Header Ads

  • Breaking News

    50 năm âm nhạc hải ngoại (1975–2025)

    Tác giả: Nguyễn Phú Yên 

    02/17/2026

         Một số khuôn mặt nhạc sĩ Việt Nam ở hải ngoại: Từ trái qua phải, từ trên xuống dưới: Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, nhạc sĩ Phạm Duy, nhạc sĩ Lam Phương, nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn, nhạc sĩ Lê Tín Hương, nhạc sĩ Trần Quang Hải, nhạc sĩ Diệu Hương, nhạc sĩ Trúc Hồ, nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn

    Năm 1975, sau sự sụp đổ của chế độ Việt Nam Cộng hòa, một bộ phận người Việt liên quan chính quyền cũ rời khỏi Việt Nam với các hình thức di tản, vượt biên, các dạng bảo lãnh của chính quyền (HO), bảo lãnh gia đình hoặc ra đi trong trật tự (ODP). Các cộng đồng người Việt sống lưu vong tại nhiều nước trên thế giới, tập trung ở các nước châu Âu, châu Mỹ, đông nhất là tại Hoa Kỳ mà hiện nay đã đạt đến con số 2,3 triệu người. Trong số những người lưu vong có nhiều nghệ sĩ, diễn viên, nhạc sĩ, ca sĩ. Trong hoàn cảnh ly hương, các nhạc sĩ cũ và mới tiếp tục sáng tác nhiều bài hát mới.

    Nhạc hải ngoại là một khái niệm thường được dùng để chỉ các hoạt động âm nhạc do các nghệ sĩ gốc Việt sáng tác và trình bày tại các nước mà người Việt sinh sống. Nền âm nhạc đó còn bảo lưu những ca khúc tân nhạc Việt Nam thuộc nhiều dòng nhạc khác nhau đã từng hiện diện ở trong nước mà họ đem theo như nhạc tiền chiến, rồi đến các sáng tác với nhiều chủ đề từ 1954 đến 1975. Ngoài ra trong hoàn cảnh mới có những sáng tác được viết trong nhiều thập niên sau 1975, trong đó có những ca khúc nước ngoài được viết lời Việt hay những sáng tác mang âm hưởng dân ca ba miền. Họ còn viết các thể loại nhạc không lời, nhạc kịch, nhạc đương đại… để phục vụ các thế hệ trẻ.

    Có thể kể đến các dòng chảy nhạc Việt chính như sau.

    1. Dòng nhạc về thân phận lưu vong.

    Người rời bỏ quê hương luôn mang trong mình nỗi ám ảnh về thân phận lưu vong. Từ đây trong hoàn cảnh mới, họ cảm thấy xa lạ nơi vùng đất mới, xa lạ với mọi phong tục, tập quán của họ trong quá khứ. Một thứ tiếng nói lạ họ phải làm quen. Do đó, trong cuộc sống, khi đối diện với chính mình, họ luôn bày tò cảm xúc của một người mang tâm trạng lưu đày đang đi tìm một chốn nương thân. Chủ đề thân phận lưu vong đã xuất hiện trong sinh hoạt văn nghệ của họ ngay từ những ngày đầu mới đến vùng đất mới.

    Có thể nói tác phẩm của nhạc sĩ Nam Lộc là tâm trạng của một người di tản cô đơn, buồn khổ, khi họ nghĩ đến quê hương xa vời, nơi đó có những con phố, những hàng cây thân quen, nghĩ đến người thân yêu của mình có thể lạc loài ở phương trời nào đó với bao nỗi trầm luân:

    Chiều nay có một người đôi mắt buồn
    Nhìn xa xăm về quê hương rất xa
    Chợt nghe tên Việt Nam ôi thiết tha
    Và rưng rưng lệ vương mắt nhạt nhòa…
    Cho tôi xin lại một ngày, ở nơi nơi thành phố cũ
    Cho tôi xin lại một đời, một đời sống với quê hương
    Cho tôi đi lại đoạn đường, hàng cây vương dài bóng mát
    Cho tôi an phận ngàn đời, bên bờ đê vắng làng tôi…

    (Nam Lộc, Người di tản buồn)

    Nhạc sĩ Võ Tá Hân sinh ra ở Huế, lớn lên ở Sài Gòn và cuối cùng ở Singapore. Ông viết bài hát đầu tiên năm 1974 Ai trở về xứ Việt (thường được biết là bài Nhớ Mẹ), với lời ca từ một bài thơ của cô ông, Minh Đức Hoài Trinh:

