Nguồn: QUY HOẠCH QUỐC GIA
28/10/2025
TP.HCM đang 'chìm dần', có nơi đến 8 cm/năm vì... sụt lún đất. Có thể biến mất trong nước biển vào 2050?
Khảo sát của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) mới đây cho thấy, tình trạng sụt lún nền đất ở TP.HCM diễn ra liên tục từ năm 1990 đến nay, với độ lún tích lũy đến nay ước tính khoảng 100 cm. Tốc độ lún hiện nay khoảng 2 – 5 cm/năm. Riêng những khu vực tập trung các công trình thương mại, tốc độ lún khoảng 7 – 8 cm/năm. Tốc độ lún nền đất cao gấp khoảng 2 lần mực nước biển dâng (khoảng 1 cm/năm).
"Sụt lún đất kết hợp với triều cường và mực nước biển dâng khiến TP.HCM có nguy cơ ngày càng 'chìm dần'. TP.HCM đang đối diện với nguy cơ sụt lún và ngập lụt trên diện rộng, đang có nguy cơ thứ 2 trong nhóm 10 'thành phố đang chìm' (sinking city) nhanh nhất trên thế giới", PGS.TS Lê Trung Chơn trình bày.
Xu hướng lún xảy ra ở TP.HCM tập trung ở các khu vực dọc sông Sài Gòn, từ cầu Sài Gòn đến cầu Ba Son, vùng phía nam thành phố (huyện Bình Chánh, quận Bình Tân cũ).
Theo các nhà khoa học, nguyên nhân sụt lún đất là do nền địa chất yếu, hoạt động giao thông (tải động), công trình dân dụng, tốc độ đô thị hóa (tải tĩnh), khai thác nước ngầm. Trước năm 2010, khai thác nước ngầm là nguyên nhân chính gây sụt lún tại quận Gò Vấp, Tân Bình, quận 12, huyện Củ Chi cũ. Hiện nay, thành phố đã hạn chế cấp phép khai thác, kiểm soát công suất nên tốc độ lún giảm đáng kể và các khu vực khai thác dần ổn định hơn.
Bình luận:
Giải pháp nào cho sụt lún đất?
Phan Diệp
Các kết quả quan trắc cho thấy, sụt lún bề mặt đất tại TP.HCM đã là một thực tế khách quan hiện hữu mà thành phố phải đối diện và có giải pháp ứng phó lâu dài. Dù diễn ra từ từ, nhưng hậu quả của sụt lún đất kết hợp với biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, triều cường gia tăng sẽ gây hậu quả rất nghiêm trọng, thiệt hại đến hạ tầng kỹ thuật, công trình dân sinh và phát triển kinh tế - xã hội.
Với mục tiêu xây dựng đô thị thông minh vào năm 2025, thành phố triển khai cơ sở dữ liệu dùng chung và kế hoạch xây dựng trung tâm nghiên cứu mô phỏng và dự báo phát triển kinh tế - xã hội, đô thị và môi trường.
Nhóm nghiên cứu đề xuất sử dụng kỹ thuật phân tích hồi quy không gian (geospatial regression analysis) để dự báo tốc độ lún đất tại TP.HCM dựa trên chuỗi dữ liệu lún đất được xác định từ kỹ thuật InSAR với dữ liệu địa chất (từ bản đồ địa chất tỷ lệ 1:50.000), dữ liệu nước dưới đất (từ bản đồ địa chất thủy văn).
Đề xuất thành phố xây dựng hệ thống giám sát và dự báo sụt lún nền đất một cách thường xuyên, áp dụng công nghệ hiện đại. Hệ thống này cần xác định được tốc độ lún theo thời gian kết hợp với mô phỏng được tác động của các yếu tố nhân sinh như quy hoạch đô thị, phát triển giao thông, hay mở rộng xây dựng.
