Đạo Phan Đình
15/01/2026
Trong bàn cờ quyền lực toàn cầu, kẻ gây thanh thế chưa hẳn là đối thủ chí tử. Nga và Trung Quốc, dù đơn độc hay liên kết, thường được xem là thách thức trực diện đối với nước Mỹ. Tuy nhiên, xét theo binh pháp, đặc biệt trong bối cảnh nhiệm kỳ Donald Trump, đó mới chỉ là đối trọng chiến thuật, chưa phải đối thủ chiến lược tương xứng.
Thực lực tổng hợp của Mỹ dưới thời ongo Trump vẫn giữ ưu thế rõ rệt: kinh tế quy mô lớn, công nghệ dẫn đầu, quân sự vượt trội và năng lực áp đặt trật tự. Nga suy yếu bởi cấu trúc kinh tế lệ thuộc tài nguyên, dân số suy giảm và đặc biệt là sự sa lầy trong cuộc chiến Ukraina, khiến quốc lực bị bào mòn dài hạn. Trung Quốc tuy trỗi dậy nhanh chóng nhưng vẫn bị trói buộc bởi xuất khẩu, chuỗi cung ứng toàn cầu và những mâu thuẫn nội sinh chưa thể hóa giải. Cả hai có thể gây nhiễu, song chưa đủ tư cách thay thế Mỹ ở vị trí trung tâm quyền lực thế giới.
Đối thủ thực sự của Mỹ nằm ở nơi ít ngờ nhất: lục địa già – Liên minh châu Âu. EU là đồng minh, nhưng đồng thời là một chỉnh thể quyền lực hoàn chỉnh. Với thị trường khổng lồ, tài chính sâu rộng, công nghiệp tinh xảo và khả năng kiến tạo luật lệ toàn cầu, châu Âu không cần đối đầu bằng binh đao. Sức mạnh của họ nằm ở chuẩn mực, thể chế và ảnh hưởng mềm – những công cụ quyết định trật tự dài hạn.
Liên minh Mỹ – Âu trong lịch sử không xuất phát từ lệ thuộc, mà do thời thế. Khi thế giới còn phân cực tư bản – xã hội chủ nghĩa, phương Tây buộc phải đồng tâm hiệp lực. Sự tồn tại của Liên Xô, rồi nước Nga hậu Xô viết, đóng vai trò “ngoại địch”, duy trì sự cố kết nội khối. Nhưng khi cục diện chuyển sang đa cực, toàn cầu hóa làm lu mờ ranh giới ý thức hệ, lợi ích kinh tế dần vượt lên trên liên minh chính trị, châu Âu bắt đầu nhìn Mỹ như một đối tác ngang hàng hơn là người dẫn dắt tất yếu.
Bố già Trump là người sớm nhận ra chuyển động đó. Ông không níu kéo đồng thuận hình thức, không xây dựng quyền lực dựa vào tập thể. Trái lại, ông Trump lựa chọn hành động đơn phương có tính toán: đối đầu Nga, kiềm chế Trung Quốc, tái định hình thương mại và an ninh, qua đó khẳng định vị thế Mỹ bằng chính thực lực. Thông điệp được gửi đi rất rõ ràng: nước Mỹ không cần châu Âu để chứng minh sức mạnh.
Chính tại điểm này,ông Trump bộc lộ bản lĩnh của một nhà lãnh đạo hiểu sâu quy luật quyền lực. Ông nhìn vượt qua những thách thức trước mắt để xác định đối thủ dài hạn. Nga và Trung Quốc chỉ là biến số của hiện tại; Liên minh châu Âu mới là bài toán của tương lai. Ông Trump không đánh để thắng một trận, mà đánh để giữ thế. Và bằng cách đó, ông buộc châu Âu cùng thế giới phải thừa nhận: nước Mỹ là siêu cường không vì được công nhận, mà vì đủ thực lực khiến kẻ khác không thể không công nhận
Ký giả: Phan Đình Đạo
Không có nhận xét nào