    Ta nhớ mẹ nơi đây
    Thương mẹ màu tóc trắng
    Mỗi khi nhìn áng mây
    Đôi mắt mờ xa vắng
    Khi sương chiều đang say…
    Khi cành cây rớt lá
    Tơi tả trong bóng nắng
    Khi mùa đông buốt giá
    Thương mấy đốt xương gầy
    Ta vẫn thường luyến tiếc
    Nhớ khi nằm gối tay
    Nghe văng vẳng câu hát
    Tiếng mẹ hiền đâu đây…
    (Võ Tá Hân, Ai trở về xứ Việt)

    Như các tác giả khác, khi đến xứ người nhạc sĩ Việt Dzũng cũng nghĩ về quê hương và muốn gửi chút quà tặng người thân:

    Em gởi về cho anh một cây bút máy

    Anh vẽ cuộc đời như ước vọng mong manh
    Gởi về cho mẹ dăm gói chè xanh
    Mẹ pha hộ con nước mắt đã khô cằn…
    Gởi về Việt Nam khúc hát ân cần
    Mơ ước yên lành… trong giấc ngủ da vàng.

    (Việt Dzũng, Một chút quà cho quê hương)

    Đến giữa thập niên 1980, các nhạc sĩ bắt đầu giảm bớt chủ đề thân phận lưu vong và tỵ nạn. Một số tác phẩm mới xuất hiện, bày tỏ mong muốn được quay trở lại quê hương Việt Nam của các nhạc sĩ mới nổi lên ở hải ngoại.  

    2. Dòng nhạc hoài niệm và thương nhớ quê hương.

    Những nhạc sĩ tên tuổi đầu tiên rời Việt Nam kể từ năm 1975 trở đi. Trong những năm đầu, chủ đề sáng tác chính của họ là sự hoài niệm và thương nhớ quê hương. Trên các sân khấu phòng trà, những bài hát này phù hợp với tâm trạng những người lưu vong luôn nhớ về quê cũ.

    Trong nhiều bài hát viết về Sài Gòn thì bài hát của Nam Lộc ra đời đầu tiên và khá nổi tiếng. Bài hát này được viết khi ông ngồi trên máy bay rời khỏi Sài Gòn trong đêm 27-4-1975, tự nhủ thầm rằng mình đấ mất Sài Gòn từ đây:

    Sài Gòn ơi, tôi đã mất người trong cuộc đời
    Sài Gòn ơi, thôi đã hết thời gian tuyệt vời
    Giờ còn đây, những kỷ niệm sống trong tôi
    Những nụ cười ngát trên môi
    Những giọt lệ ôi sầu đắng.

    Sài Gòn ơi, nắng vẫn có còn vương trên đường
    Đường ngày xưa, mưa có ướt ngập lối người về
    Rồi mùa thu, lá còn đổ xuống công viên
    Bóng gầy còn bước nghiêng nghiêng
    Hay đang khóc thương cho người yêu…   

    (Nam Lộc, Sài Gòn ơi! Vĩnh biệt) 

    Nhạc sĩ Phạm Đình Chương viết bài hát sau đây vào năm 1978, trong một đêm khuya khi trở về từ sở làm. Ông đã cảm xúc khi thấy một vầng trăng dõi theo lộ trình hiu quạnh của ông và giai điệu bài hát hình thành:

     Đêm về trên bánh xe lăn
    Tôi trăng viễn xứ, hồn thanh niên vàng
    Tìm tôi đèn thắp hai hàng
    Lạc nhau cuối phố, sương quàng cổ cây
    Ngỡ hồn tu xứ mưa bay
    Tôi chiêng trống gọi, mỗi ngày mỗi xa
    Đời tan, tan nát chiêm bao
    Tôi trăng viễn xứ, sầu em bến nào

    Đêm về trên chiếc xe qua
    Nhớ tôi xa lộ, nhớ nhà Hàng Xanh
    Nhớ em, kim chỉ khứu tình
    Trưa ngoan lớp học chiều lành khóm tre
    Nhớ mưa, ôi nhớ mưa
    Nhớ mưa buồn khắp Thị Nghè
    Nắng Trương Minh Giảng, lá hè Tự Do…
    (Phạm Đình Chương, thơ Du Tử Lê, Đêm nhớ trăng Sài Gòn)

