Quốc duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với bãi cạn thông qua các cuộc phong tỏa của Lực lượng Bảo vệ bờ biển và việc triển khai dân quân biển (được thiết lập sau cuộc đối đầu năm 2012), Philippines sử dụng luật pháp thể chế để làm suy yếu một cách có hệ thống tính hợp pháp của các tuyên bố chủ quyền lịch sử của Bắc Kinh (chẳng hạn như các đường "chín đoạn" hoặc "mười đoạn" mở rộng).

Động thái này gửi thông điệp tới cộng đồng quốc tế rằng Manila đang liên tục cập nhật luật hàng hải trong nước và tuân thủ nghiêm ngặt các khuôn khổ quốc tế. Nó mời các quốc gia đối tác cùng chí hướng (như Mỹ, Nhật Bản, Úc và các quốc gia châu Âu) tham chiếu rõ ràng các tọa độ chính thức do Liên Hợp Quốc công bố khi đưa ra sự ủng hộ ngoại giao hoặc thực hiện các thông điệp về tự do hàng hải.

Như dự đoán, Bắc Kinh ngay lập tức phản đối việc công bố bản đồ, duy trì lập trường dựa trên các quyền lịch sử và bác bỏ cả việc áp dụng Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) đối với thực thể này và phán quyết trọng tài năm 2016. Thay vì giải quyết ngay lập tức tranh chấp chủ quyền, việc công bố bản đồ làm sâu sắc thêm điểm căng thẳng giữa quyền pháp lý quốc tế và quyền thực thi trên biển, giữ bãi cạn Scarborough ở vị trí hàng đầu trong căng thẳng Biển Đông.

Đinh Kim Phúc