BBC News
18/10/2026
Chụp lại hình ảnh,Bà Rupa Duttagupta, phó giám đốc Vụ châu Á - Thái Bình Dương của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)
Trong thời kỳ biến động mạnh như hiện nay, các nền kinh tế phát triển nhanh như trong khu vực Đông Nam Á được cho là đang chịu áp lực vừa phải đảm bảo tăng trưởng vừa cân bằng vĩ mô.
"Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia ASEAN khác, đều đặt mục tiêu trở thành nước có thu nhập cao và hiện đang có nhiều điều kiện thuận lợi để đạt được mục tiêu này," bà Rupa Duttagupta, Phó giám đốc Vụ châu Á - Thái Bình Dương của IMF nói với BBC News Tiếng Việt.
Cuộc trò chuyện của bà Duttagupta với BBC, diễn ra bên lề Hội nghị Thường niên Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng thế giới (WB) năm 2026 tại Bangkok, Thái Lan, xoay quanh chủ đề về tình hình của Việt Nam và khu vực.
Trong khi đánh giá cao hoài vọng tăng trưởng của Việt Nam, bà Duttagupta nói thêm rằng quá trình đó cần được quản lý theo cách vẫn duy trì được ổn định kinh tế vĩ mô.
Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua đã đẩy mạnh tăng trưởng bằng việc thúc đẩy đầu tư công, bơm tín dụng ra nền kinh tế.
Cùng với đó là các biện pháp tinh gọn bộ máy, dựa vào khoa học, công nghệ, chuyển đổi số.
Tuy nhiên, thách thức nằm ở chỗ cả cú sốc giá năng lượng lẫn nhu cầu gia tăng nhờ AI đều đang tạo áp lực lên lạm phát.
"Vì vậy, lạm phát tại ASEAN đã tăng lên mức cao hơn, đặc biệt ở những quốc gia mà nền kinh tế đã vận hành vượt mức tiềm năng, chẳng hạn như Việt Nam."
Lạm phát ở Việt Nam đã ở mức cao, bà nói thêm, đồng thời cho biết dự báo năm nay của IMF sẽ rơi vào 4,7%, cao hơn so với mục tiêu 4,5% mà Hà Nội đặt ra.
Các diễn biến trong thời gian qua dường như đang chứng minh xu hướng đó. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) – thước đo quan trọng của lạm phát – bình quân 9 tháng đầu năm 2026 vốn đã tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước.
Đây cũng là điều mà phía IMF lo ngại nhất đối nền kinh tế Việt Nam.
"Cần thận trọng với việc mở rộng đầu tư công, để bảo đảm điều đó không làm gia tăng thêm áp lực lạm phát," bà Duttagupta khuyến cáo, đồng thời cho biết IMF đánh giá tốc độ mở rộng tín dụng trên thực tế đang vượt mức mục tiêu 15% mà chính phủ đặt ra hồi đầu năm.
Quốc hội Việt Nam hồi tháng 4 đã thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2030 với quy mô 8,22 triệu tỷ đồng, (gần 320 tỷ USD).
Con số này tương đương 64% GDP hiện nay của Việt Nam.
Trong năm 2026, Chính phủ đã giao cho các bộ ngành và địa phương phải hoàn tất giải ngân hơn 1 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 40 tỷ USD.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch.
Ông Túc cũng cho biết bội chi ngân sách nhà nước trong năm 2026 dự kiến khoảng 4,1% GDP.
Phó giám đốc khu vực châu Á của IMF cũng lưu ý đầu tư công "được thực hiện dần dần và kết hợp với cải cách cơ cấu", nền kinh tế hoàn toàn có thể đạt được tốc độ tăng trưởng tiềm năng cao hơn nhiều.
Trong nhiều tháng qua, lãnh đạo Việt Nam đang thúc đẩy việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng với hàng loạt các dự án đường bộ lẫn đường sắt – điều mà giới quan sát nhận định là nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Tuy thế, tiến trình cải tạo quy mô lớn được triển khai thần tốc cũng kéo theo không ít tranh luận từ chính sách đền bù, tái định cư cho đến nguy cơ mai một ký ức đô thị và việc gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời.
Bà Duttagupta cho biết IMF sẽ trao đổi chi tiết hơn về kế hoạch đầu tư của Chính phủ Việt Nam trong đợt tham vấn Điều 4 sắp tới của tổ chức này vào tháng 11.