    Bài hát Khi Xa Sài Gòn được nhạc sĩ Lê Uyên Phương sáng tác ở Đà Lạt, trước năm 1975 nhưng chỉ được hát khi cặp đôi này sang đến hải ngoại:

    Sài Gòn bây giờ trời mưa hay nắng
    Sài Gòn bây giờ ai khóc thương ai
    Sài Gòn giới nghiêm che kín đêm dài
    Sài Gòn khói bay Sài Gòn nắng đổ
    Sài Gòn đã buồn như trời sớm mai

    Sài Gòn bây giờ trời mưa hay nắng
    Sài Gòn bây giờ ai khóc thương ai
    Sài Gòn giới nghiêm che kín đêm dài
    Sài Gòn khói bay Sài Gòn nắng đổ
    Sài Gòn có còn bước chiều bơ vơ…

    (Lê Uyên Phương, thơ Kim Tuấn, Khi xa Sài Gòn)

    Sài Gòn bây giờ buồn không em
    Và em còn hong tóc bên thềm
    Em còn đợi chờ ngoài hiên vắng
    Em còn gội nắng trong sân trường.
    Đường nào anh trở về bên em
    Hàng me ngày xưa chắc ngỡ ngàng
    Anh còn để lại một chút nắng
    Anh còn gởi đó một tình yêu…

    (Song Ngọc, Sài Gòn bây giờ buồn không em)

    Sài Gòn ơi! Đến những ngày ôi hè phố xôn xao
    Trong niềm vui tiếng hỏi câu chào
    Sáng đời tươi thắm vạn sắc màu nay còn gì đâu…
    Ai đã xa nhớ hàng me già,
    Thu công viên hoa vàng tượng đá
    Thôi hết rồi mộng ước xa xôi, theo dòng đời trôi…

    (Nguyễn Đình Toàn, Sài Gòn niềm nhớ không tên)

    Trong bài hát viết vào năm 1983, nhạc sĩ  Trầm Tử Thiêng nhớ lại hình ảnh của Sài Gòn một thời, nhưng giờ đây đó là hình ảnh đìu hiu và buồn bã:

    Đêm nhớ về Sài Gòn
    Tiếng nhạc vàng gọi từng âm xưa
    Ánh đèn vàng nhạt nhòa đêm mưa
    Ai sầu trong quán úa
    Bóng mẹ hiền mờ mờ bên song
    Mắt người tình một trời mênh mông
    Gợi bao nhiêu cho cùng…

    (Trầm Tử Thiêng, Đêm nhớ về Sài Gòn)

    Nhạc sĩ Lam Phương sáng tác bài hát sau đây vào năm 1981, thể hiện mong muốn được về thăm lại quê cũ:

    Đến bao giờ trở về Việt Nam,
    Thăm đồng lúa vàng, thăm con đò chiều hoang
    Đường mòn quanh co ôm chân hàng tre thắm,
    Nghe gió chiều nhẹ đưa…
    Quê hương ơi, Việt Nam nước tôi,
    Tôi mong ngày về từng phút người ơi
    Quê hương tôi nằm cạnh biển khơi,
    Cho tôi tiếng khóc từ khi ra đời.
    Bây giờ mình đã đôi nơi,
    Bây giờ buồn lắm người ơi
    Thương cho ai chờ mong héo hắt,
    Nhắc qua để rồi đêm xuống ngậm ngùi…

    (Lam Phương, Đường về quê hương)

    Một tác phẩm khác cũng nói lên nỗi buồn thương của người ra đi. Đó là lời giãi bày tha thiết về một miền quê hương đã nằm trong ký ức. Những hình ảnh dĩ vãng luôn ám ảnh tâm thức người ra đi. Đó là lời thúc giục trở về chốn cũ, quê xưa: 

    Hình bóng cố hương nghìn năm, gọi ta như sóng xô bờ
    Thành những bước chân mộng du, men theo lối về quê cũ
    Để nghe con sông con suối với mái tranh cây đa đầu làng
    Cùng trách những câu thật đau “người đi đi mãi mới về”.
    Làng xóm xiết bao tình thân, ngày xưa như mới hôm nào
    Mẹ nấu chín xong nồi khoai, quanh thôn tiếng gà eo óc
    Bình minh vang sau khóm trúc, hứa mang thêm tin vui một ngày…

    (Trầm Tử Thiêng & Trúc Hồ, Việt Nam về trong nỗi nhớ)

