Ai quyết định giá dầu trên thế giới

Phần 2

Anh Quoc

23/3/2026

Trong phần 1 đã cho chúng ta cách nhìn tổng quát về việc AI QUYẾT ĐỊNH GIÁ DẦU TRÊN THẾ GIỚI? bằng cách tìm hiểu HỢP ĐỒNG TƯƠNG LAI trên các sàn giao dịch dầu.

Vậy ai thực sự nắm quyền lực trên các sàn giao dịch đó?

Không ai khác là các ngân hàng.

Các ngân hàng Mỹ vẫn là những nhà tài trợ lớn nhất thế giới cho nhiên liệu hóa thạch.

Từ năm 2016 đến năm 2023, JP Morgan Chase là nhà tài trợ lớn nhất cho hoạt động khai thác dầu khí thượng nguồn, cung cấp hơn 67 tỷ USD cho nhiều công ty khác nhau. Các công ty nhận vốn bao gồm các công ty nhà nước như Công ty Dầu khí Ả Rập Xê Út (Saudi Aramco) và Petroleo Brasileiro SA (Petrobras), cũng như các công ty tư nhân như ExxonMobil, BP và Shell.

Và không có công ty nào lớn hơn JPMorgan Chase (NYSE:JPM).

Ông lớn phố Wall này là nhà tài trợ hàng đầu cho các công ty nhiên liệu hóa thạch và cũng là nhà môi giới lớn nhất về sáp nhập, mua lại và phát hành cổ phiếu toàn cầu.

Năm 2020, JPMorgan đã cung cấp rất nhiều khoản vay và dịch vụ bảo lãnh phát hành trái phiếu cho các khách hàng như Chevron Corp. (NYSE:CVX) và Exxon Mobil Corp. (NYSE:XOM).

JPMorgan đã cung cấp gần 250 tỷ đô la các khoản vay và trái phiếu cho các công ty nhiên liệu hóa thạch kể từ khi Hiệp định Paris được phê chuẩn vào tháng 12 năm 2015, cao hơn gần 30% so với đối thủ cạnh tranh gần nhất là Wells Fargo (NYSE:WFC), công ty đã cung cấp 193 tỷ đô la trong cùng thời gian.

Tổng cộng, sáu ngân hàng lớn nhất Phố Wall đã cung cấp gần 900 tỷ đô la Mỹ dưới hình thức cho vay và phát hành trái phiếu cho ngành công nghiệp dầu khí chỉ trong vòng 5 năm qua…

Một số nhà đầu tư hàng đầu khác: Citibank, Wells Fargo, Bank of America..

Kể từ khi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu có hiệu lực, các ngân hàng đã đầu tư tổng cộng gần 7 nghìn tỷ đô la vào nhiên liệu hóa thạch.

Jim Angel, giáo sư tài chính tại Đại học Georgetown, nói. “Các ngân hàng của chúng ta rất lớn, họ cho mọi người vay tiền. Các công ty dầu khí của chúng ta cũng rất lớn, họ cần vay rất nhiều tiền. Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi các ngân hàng của chúng ta đang cho ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch vay rất nhiều tiền .”

Tất cả các hoạt động liên quan đến ngành công nghiệp hóa thạch trên toàn thế giới (trừ Nga, Iran, Venezuela do bị cấm vận) từ nhà khai thác, sản xuất (các nhà máy lọc hóa dầu, cung cấp thiết bị, dây chuyền công nghệ…) các tập đoàn kinh doanh trong chuỗi cung ứng các sản phẩm dầu khí, các nhà đầu tư, đầu cơ, các hợp đồng mua bán, kể các hợp đồng khống… đều sống cộng sinh trên sàn giao dịch và ngân hàng là nơi cho vay, bảo lãnh, đầu tư cho tất cả các giao dịch đó.

Điều này tạo ra một tổ hợp bền vững, tuy có cạnh tranh bằng các chiến lược kinh doanh riêng, nhưng rõ ràng nó trở nên lành mạnh thông qua một định chế có giá trị như luật pháp, mà kẻ nào vi phạm sẽ bị trừng phạt. Ngược lại họ cũng được bảo vệ trước các rủi ro từ bất khả kháng, hoặc được hỗ trợ trong hoàn cảnh khó khăn, vượt qua được các cuộc khủng hoảng…

Và những quốc gia nào nằm ngoài tổ hợp này, các hoạt động dầu khí không được giao dịch trên các sàn chứng khoán quốc tế sẽ đơn độc và họ sẽ hoạt động như thế nào?

Muốn biết các quốc gia nào đang thực hiện giao dịch mua bán dầu, khí một cách đơn lẻ và gặp khó khăn trong khủng hoảng, xin đọc tiếp ở phần sau.

(Còn tiếp)

Anh Quốc