BBC News
10/11/2026
Nguồn hình ảnh,Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Ông Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, trả lời phỏng vấn giới truyền thông
Mỹ quyết định gia hạn thêm ba tháng cuộc điều tra về các chính sách và hoạt động của Việt Nam liên quan đến bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đến ngày 28/2/2027.
Theo thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), quyết định được đưa ra do tính chất phức tạp của vấn đề và cơ quan này cần thêm thời gian để xem xét.
Chính quyền Mỹ không cho biết cụ thể các vấn đề phức tạp là gì.
Cuộc điều tra được tiến hành theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ, một cơ chế cho phép Washington điều tra các hành vi, chính sách hoặc hoạt động của nước ngoài mà Mỹ cho là không công bằng hoặc gây ảnh hưởng đến thương mại của mình.
Cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ đã được chính quyền Mỹ khởi động hồi tháng Năm nhằm xem xét những cáo buộc rằng Việt Nam "liên tục không giải quyết được các quan ngại kéo dài về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ".
Ban đầu, cuộc điều tra dự kiến kết thúc vào cuối tháng này và có khả năng dẫn đến việc Mỹ áp thuế mới đối với Việt Nam, một nguồn cung hàng nhập khẩu lớn của Mỹ.
Mỹ đã xếp Việt Nam vào danh sách "quốc gia nước ngoài ưu tiên" liên quan đến các vi phạm sở hữu trí tuệ ngày 30/4/2026, khi USTR công bố Báo cáo Special 301 năm 2026.
Điều này khiến Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên trong vòng 13 năm bị đưa vào nhóm có mức độ giám sát nghiêm trọng nhất trong hệ thống theo dõi của Mỹ về vấn đề này.
Khi đó, chính phủ của ông Lê Minh Hưng đã nhanh chóng phản ứng khi yêu cầu các cơ quan công lực tập trung điều tra và chấn chỉnh tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ.
Một loạt các vụ án đã được khởi tố, trong đó nổi bật như vụ ca sĩ Quang Lập, hay Tổng giám đốc Công ty BH Media Nguyễn Hải Bình.
Lực lượng quản lý thị trường cũng triển khai nhiều cuộc kiểm tra các địa điểm được cho là các trung tâm hàng nhái, hàng giả.
Tuy nhiên, chính quyền Mỹ đánh giá các nỗ lực đó vẫn chưa đủ, vì thế đã khởi xướng cuộc điều tra hồi cuối tháng Năm.
Trước đó, hồi tháng Ba, Mỹ cũng đã khởi xướng hai cuộc điều tra khác, cũng theo Mục 301, về vẫn đề lao động cưỡng bước và dư thừa công suất.
Cụ thể, USTR bắt đầu điều tra Việt Nam về vấn đề lao động cưỡng bức từ ngày 12/3/2026, cùng với 60 nền kinh tế khác.
Ngày 23/7/2026, USTR tuyên bố áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam và các nền kinh tế khác thuộc diện điều tra, do không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Bên cạnh đó, cuộc điều tra về tình trạng dư thừa công suất và sản xuất quá mức có tính cơ cấu của Mỹ đối với Việt Nam được khởi động ngày 11/3/2026, cùng với 15 nền kinh tế khác. Hạn chót dự kiến để có kết luận cuối cùng là 11/3/2027.
Trong thời gian đó, chính quyền hai quốc gia này đang đàm phán một thỏa thuận thương mại.
Trong những tuần gần đây, các quan chức Việt Nam bày tỏ tin tưởng hai bên sẽ đạt được thỏa thuận.
Một thỏa thuận như vậy có thể chấm dứt tình trạng bất định về thuế quan, nhưng cũng có khả năng khiến Việt Nam phải chịu thêm các mức thuế mới, theo Reuters.
Việt Nam từ lâu bị cáo buộc là điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc.
Nước này từng phải chịu mức thuế 20% sau khi Tổng thống Donald Trump công bố chính sách thuế quan trong cái gọi là "Ngày Giải phóng" năm ngoái.
Tuy nhiên, mức thuế này sau đó bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ.
Hiện tại, hàng hóa từ Việt Nam vào thị trường Mỹ đang phải chịu mức thuế 12,5% kể từ tháng Bảy, kết quả của cuộc điều tra trong lĩnh vực lao động cưỡng bức.
Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Số liệu của cơ quan thống kê cho thấy trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá 159,4 tỷ USD.
Con số này chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 500 tỷ USD trong thời gian kể trên.
Đáng chú ý là Việt Nam xuất siêu sang Mỹ 10 tháng đạt 140,10 tỷ USD. Điều đó có nghĩa là thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam rất lớn.
Sự mất cân bằng thương mại này đã khiến nhiều chính trị gia Mỹ muốn đánh thuế cao hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam.
Các tập đoàn đa quốc gia, trong đó có Tesla và Samsung, đã phản đối việc áp thuế mới đối với Việt Nam, vốn là một trung tâm lắp ráp quan trọng các sản phẩm công nghiệp xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Các nhà sản xuất giày dép, hàng may mặc và hàng tiêu dùng cũng cảnh báo về những tác động của thuế bổ sung.
Trong khi đó, các nhà sản xuất Mỹ trong lĩnh vực thép, thủy sản, ván ép, tấm pin năng lượng mặt trời và sản phẩm gỗ cáo buộc Việt Nam có các hoạt động thương mại không công bằng và kêu gọi áp thuế mới, theo các hồ sơ gửi USTR.
Mỹ gia hạn điều tra thương mại với Việt Nam về quyền sở hữu trí tuệ
Minh Phương/RFI
10/11/2026
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) hôm nay, 10/11/2026, cho biết Washington sẽ gia hạn thêm ba tháng cuộc điều tra thương mại với Việt Nam về việc tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Thời hạn kết thúc sẽ là ngày 28/02/2027, do « cuộc điều tra liên quan đến những vấn đề phức tạp hoặc đặc biệt phức tạp, đòi hỏi phải có thêm thời gian ».