    3. Dòng nhạc tình ca.

    Sau thời gian ổn định cuộc sống, nhiều tác giả quay lại viết nhạc tình ca. Đây là chủ đề thích hợp với các nhạc sĩ lâu nay gắn bó lâu dài và có thế mạnh, từng nổi tiếng ở trong nước. Với Phạm Duy, năm 1983 ông viết khúc tình ca sau đây:

    Như một dòng sông nhỏ
    Cuộc tình đã ra đi
    Ra đi cùng năm tháng
    Ra đi tít muôn trùng.
    Ôi! Cuộc tình thơ mộng
    Chỉ còn thoáng dư âm
    Năm năm rồi không gặp
    Mười năm mất nhau không
    Có mất nhau không?…

    (Phạm Duy, Nghìn năm vẫn chưa quên)

    Nếu anh còn trẻ như năm trước
    Quyết đón em về sống với anh
    Những buổi chiều vàng phơ phất lại
    Anh đàn em hát níu xuân xanh.
    Nhưng thuyền em buộc trên sông hận
    Anh chẳng quay về với trúc tơ
    Ngày tháng tỳ bà vương ánh nguyệt
    Mộng héo bên song vẫn đợi chờ.
    Nếu có ngày nào em trở gót
    Quay về thăm lại bến thu xa
    Thì đôi mái tóc không xanh nữa
    Mây bạc trăng ngàn vẫn thướt tha…

     (Phạm Duy, thơ Hoàng Cầm, Tình cầm)

    Ở hải ngoại Phạm Duy còn tiếp tục viết thể loại “mười bài” như tổkhúc Bầy Chim Bỏ XứRong Ca, Kiều ca, Hoàng Cầm ca… 

    Các nhạc sĩ cũ tiếp tục viết tình ca như nhạc sĩ Đức Huy với bài hát viết trong lúc đang ở trên chiếc tàu du lịch với tâm trạng cô đơn:

    Và con tim đã vui trở lại
    Tình yêu đến cho tôi ngày mai
    Tình yêu chiếu ánh sáng vào đời
    Tôi hy vọng được ơn cứu rỗi.
    Và con tim đã vui trở lại
    Và niềm tin đã dâng về người
    Trọn tâm hồn, nguyện yêu mãi riêng người mà thôi…

    (Đức Huy, Và con tim đã vui trở lại)

    Nhạc sĩ Trần Quảng Nam sinh năm 1955, tại Tam Kỳ, Quảng Nam, quê gốc tại Hải Dương.Mười năm tình cũ được sáng tác vào năm 1985 là ca khúc nổi tiếng nhất trong sự nghiệp của ông:

    Mười năm không gặp tưởng tình đã cũ
    Mây bay bao năm tưởng mình đã quên
    Như mưa bay đi một trời thương nhớ
    Em ơi bên kia có còn mắt buồn?
    Mười năm cách biệt một lần bỡ ngỡ
    Quên đi quên đi mộng buồn bấy lâu
    Nhưng em yêu ơi một vùng ký ức
    Vẫn còn trong ta cả một trời yêu…

    (Trần Quảng Nam, Mười năm tình cũ)

    Nhạc sĩ Hoàng Thanh Tâm đã phổ nhạc bài thơ nổi tiếng của thi sĩ Nguyên Sa vào năm 1987 ở Canberra, châu Úc:

    Tháng sáu trời mưa trời mưa không dứt
    Trời không mưa anh cũng lạy trời mưa
    Anh lạy trời mưa phong kín đường về
    Và đêm ơi xin cứ dài vô tận.
    Mình dựa vào nhau cho thuyền ghé bến
    Sưởi ấm đời nhau bằng những môi hôn
    Mình cầm tay nhau nghe tình dâng sóng nổi
    Hãy biến cuộc đời thành những tối tân hôn…

    (Hoàng Thanh Tâm, thơ Nguyên Sa, Tháng sáu trời mưa)

    Nhạc sĩ Trúc Hồ là con trai nhạc sĩ  Trúc Giang, vượt biên và định cư tại Hoa Kỳ, vào năm 1981, là nhạc sĩ  trẻ khá nổi tiếng từ sớm:

    Ta gặp nhau trong muộn màng
    Ta gặp nhau trong lỡ làng
    Cơn mưa đến sao vội vàng
    Như đôi ta xa nhau.
    Ta gặp nhau trong tình cờ
    Không lời nói nhưng trao thật nhiều
    Qua ánh mắt, qua nụ cười
    Sưởi ấm trái tim anh đã lạnh khô…

