Hiểu sao cho đúng khi đọc tin “Hanoi Metro lãi” trên VNExpress?

Ts. Phạm Đình Bá

17/01/2026

Ảnh: VNExpress - Đoàn tàu trên tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội (đoạn trên cao). 

Tờ VNExpress vừa đăng bài về năm 2025, Hanoi Metro vận hành hai tuyến Cát Linh – Hà Đông và Nhổn – ga Hà Nội với 162.000 lượt tàu, phục vụ hơn 20,6 triệu lượt khách, doanh thu vé gần 143 tỷ đồng và lãi sau thuế khoảng 22,7 tỷ – năm thứ tư liên tiếp có lãi, sau khi từng lỗ 37,9 tỷ năm 2021; giá vé hiện 9.000–19.000 đồng/lượt, có vé ngày và vé tháng, và thành phố yêu cầu doanh nghiệp vừa tăng sản lượng, vừa khai thác thêm không gian thương mại, chuẩn bị nguồn lực để vận hành các tuyến metro mới đang xây dựng như tuyến 2 và 5 trước năm 2030.

Đọc kỹ một chút, Hanoi Metro đang báo “lãi” theo nghĩa doanh nghiệp vận hành có lợi nhuận kế toán sau thuế từ hoạt động khai thác, chứ không phải dự án metro hoàn vốn toàn bộ chi phí đầu tư hàng chục nghìn tỷ. 

Số liệu lỗ – lãi 2021–2025

Bài viết cho biết lợi nhuận sau thuế của Hanoi Metro: 2021 lỗ khoảng 37,9 tỷ; 2022 lãi 2,3 tỷ; 2023 lãi 13,1 tỷ; 2024 lãi 15,4 tỷ; 2025 lãi gần 22,7 tỷ.  

Năm 2025, doanh thu bán vé gần 143 tỷ, tăng vượt kế hoạch 28%, giúp duy trì chuỗi 4 năm liên tiếp có lãi sau thuế.  

Họ đang tính “lãi – lỗ” như thế nào?

Con số lãi/lỗ nêu trong bài là lợi nhuận sau thuế của Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội, được tính theo báo cáo tài chính doanh nghiệp: doanh thu (vé, dịch vụ) trừ chi phí vận hành (nhân sự, điện, bảo dưỡng, quản lý, v.v.) và các khoản chi phí tài chính/thuế mà doanh nghiệp thực sự gánh. 

Bài viết không nói rõ có tính đầy đủ khấu hao toàn bộ hạ tầng (đường ray, nhà ga, depot) hay phần lớn chi phí đầu tư và trợ giá ngân sách vẫn nằm ở thành phố.

Vì sao lỗ 2021 nhưng lãi từ 2022?

Năm 2021, Cát Linh – Hà Đông mới vận hành từ 11/2021, sản lượng khách thấp, doanh thu bé trong khi chi phí cố định (vận hành cả hệ thống) vẫn cao nên lỗ khoảng 37,9 tỷ. 

Từ 2022, lượng hành khách tăng dần, đặc biệt sau khi tuyến Nhổn – ga Hà Nội (đoạn trên cao) vận hành năm 2024, doanh thu vé tăng mạnh (riêng 2025 phục vụ hơn 20,6 triệu lượt khách, doanh thu vé gần 143 tỷ) nên phần chi phí cố định được “dàn” trên nhiều lượt khách hơn, kéo kết quả sang lãi. 

Những khoản chưa nằm trong “lãi” này

Tổng mức đầu tư tuyến Cát Linh – Hà Đông khoảng hơn 18.000 tỷ đồng; nếu tính đầy đủ khấu hao vốn đầu tư hạ tầng, lãi sau thuế vài chục tỷ mỗi năm là rất nhỏ so với chi phí vốn, nên về logic tài chính dự án vẫn chưa “hòa vốn”.  

Chi phí xây dựng tuyến, hỗ trợ giá vé và một số chi phí hạ tầng thường do ngân sách thành phố gánh, còn công ty vận hành được “giao tài sản” và “đặt hàng dịch vụ công”, nên kết quả lãi 2–22 tỷ chủ yếu phản ánh hiệu quả vận hành khai thác, không phải hiệu quả tài chính toàn bộ dự án metro. 

Hiểu sao cho đúng khi đọc tin “Hanoi Metro lãi”?

Có thể hiểu là: ở mức giá vé hiện tại (9.000–19.000 đồng/lượt; 40.000 đồng vé ngày; 280.000 đồng vé tháng phổ thông…), với trợ giá và phân bổ chi phí như hiện nay, doanh nghiệp vận hành đã không còn phải bù lỗ hoạt động hàng năm mà thậm chí nộp ngân sách 16,5 tỷ trong năm 2025. 

Nếu muốn đánh giá “metro có lỗ hay lãi cho xã hội”, cần nhìn thêm: chi phí đầu tư, nợ vay, trợ giá, lợi ích giảm ùn tắc, giảm ô nhiễm, tăng giá đất, v.v., chứ không thể chỉ dựa vào con số lãi sau thuế vài chục tỷ đồng/năm của doanh nghiệp vận hành.  

Kết luận 

Nhờ VNExpress đưa tin cho rõ ràng và đủ chi tiết để bạn đọc bận rộn với công việc kiếm sống hằng ngày không bị hiểu lầm về tô màu tài chính cho Hà Nội Metro. 

Là một nguồn tin tức, VNExpress cần có đội ngũ biên tập viên để xem kỹ các bài mà báo nầy đăng. Nếu VNExpress không làm công việc kiểm soát chất lượng này, thì bao nhiêu người sẽ lãng phí thời gian và bị đưa tin sai lệch?

Nguồn: 

Vnexpress. https://vnexpress.net/hanoi-metro-lai-nam-thu-4-lien-tiep-5006375.html