Vũ Kim Hạnh
02/19/2026
Việt Nam hiện có trên 5,2 triệu hộ kinh doanh, tạo ra 8-9 triệu việc làm. Xưa nay, được hưởng thuế khoán, các hộ Kinh doanh chưa chú ý ghi chép sổ sách, minh bạch doanh thu
Mấy ngày Tết, ít bị lịch hành chánh cơ quan thúc bách, tôi lân la qua nhà mấy hộ kinh doanh, mama shop, rồi hẹn mấy DN nhỏ hỏi thăm họ chuyện làm ăn năm mới.
Thực ra không thấy họ than thuế đổi sẽ nặng hơn. Mà họ than 4 điều:
-Thủ tục mới nhiều, chồng chất, khó hiểu và áp dụng cùng lúc gây bối rối.
-Sử dụng máy vi tính, nhiều ứng dụng rắc rối, người có tuổi thấy “ớn lạnh” vì không quen, không biết, dễ bị xóa sạch dữ liệu hay đứng máy.
-Khó khăn quan trọng mà thấy nhà nước ít chú ý: sức cạnh tranh của hàng Trung Quốc quá nặng nề, ngộp thở nhiều mặt, từ phí giao hàng tận Quảng Châu về Sài Gòn còn nhanh và giảm hơn chuyển hàng từ Hà Nội vào. Hàng hóa của họ “giá rẻ thất kinh", mẫu thay xoành xoạch và họ rao thét suốt ngày trên mạng.
-Đe dọa bị phạt nặng, bị bắt, bị ra tòa. Làm ăn mà “ám ảnh” mấy món đó hoài, thấy ngán quá, nên đang tính…
Vì vậy, chiều mùng 2 Tết, tôi lật lại tài liệu theo dõi các cuộc họp Quốc Hội.
TÔN TRỌNG TINH THẦN NQ 68 VÀ QUAN TÂM CẢI THIỆN ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN ?
Chiều 13/10/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp phiên thứ 50, cho ý kiến về Dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi), ông Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi lưu ý: "Gánh nặng với hộ kinh doanh sẽ tăng đáng kể khi bỏ thuế khoán".
Doanh thu kê khai theo hóa đơn sẽ cao hơn mức khoán hiện hành, khiến tăng gánh nặng thuế của các hộ, cá nhân kinh doanh.
Chế độ kế toán áp dụng cho nhóm hộ và cá nhân kinh doanh sẽ được Bộ Tài chính ban hành.
Ông Mãi đề nghị cần đánh giá tác động sự thay đổi nghĩa vụ thuế. Trường hợp chênh lệch giữa doanh thu kê khai và thuế khoán quá lớn, ông Mãi cho rằng cần xem xét điều chỉnh thuế suất. Việc này đảm bảo hộ và cá nhân kinh doanh không bị ảnh hưởng lớn, phù hợp tinh thần Nghị quyết 68/BCT và mục tiêu cải thiện đời sống nhân dân.
THỰC TẾ NHỮNG “GÁNH NẶNG” CHO CÁC HỘ KINH DOANH…
Từ giữa năm ngoái, nhóm chuyên gia thị trường của BSA đã có một phát hiện: sự xuất hiện ngày càng nổi bật của các mô hình phân phối bán lẻ, gần đây đã nổi bật cả ở ven đô thị: siêu thị mini gia đình. Tức là dạng tạp hóa tại nhà (tiết kiệm đáng kể phí thuê mặt bằng, và kết hợp được nhân lực kiêm nhiệm) nhưng được các gia chủ trẻ (đáng chú ý yếu tố họ chính là chủ tiệm, mà là người trẻ, có kỹ năng kinh doanh và nhất là kỹ năng mở rộng công dụng máy tính) tỏ ra thành công và thay thế dần các tiệm tạp hóa “bà ngoại” kiểu mama shop tại gia. Kỹ năng làm chủ kỹ thuật số là một “vấn nạn” gây lúng túng và âu lo cho các mama và ngoại. Và tôi cũng nhớ lần đi nghiên cứu về phát triển DN khởi nghiệp ở Israel, tôi đặc biệt ấn tượng với một dự án khởi nghiệp được bán cho Hoa Kỳ giá tốt nhờ giải quyết mọi khó khăn mà người cao tuổi thường gặp khi sử dụng hệ thống máy tính trong công việc. Chứng tỏ trở ngại của tuổi tác khi số hóa doanh nghiệp là bài toán không nhỏ.
Còn các qui định và thủ tục mới, nghiêm ngặt, chặt chẽ trong chính sách thuế mới từ 2026 thì quả là…khó. Chúng tôi đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, làm quen, phân tích, thực hành…cho các doanh nghiệp nhỏ và khởi nghiệp mà nhu cầu mở lại lớp, hướng dẫn, cầm tay chỉ việc trong thực hành vẫn tiếp tục sôi động.
Trong sổ tay của tôi, mỗi gạch đầu dòng là một chương chi tiết và đôi khi, bị một bạn trẻ khởi nghiệp chặn hỏi giữa đường, tôi cũng bị quáng quàng, nhớ không kịp. Cụ thể như:
Những việc cần triển khai kỹ cho DN nhỏ và Khởi nghiệp/ các yêu cầu làm lại thủ tục về tài chính và thuế.
(theo cách: QL thuế theo dữ liệu. QL dòng tiền. Tăng cường liên thông quản lý.)
***Chính sách thuế mới buộc DN phải nắm kỹ vì 3 điều sau:
-Thuế GTGT giảm từ 10% xuống còn 8%, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và lợi nhuận của DN.
-Và nắm rõ chính sách để tránh được rủi ro. Thanh tra thuế sẽ tăng cường, hệ thống hóa đơn điện tử cũng sẽ giúp cơ quan thuế phát hiện sai phạm nhanh hơn.
-Tận dụng các ưu đãi: tiết kiệm chi phí, vận dụng các ưu đãi giúp cạnh tranh tốt hơn.
***Các Sắc thuế chính áp dụng cho Doanh Nghiệp.
Thuế GTGT.
Tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa dịch vụ. Được giảm trừ từ 10% xuống 8% từ 1/7/2025. Có 2 phương pháp tính thuế: khấu trừ và trực tiếp.
Xuất Hóa đơn đúng qui định. Kê Khai Chính Xác. Đối chiếu thuế đầu vào đầu ra.
Thuế TNDN.
Đánh trên lợi nhuận của DN. Có ưu đãi đặc biệt cho DN nhỏ năm 2025.
Liên Quan Trực tiếp. Có chứng từ hợp pháp và Thanh Toán Không Dùng Tiền mặt.
Có 37 khoản chi phí không được trừ (kể ra dài ngoằng).
Thuế TNCN.
Mã số thuế cá nhân trùng với số căn cước công dân, giúp đồng bộ hóa dữ liệu.
***Hóa đơn điện tử: Bắt buộc trên toàn quốc từ 2025.
Có nhiều bắt buộc và DN siêu nhỏ làm quen khá nặng nhọc:
Bắt Buộc Phát Hành. Định dạng chuẩn. Gửi dữ liệu và lưu trữ
Có nhiều qui định mới về hóa đơn…
-Mỗi gạch đầu dòng như trên là một cụm bài giảng của chuyên gia mà tôi lưu để gửi các bạn DN nhỏ khi họ than bị…rơi mất một đoạn. Vậy nhưng rất đáng lo vì…nhiều qui định mới mà nếu DN không từng thực hành, trải nghiệm là khó nhớ.
Vũ Kim Hạnh
Không có nhận xét nào