    (Trúc Hồ, Trái tim mùa đông)

    Ca sĩ – nhạc sĩ Ngọc Trọng, tên thật là Nguyễn Ngọc Trọng, là em út của MC – nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn. Ông rời Việt Nam khoảng năm 1979, định cư ở Canada, sau đó đến Hoa Kỳ:

    Buồn vương màu áo hồng
    Nước mắt theo em đi về với chồng
    Giá băng cơn mộng
    Một mình anh bước đi âm thầm
    Ngày lê từng bước chậm
    Phố cũ mênh mang trong chiều gió lộng
    Bóng em đâu còn
    Đợi chờ đã chín cơn mưa buồn

    (Ngọc Trọng, Buồn vương màu áo)

    Nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn sáng tác ca khúc sau đây vào cuối năm 1988, vốn là một bài tập không có lời, viết năm 1985–1986 khi theo học tại một trường nhạc chuyên nghiệp ở Hoa Kỳ:

      Ngày xưa em cất bước ra đi, không từ giã,
    Để lòng ai nuối tiếc mối tình, chìm cuối trời xa
    Ngày đó xa nhau, đời ngừng tiếng hát
    Ngày đó chia tay, trời buồn ngơ ngác
    Quạnh hiu đời tôi, từng năm tháng qua.
    Lời yêu thương em nỡ vô tình, quên thật sao
    Còn lại tôi ôm lấy riêng mình, tình dưới vực sâu
    Ngày ấy em đi, đời buồn ủ rũ,
    Ngày ấy chia ly, đường về quên lối
    Và tôi từ đây, tìm ly rượu cay

    (Trịnh Nam Sơn, Dĩ vãng)

     Nhạc sĩ Nguyễn Tâm đã có một khúc tình ca nổi tiếng trong số những sáng tác ít ỏi của ông:

    Thà là rong rêu, lênh đênh trên biển.
    Thà là chim bay vui theo tháng ngày
    Thà là mây trôi mênh mang giữa bầu trời
    Lang thang giữa cuộc đời mà vui.
    Một ngày bên em, cho em hơi thở
    Từ dạo yêu em, con tim tan vỡ
    Để rồi đêm nay trên căn gác lạnh lùng
    Đêm thương nhớ một mình lẻ loi…              

    (Nguyễn Tâm, Rong rêu)   

    Nhạc sĩ Phạm Anh Dũng sinh năm 1949, là bác sĩ tại California. Ông có lẽ là người y sĩ sáng tác nhạc được nhiều người biết đến nhất. Ông đã có hàng trăm ca khúc với 14 CD được phát hành. Đây là một tình ca của ông:

    Em ơi, đêm thơm một đóa quỳnh
    Cùng em hương vương không gian
    Cho ta mơ say mộng ngát tình
    Quyện màu sắc thắm môi em.
    Rồi tình ta như trăng sáng ngát trên cao
    Bầy chim uyên lao xao theo gió đêm về
    Ngàn vì sao đua nhau thắp nến lung linh
    Dòng sông đêm dâng lên tiếng hát long lanh…

    (Phạm Anh Dũng, Dạ quỳnh hương)

    Nữ nhạc sĩ Lê Tín Hương sinh năm 1949 tại Huế, từng theo học nhạc cùng giáo sư Lê Quang Nhạc. Cô bắt đầu sáng tác năm 1970, rời Việt Nam năm 1979. Hiện cư ngụ tại Hoa Kỳ. Những bài tình ca của cô được nhiều bạn trẻ lắng nghe:

    Có những niềm riêng làm sao nói hết
    Như mây như mưa như cát biển khơi
    Có những niềm riêng làm sao ai biết
    Như trăng trên cao cách xa vời vợi.
    Có những niềm riêng lệ vương khóe mắt
    Như cây sau mưa long lanh giọt sầu
    Có những niềm riêng làm tim thổn thức
    Nên đôi môi xinh héo hon nụ cười…

    (Lê Tín Hương, Có những niềm riêng)

    Nhạc sĩ Diệu Hương tên thật Lê Thị Diệu Hương, sinh năm 1955 tại Huế. Cô viết bản nhạc đầu tay vào năm 1977 và theo gia đình sang Mỹ năm 1990. Bài hát sau đây được nhiều người yêu thích:

