Địa chính trị - Geopolitics

Hòa OC/Nam Hàn

28/10/2026

“…Nên nhớ, trước chiến tranh thế giới thứ 2 thì Anh Quốc, Pháp và Tây Ban Nha là những quốc gia đi xâm chiếm thuộc địa khắp nơi, từ Châu Phi, Châu Á tới Châu Mỹ La Tinh, nhưng Nga thì không, dù sức mạnh quân sự của Nga không hề thua kém Tây Ban Nha, Pháp hay Anh.

Với lãnh thổ lớn nhất thế giới cùng tài nguyên thiên nhiên phong phú đến nỗi có thể cung cấp cho toàn Tây Âu dầu mỏ, khí đốt và thậm chí uranium để làm nhà máy điện hạt nhân, thay vì là kẻ cứu tinh cho Tây Âu, nước Nga bị Tây Âu vẽ lên là mối đe doạ an ninh”.

DISCLAIMER: Bản đồ tài nguyên của Nga, lấy từ Google Images.

Một giáo sư về Quan Hệ Quốc Tế (International Relations-IR) của 1 đại học thuộc Ivy League- Columbia University, đang được Châu Âu mời tới thỉnh giảng. Sinh viên không phải là những người trẻ, mà là những chính trị gia lão luyện.

Vị giáo sư này đến từ đại học Columbia ở New York, một đại học thiên về Cánh Tả toạ lạc trong một tiểu bang Cánh Tả lớn nhất nhì nước Mỹ.

Thế nhưng khi phát biểu về cuộc chiến Nga-Ukraina, ông ta nói như sau:

- Tội trạng lớn nhất của Nga là lãnh thổ rộng 17 triệu cây số vuông của nó.

Với diện tích chính xác là 17.1 triệu cây số vuông, nước Nga rộng gấp 1.8 lần nước Mỹ và là quốc gia lớn nhất hành tinh.

Ông còn dẫn chứng thêm về lịch sử thù ghét Nga của Phương Tây, cụ thể là Tây Âu. Ông nói:

- Nước Nga từng là đồng minh của Anh để chống lại nước Pháp của Napeleon ở đầu thế kỷ 19.

- Nước Nga từng là đồng minh của Anh để chống lại Đức Quốc Xã của Hitler trong Thế Chiến 2, tức nửa đầu thế kỷ 20.

Thế thì tại sao bây giờ nước Anh lại ghét nước Nga đến như vậy ?

Một câu hỏi rất hay mà các chính trị gia của Anh Quốc không trả lời được.

Ông trích dẫn 1 giáo sư khác đã nghiên cứu về hiện tượng ghét Nga của người Anh. Kết quả là sự ghét bỏ này đều đến từ các chính trị gia và giai cấp lãnh đạo của Anh vì tất cả các phát biểu miệng hay văn bản đều vẽ lên một nước Nga rất xấu xí và nguy hiểm tới an ninh của nước Anh.

Ông còn tiết lộ thêm chi tiết là sau khi Thế Chiến 2 kết thúc không được bao lâu, Thủ Tướng Winston Churchill còn đưa ra ý tưởng đến Liên Xô với các đồng minh Phương Tây của Anh Quốc.

Nên nhớ, trước chiến tranh thế giới thứ 2 thì Anh Quốc, Pháp và Tây Ban Nha là những quốc gia đi xâm chiếm thuộc địa khắp nơi, từ Châu Phi, Châu Á tới Châu Mỹ La Tinh, nhưng Nga thì không, dù sức mạnh quân sự của Nga không hề thua kém Tây Ban Nha, Pháp hay Anh.

Với lãnh thổ lớn nhất thế giới cùng tài nguyên thiên nhiên phong phú đến nỗi có thể cung cấp cho toàn Tây Âu dầu mỏ, khí đốt và thậm chí uranium để làm nhà máy điện hạt nhân, thay vì là kẻ cứu tinh cho Tây Âu, nước Nga bị Tây Âu vẽ lên là mối đe doạ an ninh.

Tuy nhiên Tây Âu vẫn có những ngoại lệ. Trước tiên, đó là bà cựu thủ tướng gốc Đông Đức. Bà Merkel có quan hệ rất tốt với Putin, có lẽ nhờ Putin từng hoạt động gián điệp ở Đông Đức. Tổng thống Đức thời bà Merkel hiện vẫn là bạn của Putin. Chính nhờ mối giao hảo này mà nước Đức có được những hợp đồng năng lượng béo bở về chiết khấu và sản lượng với Nga, đặc biệt là đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 1 nối Nga với miền Bắc nước Đức thông qua biển Ban-tích (Baltic Sea). Thời của bà Merkel với nhiều nhiệm kỳ liên tiếp, nước Đức có ngành công nghiệp và sản xuất cạnh tranh số 1 Châu Âu nhờ tiết kiệm nhiên liệu và các loại năng lượng khác mua của Nga.

Đó là realpolitik, chính trị thực dụng dựa trên quyền lợi quốc gia, thay vì ý thức hệ và quan điểm chính trị.

Sau thời của bà Merkel, các thủ tướng kế nhiệm rất mờ nhạt. Họ theo EU chống Nga, chủ yếu là ý thức hệ về dân chủ-độc tài, nhân quyền…

Nước Mỹ dưới nhiệm kỳ thứ 2 của Tổng Thống Trump cũng cho thấy bóng dáng của realpolitik. Vì quyền lợi của người dân Mỹ, cụ thể là giá dầu diesel, tổng thống Trump đã đạt thoả thuận mua dầu diesel Nga với Putin. Dầu diesel ảnh hưởng trực tiếp tới giao thông vận chuyển hàng hoá trong nước Mỹ, ảnh hưởng tới chi phí nông nghiệp cho nông gia Mỹ và chi phí của các nông trại sử dụng trang thiết bị máy móc chạy bằng dầu diesel.

Hôm nay thủ tướng của Na Uy và tổng thống Phần Lan đã chủ động gọi điện cho Putin để tìm giải pháp kết thúc cuộc chiến Nga-Ukraina. Chắc họ cũng không muốn tiếp tục tài trợ cho Ukraina kéo dài cuộc chiến trong khi dân chúng của họ phải gánh chịu bão giá vì giá dầu diesel và các loại xăng dầu khác liên tục tăng, kéo theo lạm phát tăng và cuộc sống người dân ngày càng khổ sở. Cái gương dân Pháp, Ý, Bỉ, Tây Ban Nha biểu tình vì chi phí sinh hoạt ngày càng tăng dẫn tới bất mãn với chính quyền khiến 2 quốc gia Bắc Âu này phải hoạt động độc lập với EU vì quyền lợi của dân tộc họ. Bóng dáng của realpolitik lại ló dạng trong lòng EU.

Điều mà ông giáo sư Cánh Tả kia đang thuyết trình ở Châu Âu cũng chính là những gì có trong giáo trình cao học quan hệ quốc tế của tôi ở Trường Cao Học Hải Quân Hoa Kỳ (Naval Postgraduate School-NPS). Điều ngẫu nhiên là tôi đã viết về cuộc chiến này theo quan điểm riêng, đối lập với gần như 90% độc giả của tôi, những người ủng hộ Ukraina trong cuộc chiến ở góc nhìn chiến tranh vệ quốc.

Thực ra đó là 1 cuộc chiến uỷ nhiệm của Tây Âu đối với Nga, và tôi xin lặp lại câu nói của ông giáo sư đang rất nổi tiếng này:

- Tội trạng duy nhất của Nga là lãnh thổ rộng 17 triệu cây số vuông của nó.

Địa chính trị là thế đó.

Hoa OC