Việc sớm triển khai hệ thống thông tin mô phỏng và dự báo biến dạng mặt đất sẽ giúp TP.HCM có những giải pháp ứng phó kịp thời, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng, chính xác, nâng cao năng lực quản lý góp phần quản lý đô thị hiệu quả, thích nghi với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Cre: Phan Diệp
https://www.facebook.com/share/p/1NFq2z9xc8/
Venezuela hủy thỏa thuận khí đốt với quốc đảo Trinidad và Tobago vì tàu chiến Mỹ
Sáng sớm 29/7, cơ quan bầu cử Venezuela công bố số liệu thống kê sơ bộ cho thấy đương kim Tổng thống Maduro đã giành chiến thắng trong nhiệm kỳ tổng thống thứ ba với 51% số phiếu bầu. (Ảnh: YURI CORTEZ/AFP/Getty)
Venezuela tuyên bố hủy bỏ các thỏa thuận năng lượng với Trinidad và Tobago sau khi tàu chiến Mỹ USS Gravely cập cảng nước này, coi đây là hành động khiêu khích quân sự. Các thỏa thuận bị đình chỉ bao gồm dự án khí đốt chung Dragon giữa hai nước, vốn từng bị đình trệ do lệnh trừng phạt của Mỹ. Động thái này phản ánh căng thẳng gia tăng giữa Caracas và Washington, đồng thời cảnh báo các nước Caribe về hợp tác quân sự với Hoa Kỳ.
Venezuela thông báo vào ngày 27 tháng 10 năm 2025 rằng sẽ tạm ngưng hoặc huỷ bỏ các thoả thuận hợp tác năng lượng với Trinidad and Tobago.
Nguyên nhân mà phía Venezuela viện dẫn là do Trinidad & Tobago đã cho phép một chiến hạm của United States Navy — cụ thể là chiếc USS Gravely (DDG-107) — cập cảng và tham gia huấn luyện chung với lực lượng quốc phòng Trinidad & Tobago, và Venezuela xem đó như một hành động khiêu khích quân sự và là phần của chiến lược Hoa Kỳ chống Venezuela.
Thỏa thuận bị đình chỉ bao gồm thoả thuận năm 2015 về thăm dò chung khí thiên nhiên giữa hai quốc gia trong vùng biển giữa Venezuela và Trinidad & Tobago.
Bối cảnh nguồn khí và dự án
Một trong các thoả thuận bị ảnh hưởng là dự án mỏ khí Dragon gas field thuộc vùng biển Venezuela, với dự trữ ước tính khoảng 4 trillion cubic feet (≈ 4 tỷ khối feet) khí thiên nhiên.
Trước đó, vào đầu tháng 10/2025, Mỹ đã cấp cho Trinidad & Tobago giấy phép đàm phán với Venezuela về khí đốt – một dấu hiệu cho thấy Washington có phần hỗ trợ Trinidad & Tobago khai thác dự án trong vùng bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt đối với Venezuela.
Phản ứng từ Trinidad & Tobago
Thủ tướng Trinidad & Tobago Kamla Persad-Bissessar khẳng định rằng quốc gia mình không lệ thuộc vào Venezuela về nguồn khí và việc huỷ thoả thuận không khiến họ lo ngại.
Bà cũng nói rằng chính sách về mảng gas và mảng không phải gas của Trinidad & Tobago đã được hoạch định rõ, và họ sẽ phát triển kinh tế-năng lượng mà không bị đe doạ từ Venezuela.
Căng thẳng quân sự & địa-chính trị
Việc tàu USS Gravely tới cảng Port-of-Spain (thủ đô Trinidad & Tobago) để huấn luyện với quân đội Trinidad đã được Caracas xem là biểu hiện của việc Mỹ dùng quốc gia láng giềng như căn cứ chống Venezuela.
Cùng lúc, trong khu vực Caribe, Mỹ đang tăng cường hạm đội và hoạt động không kích tàu thuyền buôn lậu ma túy, trực tiếp qua các tuyến biển gần Venezuela — Caracas xem đây là mối đe doạ tới chủ quyền và là phần trong chiến dịch thay đổi chế độ.
Thiên Vân, theo The Epoch Times, AP News, Reuters, Financial Times, Al Jazeera, Military.com
BBC 'quan ngại sâu sắc' về việc nhà báo không thể rời Việt Nam
BBC News
29/10/2025
Nguồn hình ảnh, PA
Tác giả, Euan O'Byrne Mulligan
BBC đã bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về tình hình của một nhà báo, người đã không thể rời khỏi Việt Nam trong nhiều tháng qua.