Ảnh minh họa : Một xưởng may gần Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. AFP - HUU KHA
Cuộc điều tra được khởi động vào tháng 05/2026 nhằm xem xét cáo buộc Việt Nam « liên tục không giải quyết những quan ngại kéo dài từ lâu về việc bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (IP) ». Cuộc điều tra ban đầu dự kiến sẽ hoàn tất vào cuối tháng này. Washington đã xếp Hà Nội vào danh sách « quốc gia nước ngoài cần ưu tiên xử lý » vì những vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong vòng 13 năm được đưa vào nhóm có mức độ nghiêm trọng cao nhất trong hệ thống danh sách theo dõi của Mỹ.
Theo hãng tin Reuters, cuộc điều tra này có khả năng dẫn đến việc áp dụng các mức thuế quan mới đối với Việt Nam. Hiện nay, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đang phải chịu mức thuế 12,5%, sau khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ xác định rằng Việt Nam chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp để ngăn chặn việc sử dụng hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Một cuộc điều tra riêng biệt về cáo buộc tình trạng dư thừa năng lực sản xuất cũng đang được tiến hành. Từ lâu, Việt Nam bị cáo buộc là một trung tâm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc sang Mỹ.
Các tập đoàn đa quốc gia, trong đó có Tesla và Samsung, đã phản đối việc áp đặt các mức thuế mới đối với Việt Nam, do Hà Nội đóng vai trò là một trung tâm lắp ráp quan trọng các sản phẩm công nghiệp xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, theo các bản kiến nghị gửi tới Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, các nhà sản xuất của Hoa Kỳ trong lĩnh vực thép, thủy sản, ván ép, tấm pin năng lượng mặt trời và các sản phẩm gỗ đã cáo buộc Việt Nam có những hành vi thương mại không công bằng và kêu gọi áp dụng các mức thuế quan mới.
Tesla, Samsung phản đối mức thuế quan mới của Mỹ đối với Việt Nam
Minh Anh/RFI
02/11/2026
Vào lúc cuộc điều tra thương mại nhắm vào Việt Nam sắp đến ngày hạn định 29/11, tại Mỹ, các doanh nghiệp đang chia rẽ về việc Washington có nên đề xuất áp thuế quan mới đối với hàng hóa Việt Nam. Theo các văn bản gởi lên chính phủ Mỹ mà Reuters tham khảo được, các hãng Tesla và Samsung đã phản đối đề xuất của nhiều doanh nghiệp Mỹ đòi áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Việt Nam.
Bức ảnh này cho thấy một tòa nhà có logo Samsung tại Hà Nội, Việt Nam, vào ngày 9 tháng 7 năm 2024. AP - Hau Dinh
Trong một bình luận đưa ra từ ngày 02/07/2026, nhà sản xuất xe ô tô điện Tesla kêu gọi Đại diện Thương Mại Hoa Kỳ « xem xét nhu cầu chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất Mỹ ». Một số linh kiện tiên tiến và thiết bị sản xuất chính xác hiện chưa thể sản xuất được trong nước bất chấp các khoản đầu tư lớn vào Mỹ.
Đây cũng là lập luận của hãng Samsung tại Mỹ, theo đó, Việt Nam sản xuất một phần đáng kể điện thoại thông minh và thiết bị mạng của Samsung cho thị trường Mỹ. Hãng Samsung là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam có tổng trị giá đầu tư khoảng 25 tỷ đô la.
Ngoài ra, nhiều tập đoàn bán lẻ và hiệp hội thương mại, đại diện cho các ngành công nghiệp có hoạt động sản xuất tại Việt Nam như giày dép, may mặc và các nhà sản xuất hàng tiêu dùng như xe đạp hay máy chơi game cũng phản đối việc áp thuế bổ sung.
Chính quyền Trump hồi tháng 5/2026 đã quyết định cho mở điều tra nhắm vào Việt Nam liên quan đến việc vi phạm sở hữu trí tuệ và hành vi thương mại không công bằng. Thời hạn ấn định để kết thúc cuộc điều tra là vào ngày 29/11/2026.
Publicité
Cuộc điều tra được tiến hành sau khi nhiều tập đoàn đại diện cho các nhà sản xuất thép, hải sản, ván ép, tấm pin mặt trời và sản phẩm gỗ của Mỹ cáo buộc Việt Nam có những hành vi thương mại không công bằng. Việt Nam từ lâu được coi là điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng cho Trung Quốc.
Nhiều tập đoàn ngành công nghiệp phần mềm, phim ảnh và âm nhạc kêu gọi Washington yêu cầu Hà Nội đưa ra các cam kết cụ thể để chống nạn vi phạm bản quyền lan tràn. Hơn ba phần tư phần mềm cài đặt trên máy tính cá nhân ở Việt Nam là không có giấy phép, theo một khảo sát năm 2017 của Liên minh các Doanh nghiệp Phần mềm, bao gồm cả Microsoft, Oracle và IBM. Còn theo cáo buộc từ Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ, trong năm 2025, các trang web phân phối nội dung phim và truyền hình bị đánh cắp tại Việt Nam đã thu hút hơn 12,5 tỷ lượt người truy cập trên toàn thế giới.
Hiện tại, hàng hóa Việt Nam đang chịu mức thuế chung áp đặt từ tháng 7/2026 là 12,5%. Vào thời điểm tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố « Ngày Giải Phóng », mức thuế quan mới là 20%, nhưng sau đó đã bị Tòa án Tối cao bãi bỏ.
Không có nhận xét nào