Theo Điều 4 Điều lệ của IMF, quỹ tiến hành các thảo luận song phương với các quốc gia thành viên định kỳ hằng năm, theo đó một đoàn cán bộ sẽ tới thu thập thông tin kinh tế và tài chính, thảo luận với các cơ quan chức năng tại quốc gia đó, sau đó viết báo cáo.
IMF sẽ lưu ý đến giới chức các ưu tiên như việc mở rộng đầu tư công cần được thực hiện thận trọng để tránh làm gia tăng áp lực lạm phát, đồng thời bảo đảm các dự án thực sự nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế.
Dù Việt Nam vẫn có dư địa nhờ nợ công ở mức tương đối thấp, phía IMF nhấn mạnh đầu tư cần được triển khai từng bước và có chọn lọc để hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Một nghiên cứu của tổ chức này hồi 2025 chỉ ra tỷ lệ đầu tư trên GDP của châu Á đã ở mức cao, trên 20%, nhưng hiệu quả đầu tư vẫn còn hạn chế, cho thấy vấn đề không nằm ở quy mô vốn mà ở năng suất và chất lượng đầu tư.
Về động lực tăng trưởng dài hạn, IMF khuyến nghị Việt Nam đẩy mạnh một loạt cải cách cơ cấu.
Các giải pháp bao gồm cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên diện rộng, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, đầu tư nhiều hơn vào giáo dục, đào tạo kỹ năng, đặc biệt là các kỹ năng liên quan đến AI, đồng thời phát triển sâu hơn thị trường vốn để doanh nghiệp có thêm các kênh huy động vốn.
Chụp lại hình ảnh,Các dự án đầu tư công đang gây xáo trộn đời sống của rất nhiều người dân Việt Nam thời gian qua
Hội nghị của IMF và WB diễn ra vào thời điểm các nước Đông Nam Á - khu vực có tốc độ tăng trưởng hàng đầu thế giới - đang chịu tác động nặng nề từ cả cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu lẫn các biện pháp thuế quan từ Mỹ.
Thứ trưởng Tài chính Nhật Bản Atsushi Mimura cho rằng ASEAN đang phải đối mặt đồng thời với các áp lực ngắn hạn từ căng thẳng địa chính trị và các thách thức cấu trúc dài hạn như già hóa dân số, phân mảnh chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và chuyển đổi số.
Khối các nước có nền kinh tế 4.500 tỷ USD này - đứng thứ 4 thế giới - đã phải thực hiện động thái "đi dây" giữa hai siêu cường Mỹ-Trung kể từ khi Tổng thống Donald Trump tái xuất Nhà Trắng hồi tháng 1/2025.
"Khu vực ASEAN ngày càng trở thành một lực lượng thúc đẩy sức năng động của nền kinh tế," Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi thực hiện các cải cách theo định hướng thị trường và tăng cường liên kết thương mại trong khối.
Đồng tình với Tổng giám đốc Georgieva, bà Duttagupta nói với BBC rằng ASEAN đã trở thành một "thế lực mạnh", nhưng "còn có thể làm nhiều hơn nữa".
"Ví dụ, thương mại nội khối ASEAN hiện chỉ chiếm khoảng 25% tổng thương mại của ASEAN, trong khi con số tương ứng tại Liên minh châu Âu (EU) là 66%. Điều đó có nghĩa là ASEAN có thể thúc đẩy hội nhập sâu hơn bằng cách giao thương nhiều hơn với chính các nước trong khu vực."
Bà giải thích nếu dỡ bỏ các rào cản phi thuế quan đối với hàng hóa và dịch vụ, GDP của ASEAN có thể tăng thêm tới 4,25% trong trung hạn.
Riêng đối với thương mại dịch vụ, việc xóa bỏ các rào cản hiện nay được cho là có thể giúp GDP tăng khoảng 2,5%.
"Đây là những lĩnh vực ASEAN nên tập trung để thúc đẩy hội nhập sâu rộng hơn."
Ông Mimura từ Bộ Tài chính Nhật Bản cho rằng sự khác biệt về cơ cấu kinh tế và nhân khẩu học giữa các nước Đông Nam Á cũng có thể bổ trợ cho nhau.
Ông lấy ví dụ lực lượng lao động trẻ của Philippines có thể giúp bù đắp tình trạng thiếu hụt lao động tại các xã hội đang già hóa như Singapore và Thái Lan.
BBC News
Không có nhận xét nào