VNCS: Hãy thôi đi tắt đón đầu
Tui mừng rơi nước mắt...
Tuyen NV
23/3/2026
“...Ngày đó học lý thuyết chỉ biết vậy, đi làm mới thấy chua cay, chua cay từ những cái mình nghĩ là đơn giản, dễ dàng nhứt. VN mình thì chưa có bom nguyên tử nhưng đã rền vang bom miệng, cứ cái gì cường điệu hóa được là cứ cho nổ. Câu chuyện đi tắt đón đầu bên trên có lẽ cũng một khuôn, một lò mà ra, bom đạn cho nổ cũng không ít”.
Tôi dự một hội thảo về drone Việt Nam của Đại học Bách Khoa TPHCM và cứ trăn trở mãi về một ý kiến:
“Đi tìm đơn vị sản xuất vỏ drone nhựa tốt chỉ có đơn vị sản xuất vỏ… bồn tắm. Vỏ sợi carbon thì lại của Hàn Quốc. Chuỗi sản xuất của drone Việt đang phụ thuộc rất nhiều vào nước ngoài…”
Thực tế đại dịch COVID Vũ Hán đã cho thấy nếu chuỗi sản xuất toàn cầu đứt gãy thì sản xuất trong nước sẽ tê liệt. Nếu có chiến tranh “đổ bộ drone” từ biên giới phía Bắc và Tây Nam, từ biển Đông thì sức chống đỡ sẽ ra sao?
Một vấn đề khác được đưa ra trong một cuộc thảo luận liên quan khác là chip điều khiển drone cũng nhập từ nước ngoài là điều đáng lo. Việt Nam chưa sản xuất được chip nano điều khiển drone nói riêng và điều khiển AI nói chung. Viettel có kế hoạch xây dựng nhà máy chip kích cỡ 34 nano nhưng thế giới đã làm chip 4 nano và đang làm chip 2 nano.
34 nano và 4 nano tương đương cưỡi ngựa đua với máy bay và trong thực tế chiến trường giống như cầm tầm vông đối đầu với… súng liên thanh hạng nặng.
Thực tiễn chiến trường drone của cuộc chiến Ukraina-Nga và Iran-Israel + Mỹ cho thấy ai làm chủ công nghệ thì người đó có lợi thế chiến trường hơn hơn. Chí ít làm chủ công nghệ và chuỗi sản xuất giúp tổ chức sản xuất hàng loạt tốt hơn.
Cách làm của chính phủ Mỹ là đặt hàng thiết kế/sản xuất cho các công ty tư nhân và công ty nào đáp ứng bài toán kỹ thuật thì họ sẽ rót tiền. Cách làm của Trung Quốc tương tự những họ “thòng” thêm sự phát triển mà hậu thuẫn nhà nước đứng sau chiếm chủ đạo.
“Cuộc chiến drone ủy nhiệm” đã diễn ra tại Ukraina và Iran cho thấy công nghệ Mỹ áp dụng vào thực tế chiến trường tại Ukraina hiệu quả hơn với việc Ukraina gây ra nhiều thiệt hại cho Nga lớn hơn rất nhiều so với tưởng tượng ban đầu của Putin đại đế. Và dù có thể sản xuất hàng loạt song tốc độ chip thấp hơn thì khả năng drone Tàu cũng thấp hơn về hiệu quả chiến trường.
Việt Nam có “tư tưởng đi tắt-đón đầu”, nếu nhớ không lầm là bắt đầu từ thể thao, với các môn võ được áp dụng đầu tiên bởi ông Hoàng Vĩnh Giang. Điều này tạo nên một số thành tích thi đấu nhất định và một số lượng huy chương nhất định. Nhưng đi tắt đón đầu đối với tự chủ công nghệ có lẽ không phải là cách đúng vì trong một thế giới bất ổn với đầy vùng chiến sự.
Đó là cách phơi lưng cho người ta đánh!
Địa đạo và công sự bây giờ bị phơi bày bởi sóng âm, sóng tầm nhiệt, vệ tinh. Binh lính phải đối đầu với những cỗ máy biết bay, mang vũ khí hiện đại, sẵn sàng lao vào cảm tử với thuốc nổ và không hề biết sợ. Công nghệ đã tạo ra những quy tắc chiến tranh súng đạn mới mà ở đó tính bất lợi chiến trường thuộc về bên không sở hữu công nghệ lõi.
Điều này càng đúng hơn với chiến tranh kinh tế!
Dẫu muộn, nhưng tôi thấy rằng việc tạo cơ chế “người làm được phải được làm” là vô cùng cần thiết đối với quốc gia mình. Hãy dẹp “đi tắt-đón đầu” và càng phải dẹp sạch “mọi việc đã có Đảng và Nhà nước lo” vì đó là những suy nghĩ thiển cận và vô cùng bất hợp lý đối với sự phát triển của đất nước.
Sân bay Phú Quốc được vận hành bởi nhà khai thác sân bay Changi của Singapore là một ví dụ về đổi mới tư tưởng và cách làm. Dám giao nước ngoài vận hành là một thử nghiệm máy tính đột phá. Vậy càng phải dám giao sự phát triển khoa học công nghệ nước nhà cho doanh nghiệp tư nhân bản địa mới là con đường đúng của Việt Nam.