    Không cần biết em là ai
    Không cần biết em từ đâu
    Không cần biết em ngày sau
    Ta yêu em bằng mây ngàn biển rộng
    Ta yêu em qua đông tàn ngày tận
    Yêu em như yêu vùng trời mênh mông
    Không cần biết đêm dài sâu
    Không cần biết bao gầy hao
    Ta ngồi đếm tên thời gian
    Nghe thương yêu dâng cao như ngọn đồi
    Như xa xôi nay quay về gần gụi
    Yêu em khi chỉ biết đó là em…

    (Diệu Hương, Vì đó là em)

    Đôi chim là chim ríu rít trên cành
    Em yêu là yêu tiếng gọi

    Của mình là mình, mình ơi!
    Đêm qua thức giấc bùi ngùi
    Nhìn quanh là em không thấy mặt người
    Là người mình thương…

    (Diệu Hương, Mình ơi)

    Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên tên thật Ngô Quang Bình,sinh năm 1948 tại Hải Phòng. Năm 1963, ông bắt đầu viết tình khúc đầu tiên Chiều nay không có em và hoàn tất năm 1965. Năm 1975, ông vượt biên. Trong thập niên 1990, nhạc sĩ tiếp tục sáng tác nhiều ca khúc, trong đó có bài sau đây viết năm 1996:

    Tình yêu như nắng, nắng đưa em về, bên giòng suối mơ
    Nhẹ vương theo gió, gió mang câu thề, xa rời chốn xưa
    Tình như lá úa, rơi buồn, trong nỗi nhớ
    Mưa vẫn mưa rơi, mây vẫn mây trôi, hắt hiu tình tôi
    Người vui bên ấy, xót xa nơi này, thương hình dáng ai
    Vòng tay biếc nuối, bước chân âm thầm, nghe giọt nắng phai
    Đời như sương khói, mơ hồ, trong bóng tối
    Em đã xa xôi, tôi vẫn chơi vơi, riêng một góc trời…

    (Ngô Thụy Miên, Riêng một góc trời)

    Dề tài tình yêu là đề tài muôn thuở trong nguồn cảm hứng của người nghệ sĩ. Cho nên dù ở phương trời xa lạ, các nhạc sĩ Việt vẫn không quên viết những tình khúc ngợi ca đôi lứa. Những sáng tác đó cùng những tình ca trong nước sẽ làm phong phú thêm tài sản âm nhạc Việt Nam.

    4. Dòng nhạc cộng đồng.

    Đây là những bài sinh hoạt ca, bài hát cộng đồng đã có từ trước năm 1975 ở trong nước, giờ được tiếp tục phát triển ở hải ngoại với các nhóm tập thể được hình thành theo thời gian như nhóm Phong trào Du CaHưng Ca cùng nhóm Tổng hội Sinh viên Việt Nam tại Paris. Những tên tuổi mới có các nhạc sĩ Phan Văn Hưng, Khúc Lan, Đinh Tuấn, Việt Dzũng, Nguyệt Ánh, Trần Lãng Minh, Huỳnh Công Ánh, Châu Đình An, Nguyễn Hữu Nghĩa, Hà Thúc Sinh… Cùng thời gian này có phong trào hát lại nhạc tiền chiến, các bài hùng ca, sử ca được sáng tác thời kháng chiến chống Pháp như Hội nghị Diên Hồng, Bạch Đằng Giang của Lưu Hữu Phước,  Không quân Việt Nam của Văn Cao, Xuất quân của Phạm Duy, các bài thanh niên ca của nhóm Đồng Vọng và của phong trào Hướng đạo Việt Nam như Bóng cờ lau, Nước non Lam Sơn của Hoàng Quý, Hùng Vương, Trưng Nữ Vương của Thẩm Oánh…

    5. Dòng nhạc trẻ.

    Từ giữa thập niên 1990, cũng có nhiều nghệ sĩ sáng tác và biểu diễn nhạc trẻ. Nhạc trẻ với tiết điệu nhanh, sôi động, lôi cuốn lớp trẻ nhiệt tình tham gia như các thể loại new age, new wave, rap, hip hop… với lời Việt, chẳng hạn:

    – Pop: có Kristine Sa, Roni Trần Bình Trọng, Quỳnh Anh, Thanh Bùi, Tinna Tình, Vy Nguyễn, Shayla, Trish Thùy Trang… Quỳnh Anh từ năm 13 tuổi giành giải nhất cuộc thi mang tên Pour la gloire của đài truyền hình RTBF (Bỉ) và năm 2005 tạo nên hiện tượng Bonjour Vietnam. Thanh Bùi lọt vào Tốp 8 Australian Idol 2008 và thành công với những chuyến lưu diễn các nước châu Á. Roni Trọng được chú ý qua Idols Finland, một chương trình Pop Idol của Phần Lan.