Nhà báo quốc tịch Việt Nam này đã trở về nước để thăm gia đình và gia hạn hộ chiếu, nhưng đã bị giữ hộ chiếu và căn cước công dân, đồng thời đã phải trải qua "nhiều ngày thẩm vấn", tập đoàn truyền thông Vương quốc Anh viết trong một tuyên bố.
BBC đang hối thúc nhà chức trách Việt Nam cho phép nhà báo này rời đi ngay lập tức để trở lại làm việc bằng cách cung cấp hộ chiếu đã được gia hạn.
Tuyên bố của BBC được đưa ra vào thời điểm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm đã đến thăm Vương quốc Anh vào hôm 28/10, trong đó ông dự định gặp Thủ tướng Keir Starmer.
Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Anh nói rằng "lập trường và sự nghiệp bảo vệ tự do báo chí của Vương quốc Anh là rõ ràng".
Người này cho biết thêm: "Chúng tôi vẫn quan ngại trước các thông tin về tình trạng sách nhiễu đối với các tổ chức dân sự, nhà báo, nhà hoạt động và các cộng đồng tại Việt Nam và tiếp tục nêu vấn đề này trực tiếp với đối tác Việt Nam của chúng tôi."
Việt Nam là một nhà nước cộng sản độc đảng và là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.
Nhưng bên cạnh tăng trưởng kinh tế, Việt Nam cũng duy trì mức độ cao về kiểm duyệt chính trị và có hồ sơ nhân quyền nghèo nàn.
Đảng Cộng sản Việt Nam kiểm soát chặt báo chí ở trong nước.
Các tòa soạn và nhà báo đối mặt với nguy cơ bị trừng phạt hoặc bắt bớ khi đề cập đến những chủ đề nhạy cảm và phê phán chính quyền, trong khi các nội dung trực tuyến bị cho là đe dọa sự cầm quyền của Đảng Cộng sản thì bị chặn.
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c986l60370yo
Từ “phong kiến trá hình” đến “toàn trị sắt máu”
Hoàng Quốc Dũng
27/10/2025
(Suy ngẫm về ý thức hệ và tiến trình văn hóa – chính trị)
Chúng ta cần xây dựng những nấc thang mới để bước qua và tiến lên, chứ không phải là nhà tù tinh thần trói buộc dân tộc vào quá khứ.
Hà Sĩ Phu từng viết: “Trào lưu Cộng sản đã xuất hiện như một tất yếu lịch sử và vô cùng chính đáng, nhưng phải nhận rằng đó chỉ là một nấc thang văn hóa thấp của tiến trình đấu tranh bất tận cho Quyền Con Người”.
Và ông cũng tự sự tiếp: “Càng suy nghĩ về nội dung cũng như về hiện tình của ý thức hệ Mác – Lê, tôi càng thấy rõ đây là một ý thức hệ phong kiến trá hình, của triều đại phong kiến cuối cùng, đang kìm hãm sự tiến bộ xã hội”.
Hai nhận định ấy, dù đã được viết cách đây gần ba thập niên, vẫn còn nguyên tính thời sự trong hiện thực hôm nay. Bởi lẽ, nếu quan sát kỹ những vận động chính trị – xã hội đương đại, ta dễ nhận ra rằng: Cấu trúc quyền lực hiện hành vẫn mang đậm dấu vết của mô hình phong kiến cổ truyền, chỉ khác ở hình thức biểu hiện.
Những biểu hiện của quyền lực cục bộ, của “tâm lý địa phương” và “cơ chế huyết tộc” vẫn xuất hiện khắp nơi – từ cấp trung ương đến địa phương, từ cơ quan hành chính đến các tổ chức, doanh nghiệp. Không ít giai đoạn lịch sử gần đây cho thấy hiện tượng “địa phương hóa quyền lực” nổi lên rõ rệt – khi những vùng quê, địa phương nhất định dần tạo thành thế lực chi phối bộ máy lãnh đạo trung ương. Như người dân từng nhận xét: “Thời trước đây là ‘Thanh Hóa hóa’ với Lê Khả Phiêu, còn giờ đây là ‘Hưng Yên hóa’, là ‘Bộ Hưng Yên’ với Tô Lâm”.