Nhà nước mình rất không nên “đặt hàng miệng” mà cần những cơ chế thực chất để huy động nguồn lực chất xám và kinh tế từ khối tư nhân. Những chính sách khoa học công nghệ gần đây cũng có điều đó song “kèm” rất nhiều chính sách mà chỉ có những đơn vị nhà nước mới được hưởng ngân sách cho khoa học công nghệ.
Đó là sự bảo vệ những “thành trì chính sách” đã từng tạo ra VinaShin, VinaLine, ACV,… “ăn” ngân sách rất dày nhưng làm như phá!
Nhớ có vị lãnh đạo nào đó khi đi thăm và làm việc với các tỉnh thường ca ngợi rằng các anh là đầu đàn trong lĩnh vực abc nào đó, phải phát huy nó lên. Giả sử chỉ cần gom vài chục ông bà đó lại, xây 1 cái nhà lớn, quăng vô 1 cục tiền và những trang thiết bị cần thiết là sẽ đẻ ra hàng loạt sản phẩm hạng nhứt toàn cầu, kể cả những robot không chỉ biết nói tiếng người mà còn xinh đẹp nữa (?) Câu trả lời là có lẽ không.
Hồi còn đi học trung học, đọc sách mới biết tới những nhà khoa học tên tuổi như Ernest Rutherford, Pierre Curie, Marie Curie, Niels Bohr hay Albert Einstein, Otto Hahn ... đặt nền móng cho vật lý và hóa học của các lĩnh vực liên quan tới cấu trúc nguyên tử và phóng xạ, tới sự phân hạch và dung hợp hạt nhân. Đùng một cái xuất hiện cái tên J. Robert Oppenheimer (1904–1967), nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, giám đốc dự án Manhattan, với vụ thử Trinity, là vụ nổ bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới, đánh dấu sự khởi đầu của thời đại vũ khí hạt nhân (16/7/1945), làm thay đổi lịch sử quân sự thế giới.
Lúc đó người Đức cũng đang triển khai việc chế tạo bom nguyên tử, nhưng chậm chân hơn. Pakistan hay Bắc Triều Tiên cho thấy lòng yêu nước và những thủ đoạn bất kể tốt xấu, mục đích biện minh cho phương tiện, miễn là có được công nghệ và tài nguyên cần thiết.
Lâu nay chẳng thấy có ai ở VN có tầm cỡ như những nhà khoa học này, hoặc có nhưng họ đã rời bỏ đất mẹ, bởi họ không muốn chạy xe ôm hay đứng trên bục giảng "đọc cho học sinh chép bài", so ra VN chẳng hơn được Pakistan hay Bắc Triều Tiên thời nay, độc tài nhưng được việc, chỉ nói riêng lĩnh vực này.
Ngày đó học lý thuyết chỉ biết vậy, đi làm mới thấy chua cay, chua cay từ những cái mình nghĩ là đơn giản, dễ dàng nhứt. VN mình thì chưa có bom nguyên tử nhưng đã rền vang bom miệng, cứ cái gì cường điệu hóa được là cứ cho nổ. Câu chuyện đi tắt đón đầu bên trên có lẽ cũng một khuôn, một lò mà ra, bom đạn cho nổ cũng không ít.
Tuyên NV
Thêm cho zui:
Tui mừng rơi nước mắt...
Tuyen NV
23/3/2026
Hình: Những ngày bận rộn của lãnh đạo VN đi lo chuyện năng lượng.
Năm 2010, Lễ ký hiệp định xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam và Nga diễn ra với sự chứng kiến của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev... Tổng thống Medvedev đã phấn khởi phát biểu:
- "Đây là một dự án lớn và quan trọng. Nếu đạt được những mục tiêu đặt ra, chúng ta có thể nắm vai trò lớn trong thị trường năng lượng quốc tế".
Tui mừng rơi nước mắt...
Năm 2015, Công ty Liên hợp ASE - NIAEP trực thuộc Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia của Nga (ROSATOM) và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã ký kết thỏa thuận khung cho việc thực hiện giai đoạn đầu xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Tổng giám đốc ASE-NIAEP-AEP, ông V.L. Savushkin phát biểu: “Đây là một bước tiến quan trọng để xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam. Chúng tôi cùng với đối tác Việt Nam tin tưởng rằng nhà máy điện hạt nhân do Nga xây dựng sẽ là nhà máy điện hiện đại nhất tại Việt Nam, đáp ứng tất cả các yêu cầu quốc tế về an toàn và chất lượng”.
Tui mừng rơi nước mắt...
Năm 2026, trong khuôn khổ chuyến thăm Nga, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đã chứng kiến Lễ ký kết Hiệp định về hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam. Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin nói:
- "Việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển hợp tác trong các lĩnh vực liên quan như công nghệ cao, nghiên cứu khoa học cơ bản và ứng dụng”.
Đặc biệt mấy con bò khoe, bác Putin còn viện trợ cả vạn tấn xăng cho dân VN xài nữa á...lại rơi..lần này là rơi 4 múi mít sấy ngon xuống đất...
Tui đi ra quán cà phê khóc đây!
Linh Lê
Không có nhận xét nào