    P.Q. Phan tức Phan Quang Phục, giáo sư về sáng tác đương đại tại Trường đại học Indiana, Hoa Kỳ đã đoạt giải âm nhạc The Prize of Rome năm 1988. 

    – Rock: Steel Owl, Adam Hồ…

    – Rap / Hip hop: Tyga, Choosen 1, Phong Lê, Khanh Nhỏ, Heart2Exist…

    – Jazz: Nguyên Lê, Hương Thanh (ở Pháp), Niels Lan Doky (ở Đan Mạch), Cuong Vu (thành viên Pat Metheny Group đoạt giải Grammy 2003), Jazzy Dạ Lâm…

    – Nhạc đương đại (contemporary music, world music): Hoàng Ngọc Tuấn, Lê Tuấn Hùng, Teresa Mai… và các ca sĩ mới nổi lên như Lương Tùng Quang, Andy Quách, Nguyễn Thắng, Cát Tiên, VPop, Asia4, Dương Triệu Vũ…

    6. Dòng nhạc cổ truyền và bán cổ điển Tây phương.

     Song song với các hoạt động nghiên cứu trong nước, ở hải ngoại các nhà nghiên cứu âm nhạc cổ truyền Việt Nam tại Hoa Kỳ như Nguyễn Thuyết Phong, Nguyễn Lê Tuyên, Nguyễn Tuấn Khanh đã có nhiều công trình và đi thuyết giảng nhiều nơi khắp thế giới cũng như phát hành dĩa nhạc, sách để quảng bá cho nhạc cổ truyền Việt Nam. Nhạc sĩ Cung Tiến có tấu khúc Chinh phụ ngâm (1987), nhạc đương đại Lơ thơ tơ liễu buông mành (2003). Nhạc sĩ trẻ Phan Quang Phục có nhiều nhạc phẩm được trình diễn khắp năm châu.

         Tại Pháp có các nhạc sĩ Tôn Thất Tiết, Trần Văn Khê, Trần Quang Hải, Nguyễn Thiện Đạo đã bắt đầu chú ý đến việc phục hồi Nhã nhạc cung đình Huế. Phương Oanh đã mở nhiều lớp dạy đàn tranh. Về sáng tác, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tường viết bài Cộng Tồn, Về Nguồn. Nguyễn Thiên Đạo có nhạc phẩm Thành Đồng Tổ Quốc, Khóc Tố NhưMỵ Châu Trọng Thủy. Tôn Thất Tiết có Tứ đại cảnh, Hy Vọng, Ngũ Hành, Chu Kỳ 1 tới 5, Kiếm AiTranh…Trương Tăng có Fujiyama, Dạ Hương, Mẹ… Trần Quang Hải có Shaman, Trở Về Nguồn Cội… 

    Nhạc bán cổ điển Tây phương cũng được phát triển. Nhạc sĩ trẻ Nguyễn Mạnh Cường có bài Phụng Vũ đã đoạt giải thưởng tại Wellington (Tân Tây Lan) năm 1984. Nhạc sĩ Hoàng Ngọc Tuấn định cư tại (Úc châu) có nhiều nhạc phẩm đương đại. Nhạc sĩ Lê Tuấn Hùng (Úc châu) kết hợp nhạc Việt và nhạc Tây phương cùng với nữ nhạc sĩ Đặng Kim Hiền có nhiều dĩa CD phát hành tại Úc.

                                                        ***

    Nhìn chung trong dòng chảy âm nhạc Việt hải ngoại, ngoài một số bài hát mang tính chất chính trị thời gian đầu của cuộc tỵ nạn giờ đã phai dần theo năm tháng, các bài hát viết về quê hương, các bài tình ca của các nhạc sĩ hải ngoại là tiếng nói chân thành của con tim, còn có thể được hát lâu dài trong các sinh hoạt nghệ thuật trong và ngoài nước và sê được lưu giữ mãi mãi trong lòng người Việt.

    Nguyễn Phú Yên


    Không có nhận xét nào