Tối cao pháp viện Hoa Kỳ xem xét sắc lệnh quốc tịch của tổng thống Trump
Cuộc tranh luận hiến pháp lớn nhất trong hơn một thế kỷ
Nguồn: Fox News
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Tin Hoa Kỳ by VLKT News
Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ chuẩn bị xem xét một vấn đề hiến pháp nền tảng đã gần như không được đặt lại trong hơn 100 năm qua, đó là ai thực sự đủ điều kiện trở thành công dân Hoa Kỳ. Các thẩm phán dự kiến sẽ nghe tranh luận vào ngày Thứ Tư liên quan đến sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump nhằm giới hạn quyền quốc tịch theo nơi sinh.
Vấn đề trọng tâm xoay quanh sắc lệnh mà Tổng thống Trump ký ngay trong ngày đầu tiên trở lại Tòa Bạch Ốc. Sắc lệnh này chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho phần lớn trẻ em sinh ra tại Hoa Kỳ nếu cha mẹ là di dân bất hợp pháp hoặc chỉ có tình trạng cư trú tạm thời hợp pháp. Đây được xem là một thay đổi sâu rộng về pháp lý, chính trị và xã hội, có thể tác động đến hàng triệu người đang sinh sống tại Hoa Kỳ.
Một phán quyết dự kiến sẽ được đưa ra trong vòng 3 tháng tới. Trong thời gian chờ đợi, kế hoạch của Tổng thống Trump vẫn tạm thời bị đình chỉ.
Đây là vụ việc thứ tư trong chuỗi năm hồ sơ kháng cáo lớn mà Tối Cao Pháp Viện sẽ xem xét trong nhiệm kỳ này liên quan đến chương trình hành pháp quy mô rộng của Tổng thống Trump. Trước đó, tòa đã bác bỏ chính sách thuế quan đối ứng của chính quyền do dựa trên luật tình trạng khẩn cấp kinh tế. Một tranh chấp khác về việc chấm dứt quy chế bảo vệ tạm thời cho di dân sẽ được tranh luận vào tháng 4. Ngoài ra, tòa còn đang cân nhắc quyền của Tổng thống trong việc bãi nhiệm các thành viên của các cơ quan độc lập, bao gồm cả Cục Dự Trữ Liên Bang.
Dù vậy, hành chánh của Tổng thống Trump đã đạt được nhiều thắng lợi trong các đơn kháng cáo khẩn cấp trước tòa, chủ yếu liên quan đến việc cho phép các chính sách được tạm thời thi hành trong khi chờ xét xử tại các tòa cấp dưới, bao gồm các lĩnh vực di trú, cắt giảm chi tiêu liên bang, tinh giản lực lượng lao động và chính sách quân đội.
Sắc lệnh hành pháp số 14160, mang tên “Bảo vệ Ý Nghĩa và Giá Trị của Quốc Tịch Hoa Kỳ”, đặt ra cách diễn giải mới đối với Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ. Điều khoản này quy định rằng mọi người sinh ra hoặc được nhập tịch tại Hoa Kỳ và thuộc quyền tài phán của Hoa Kỳ đều là công dân. Tổng thống Trump cho rằng quy định này đã bị hiểu sai trong nhiều thập niên.
Theo sắc lệnh, những trẻ em sinh sau Ngày 19 tháng 2 năm 2025, có cha mẹ là di dân bất hợp pháp hoặc có visa tạm thời, sẽ không được công nhận quốc tịch Hoa Kỳ. Đồng thời, các cơ quan liên bang bị cấm cấp hoặc công nhận các giấy tờ xác nhận quốc tịch đối với những trường hợp này.
Lập trường của hành chánh Tổng thống Trump cho rằng việc cấp quốc tịch một cách rộng rãi như hiện nay đã tạo ra những hệ quả tiêu cực đối với an ninh biên giới và tính toàn vẹn của hệ thống di trú. Đại diện pháp lý của chính phủ nhấn mạnh rằng các phán quyết của tòa cấp dưới trước đây dựa trên một cách hiểu sai lầm và có thể dẫn đến hậu quả phá hoại lâu dài.
Ngược lại, các bên phản đối lập luận rằng sắc lệnh này vi phạm Hiến pháp và đi ngược lại tiền lệ pháp lý hơn 150 năm. Theo dữ liệu từ Pew Research Center, khoảng 150,000 trẻ em mỗi năm sinh ra tại Hoa Kỳ từ cha mẹ không phải công dân có thể bị ảnh hưởng, cùng với khoảng 4.6 triệu trẻ em dưới 18 tuổi đang sống với ít nhất một phụ huynh không có tình trạng cư trú hợp pháp.
Các tiểu bang, tổ chức bảo vệ quyền di dân và các cá nhân liên quan đã đệ đơn kiện nhằm duy trì quyền tiếp cận các phúc lợi gắn liền với quốc tịch, bao gồm An Sinh Xã Hội, SNAP và Medicaid. Cho đến nay, chưa có tòa án nào ủng hộ cách diễn giải của hành chánh Tổng thống Trump, và sắc lệnh vẫn bị ngăn chận thi hành.
Tranh luận pháp lý dự kiến sẽ tập trung vào cụm từ “thuộc quyền tài phán” trong Tu chính án thứ 14. Phía chính phủ cho rằng cụm từ này cho phép loại trừ những người không hoàn toàn chịu sự chi phối của luật pháp Hoa Kỳ, bao gồm con của di dân bất hợp pháp. Trong khi đó, phía nguyên đơn viện dẫn phán quyết lịch sử năm 1898, cho rằng ngoại lệ này chỉ áp dụng đối với con của nhà ngoại giao nước ngoài hoặc lực lượng thù địch.
Bối cảnh lịch sử của Tu chính án thứ 14, được thông qua sau Nội Chiến Hoa Kỳ, nhằm bảo đảm quyền công dân cho những người từng bị loại trừ, đặc biệt là người gốc Phi, tiếp tục là nền tảng cho cách diễn giải truyền thống.
Diễn biến của vụ án này có thể định hình lại toàn bộ chính sách quốc tịch của Hoa Kỳ trong tương lai, và trở thành một trong những quyết định hiến pháp quan trọng nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump.
Nguồn: Fox News
Phân tích và biên tập: Luan Vo
Không có nhận xét nào