Đường sắt cao tốc Trung Quốc và núi nợ 1000 tỷ đô

 Đọc Chậm 2/11: AI - Bong bóng hay không bong bóng?

Đường sắt cao tốc Trung Quốc và núi nợ 1000 tỷ đô 

Hồ Quốc Tuấn

09/11/2025

Những nỗi lo về bong bóng - “fried chicken stage”

Thứ nhất, các tín hiệu bong bóng thì có thể nhìn thấy ở khắp nơi.

Đầu tiên đương nhiên là chuyện định giá.

Một là stock Mỹ đang ở đỉnh cao định giá lịch sử, ý là mắc đó các bạn.

Hai, là dẫn đầu nhóm này là top 10 US companies, nó chẳng những chiếm tỷ trọng hàng đầu trong US stocks mà còn hàng đầu trong vốn hóa trên thế giới nữa. Nói nôm na, là tiền đang tập trung quá nhiều vào một số ít cổ phiếu (concentrated holdings).

Và tất nhiên là cái câu chuyện mà anh em đã share mấy tuần nay là các công ty đầu tư AI sở hữu chéo nhau rồi ghi doanh thu, lợi nhuận chéo nhau từa lưa.

Morgan Stanley ghi nhận cái game này trong hệ sinh thái AI như sau:

Các nhà cung cấp “tài trợ” cho hoạt động của khách hàng thông qua đầu tư vốn chủ sở hữu. Việc một nhà cung cấp tài trợ cho một khách hàng A nào đó có thể cho phép các nhà cung cấp khác bán hàng thêm cho ông A (đồng thời cho ông A vay thêm nợ nhờ chứng minh được là họ củng cố dòng tiền tại khách hàng). Hiệu ứng lan tỏa này cho phép ông A xây dựng năng lực kinh doanh to hơn nữa (nhưng năng lực tài chính thì không tăng). Các thỏa thuận tài trợ này làm tăng sức mua của khách hàng vượt quá khả năng hỗ trợ của dòng tiền riêng của họ.

Sự tập trung cao vào một số khách hàng (heavy customer concentration) làm gia tăng cả rủi ro thanh toán của đối tác và rủi ro đối với tăng trưởng doanh thu, điều này cuối cùng phụ thuộc vào sự thành công của các nỗ lực kiếm tiền từ AI.

Chất lượng doanh thu và nhu cầu AI tổng thể trở nên mù mờ bởi các thỏa thuận chia sẻ doanh thu phức tạp giữa các key players chủ chốt, và điểm thấy ghê là hiện trạng này có thể cho phép các bên ghi nhận cùng một doanh thu nhiều lần, mà vẫn tuân thủ chuẩn mực kế toán US GAAP.

Các thỏa thuận mua lại có thể làm tăng nhu cầu bằng cách chuyển rủi ro trở lại nhà cung cấp.

Các nguồn tài trợ mới và sáng tạo cũng như các giao dịch ngoài bảng cân đối kế toán có thể làm tăng thêm sự thiếu minh bạch về rủi ro và lợi ích.

Bạn theo dõi thị trường quốc tế nhiều thì bạn thấy cái vụ này quen hôn? Nó là cái sở hữu chéo và book lợi nhuận partnership, strategic alliance của các công ty trong chuỗi bất động sản China và gần hơn là chuỗi cung ứng xe điện đang có dấu hiệu sập domino ở China. Và cũng là chuỗi cung ứng trade finance phụ tùng xe hơi ở Mỹ sập gần đây mấy cái gây lo lắng về “khủng hoảng tín dụng tư nhân” luôn.

Hiểu nôm na là khi một cái bong bóng bơm lên, thì có hàng loạt chiêu thổi phồng lợi nhuận lẫn nhau, đầu tư, cho vay lẫn nhau làm cho doanh thu, lợi nhuận bị ghi thổi phồng, ghi ứng trước, v.v. Khi nó đang hot, kiểm toán không đủ cơ sở đánh giá là nó ghi khống, cùng lắm là cảm giác nó đang chọn aggressvive accounting policy mà thôi. Và nếu công ty đủ quyền lực, kiểm toán sẽ không có ý kiến gì nhiều với một số aggressive policy (nhưng công bằng mà nói, trong những case thấy ghê, thì cũng có ý kiến cho biết đây là lựa chọn có rủi ro về chế độ kế toán).

Đó, là câu chuyện cho thấy có những tín hiệu bong bóng.

Vậy đâu là quan điểm “chưa bong bóng đâu bây ơi?”

Ông Goldman Sachs xâm mình nhảy ra bảo vệ anh em AI bằng một report đầy nhân văn “Chưa có bong bóng nha mấy cha”

Các bạn đọc thêm trong bài ở comment đầu tiên nha. 

Chúc các bạn cuối tuần vui vẻ.

Đường sắt cao tốc Trung Quốc và núi nợ 1000 tỷ đô 

Ho Quoc Tuan

07/11/2025

Việc xây dựng đường sắt cao tốc đầy tham vọng của Trung Quốc đã dẫn đến khoản nợ lên tới gần 1 nghìn tỷ đô la, nhưng quốc gia này dường như quyết tâm giữ vững mục tiêu.

Chủ đề nợ nần và đường sắt đã được nêu ra tại cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao tháng trước, khi người phát ngôn Quách Gia Khôn được hỏi về các cuộc đàm phán tái cấu trúc khoản nợ của Indonesia cho dịch vụ đường sắt cao tốc do Bắc Kinh hậu thuẫn.

Ông Quách cho biết: "Cần nhấn mạnh rằng khi đánh giá một dự án đường sắt cao tốc, ngoài các số liệu tài chính và chỉ số kinh tế, người ta còn phải xem xét đến lợi ích công cộng và lợi nhuận toàn diện của dự án".

Đường sắt cao tốc của Indonesia bắt đầu hoạt động hai năm trước với sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ Trung Quốc. Tuy nhiên, doanh thu từ vé tàu đã không đạt được như dự kiến, dẫn đến nợ nần chồng chất.

Phát biểu của ông Guo không đề cập cụ thể đến dự án đường sắt Indonesia, mà thay vào đó đề cập đến đường sắt cao tốc nói chung. Các dự án đường sắt ngập trong nợ nần cũng đang gây khó khăn cho Trung Quốc.

...

Nhưng lượng hành khách không theo kịp tốc độ mở rộng. Nhiều nhà ga vẫn còn trống trơn.

...

Người dân địa phương có thể tự hào khi biết rằng đường sắt cao tốc đã đến với cộng đồng của họ. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng đường sắt cũng góp phần tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội.

Tuy nhiên, việc chuyển nợ cho các thế hệ tương lai đặt ra câu hỏi về tính bền vững của đường sắt Trung Quốc, ngay cả khi nhà nước đang hỗ trợ các dự án.

Nguồn: Trung Quốc Đường sắt cao tôc  Nikkei Asia

https://www.facebook.com/share/1CtVESkiD6/