Dù chỉ là một cách nói mang tính dân gian, nhận định ấy phản ánh khá rõ tâm lý quyền lực địa phương và cơ chế thân hữu vốn ăn sâu trong hệ thống quản trị. Ở đó, quyền lực không vận hành theo cơ chế cạnh tranh minh bạch dựa trên tài năng hay trách nhiệm công dân, mà chủ yếu dựa trên mối quan hệ thân tộc, đồng hương, hoặc phe nhóm, vốn là đặc trưng của mô thức phong kiến. Khi một cá nhân đạt được vị thế quyền lực, “cả họ được nhờ”, và sự trung thành cá nhân được đề cao hơn trách nhiệm với cộng đồng.
Đó chính là dấu hiệu cụ thể của điều mà Hà Sĩ Phu gọi là “ý thức hệ phong kiến trá hình”: Bên ngoài khoác lớp vỏ hiện đại, thậm chí “vô sản”, nhưng bên trong vẫn duy trì trật tự quyền lực kiểu phong kiến, nơi thần quyền, huyết thống và ngu trung thay thế cho lý trí, pháp quyền và dân chủ. Trong mô hình ấy, đức tin tập thể thay cho tự do tư tưởng, còn quyền lực tập trung được xem như một biểu tượng thiêng liêng bất khả nghi ngờ.
Bằng trực giác văn hóa sắc sảo, Hà Sĩ Phu gọi chủ nghĩa cộng sản là “một nấc thang văn hóa thấp” không phải để phủ định lịch sử, mà để nhấn mạnh giới hạn văn hóa của nó. Ở “nấc thang” đó, con người vẫn chưa thoát khỏi nỗi sợ hãi quyền lực, vẫn cần một “đấng cứu thế” để tin theo, một “lãnh tụ” để nương tựa, hay một “tổ chức” để thay mình suy nghĩ. Vì thế, mô hình “độc đảng – toàn trị” dù khoác lên những khẩu hiệu hiện đại, vẫn chỉ là sự kéo dài của tinh thần thần phục cổ xưa, nơi cá nhân không được phép tự chủ tư tưởng và nhân phẩm bị đặt dưới quyền lực.
Những cuộc tranh chấp, mâu thuẫn nội bộ trong giới cầm quyền hiện nay – nếu có – không đơn thuần là sự “tha hóa” của một lý tưởng, mà là biểu hiện tất yếu của cấu trúc quyền lực vốn đã được thiết kế để bảo vệ sự tuyệt đối của chính nó. Trong hệ thống ấy, khái niệm “cân bằng và đối trọng quyền lực” – vốn là nền tảng của tiến trình dân chủ nhân loại – hoàn toàn bị thay thế bằng logic “tập trung quyền lực” và “duy trì sự thống nhất tuyệt đối”. Khi nền tảng tư tưởng vẫn dựa trên quan niệm quyền lực kế thừa, mọi nỗ lực cải cách chính trị chỉ dừng lại ở mức hình thức.
Nếu nhìn từ bình diện văn hóa, ta sẽ thấy “triều đại phong kiến cuối cùng” mà Hà Sĩ Phu nói đến không chỉ tồn tại trong cơ chế cai trị, mà còn ăn sâu vào tâm thức xã hội. Nó được duy trì không chỉ nhờ bộ máy cưỡng chế hay kiểm soát, mà còn bởi một nếp nghĩ phục tùng, sợ hãi, và thói quen phó thác vận mệnh cho quyền lực – một dạng di sản tâm lý truyền đời qua nhiều thế hệ.
Vì vậy, muốn thoát khỏi nó, không thể nào chỉ bằng một cuộc cách mạng chính trị, mà cần một chuyển hóa văn hóa sâu sắc: Nơi con người học cách làm chủ bản thân, biết nghi ngờ những thần tượng được dựng lên, và dám tin vào giá trị tự do của từng cá nhân. Khi ấy, “nấc thang văn hóa thấp” mà Hà Sĩ Phu từng nhắc đến sẽ thực sự hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó và ngày từ bây giờ, chúng ta cần xây dựng những nấc thang mới để bước qua và tiến lên, chứ không phải là nhà tù tinh thần trói buộc dân tộc vào quá khứ.
Mong lắm thay!
https://baotiengdan.com/2025/10/25/tu-phong-kien-tra-hinh-den-toan-tri-sat-mau/
Không có nhận xét nào