Nguyễn Văn Tuấn /Úc Châu
04/4/2026
“...Và rồi, khi bị bịnh, những con người đó lại phải lên xe đò từ 10 giờ đêm, chạy suốt đêm để đến Bệnh viện Chợ Rẫy lúc 2 giờ sáng, ngồi xếp hàng chờ lấy số từ tờ mờ. Đợi đến 7 hay 8 giờ sáng mới được gặp bác sĩ, mỗi lần khám chỉ vỏn vẹn 2-3 phút, rồi ôm đơn thuốc hơn 2 triệu đồng về nhà.
Đó là cuộc sống của người nông dân miền Tây ngày hôm nay.,Họ là những người cần cù, chân chất nhứt, đang âm thầm gánh chịu nỗi đau thầm lặng của nghề nông. Họ cũng là những người làm ra hạt gạo cho cả nước và đem lại nhiều tỉ đôla qua xuất khẩu.
Trớ trêu thay, họ vẫn nghèo. Vẫn cực khổ. Và dường như, chưa ai tìm ra lối ra thực sự cho họ”.
Mỗi lần về quê, lòng tôi lại nặng trĩu một cảm giác xót xa khó tả. Lần này, câu chuyện vụ hè thu khiến tôi không khỏi băn khoăn.
Ngồi bên tách cà phê vỉa hè miệt quê, anh hàng xóm người Khmer thế hệ n, giọng vẫn còn chút lơ lớ đặc trưng, kể với tôi trong tâm trạng không vui:
“Năm nay làm lúa lỗ nặng, mày ơi. Nhưng không làm thì mấy ổng kêu lên ‘hỏi thăm’.”
Tôi ngạc nhiên hỏi “mấy ổng” là ai. Anh thở dài: “Là cán bộ xã chớ ai. Bà con thôi.”
Tại sao lỗ?
Lí do thì quá rõ ràng và phũ phàng. Chi phí đầu tư cho một vụ hè thu gần như bằng, thậm chí vượt cả tiền bán lúa.
Anh chỉ tay ra ruộng, tính toán từng khoản một cách thiệt thòi.
Tôi ghi lại những con số để tính toán. Nhưng anh khoát tay nói: “tao tính rồi, mỗi công tao lỗ chừng 500 ngàn.”
■ Thu
Một công ruộng vụ hè thu, năng suất trung bình chỉ khoảng 700kg. Giá lúa hiện nay là 5.700 đồng/kg. Tính ra, người nông dân thu về chưa tới 4 triệu đồng một công.
Các bạn thử hình dung: Một kí lô lúa chỉ bán được chừng 5.700 đồng, chưa đủ tiền cho một tách cà phê (14.000 đồng), càng không đủ mua một dĩa cơm tấm (30.000 đồng).
Hạt lúa đã xót, mà giá lúa rẻ đến mức … xót ruột.
■ Chi
Còn chi phí thì cao ngất. Anh hàng xóm liệt kê rành rọt như thuộc lòng:
* Xới đất: 250 ngàn
* Trạt đất: 100 ngàn
* Xạ lúa: 100 ngàn
* Bơm nước: 320 ngàn
* Lúa giống: 15 kg x 18 = 270 ngàn
* Phân bón: 1,2 triệu đồng
* Thuốc trừ sâu: 1,4 triệu đồng
* Đắp bờ: 50 ngàn
* Dậm lúa: 100 ngàn
* Máy cắt: 450 ngàn
* Kéo lúa: 50 ngàn
* Xăng dầu: 300 ngàn
Tổng chi phí lên đến 4,62 triệu đồng cho một công ruộng.
Chưa kể công sức lao động của cả nhà.
■ Lỗ lã
Tính ra, mỗi công ruộng người nông dân lỗ khoảng 620.000 đồng.
Với 10 công ruộng, diện tích phổ biến của nhiều nhà ở miền Tây, họ lỗ hơn 6 triệu đồng chỉ trong một vụ.
Con số thực tế còn cao hơn nhiều vì chưa tính tiền công ngày công sức của vợ chồng, con cái.
Nhiều nông dân đã muốn bỏ vụ hè thu vì quá lỗ. Thế nhưng, chánh quyền địa phương, có lẽ chịu áp lực từ trên, phải “làm công tác tư tưởng”, vận động, thậm chí mời lên xã “nói chuyện” những ai có ý định không xuống giống.
Anh hàng xóm người Khmer nhìn tôi, giọng bức bối:
“Mấy ổng không có cách nào bảo đảm cho tao không lỗ, mà bắt tao phải làm. Làm để làm gì? Để tiếp tục lỗ sao?”
Câu hỏi của anh đơn giản nhưng quan trọng.
Và rồi, khi bị bịnh, những con người đó lại phải lên xe đò từ 10 giờ đêm, chạy suốt đêm để đến Bệnh viện Chợ Rẫy lúc 2 giờ sáng, ngồi xếp hàng chờ lấy số từ tờ mờ. Đợi đến 7 hay 8 giờ sáng mới được gặp bác sĩ, mỗi lần khám chỉ vỏn vẹn 2-3 phút, rồi ôm đơn thuốc hơn 2 triệu đồng về nhà.
Đó là cuộc sống của người nông dân miền Tây ngày hôm nay.,Họ là những người cần cù, chân chất nhứt, đang âm thầm gánh chịu nỗi đau thầm lặng của nghề nông. Họ cũng là những người làm ra hạt gạo cho cả nước và đem lại nhiều tỉ đôla qua xuất khẩu.
Trớ trêu thay, họ vẫn nghèo. Vẫn cực khổ. Và dường như, chưa ai tìm ra lối ra thực sự cho họ.
——
Tb: ngay cả vụ Đông Xuân, tuy lời ~4 triệu đồng mỗi công, nhưng trừ tiền mướn đất và lao động gia đình thì chỉ còn 1 triệu đồng.
Gs. Nguyễn Văn Tuấn
Không có nhận xét nào