Phạm Phú Thép
26/4/2026
Chép về quá khứ mà tiếc cho lịch sử Việt Nam
PPT chép từ hồi ký Bùi Kiến Thành.
Câu chuyện làm kinh tế của gia đình ông Bùi Kiến Thành mà đặc biệt là Bác sỹ Bùi Kiến Tín thì ở miền Nam Việt nam trước năm 1975 thì ai cũng biết. Ông Bùi Kiến Thành ngoài việc đại diện cho AIU tiền thân của Tập đoàn Bảo hiểm và đầu tư tài chính AIG còn là người sáng lập ra Công ty Sản xuất Ắc quy Việt Nam và Công ty phân bón Việt Nam.
Bác Thành kể, Âu Trường Thanh là một chuyên gia kinh tế có tài từ thời Tổng thống Ngô Đình Điêm, lamg Tổng trưởng kinh tế dưới thời Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Ông lập một dự án xây dựng nhà máy pin- ắc quy, đã nghiên cứu cơ sở kỹ thuật và đã thương lượng với một đối tác ở Philipppines chuyên sản xuất pin cho Ford, nhưng chưa tìm được đối tác ở Việt Nam và gặp nhiều khó khăn phía chính phủ.
Khi Âu Trường Thanh đề cập dự án này thì ông Bùi Kiến Thành nhận lời hợp tác. Bác Thành kêu thêm mấy đại gia về phụ tùng ô tô mà bác quen từ hồi làm ở Viện hối đoái tham gia nữa. 6 cổ đông này là các chuyên gia đầu ngành về ô tô, chiếm 90 % thị trường xe ô tô ở miền Nam lúc đó. Thế là ổn định thị trường ban đầu, mỗi ông đầu tư vào một ít vốn. Bác Thành đến NH Việt Nam của Nguyễn Thành Lập mở dịch vụ ngân hàng. Đây là NH đầu tiên của người Viẹt Nam vì xung quanh toàn NH người Pháp. Bác sỹ Tín có tài khoản rất lớn ở NH này. Và bác Thành trở thành khách sộp nên ông Lập nhận lời ngay. Ngày đó công ty mở tài khoản tại NH không hề đơn giản? Và công ty Pin - Ắc quy Việt Nam được thành lập như thế!
Bác Thành nói, ông Diệm khu công nghiệp đầu tiên tại Việt Nam rộng hàng trăm ha gọi là khu công nghiệp Biên Hòa. Lúc chưa giải toả thì BS Tín đang sở hữu ở đó 60ha. Giám đốc khu công nghiệp lúc đó là Khương Hữu Điểu, bạn học bên Mỹ với bác Thành. Anh này học toán rất siêu, học chuyên ngành xây dựng đường cao tốc, về nước hợp tác xây dựng đường cao tốc Biên Hòa ( nay là đường cao tốc Hà Nội đó). Khi Chính phủ bàn giao đất cho ảnh làm khu công nghiệp bác Thành bảo, Ê coi chừng nha, đất nhà tao trong đó. Ông Điểu nói, bây giờ tôi là người nhà nước rồi, không thể nói chuyện bạn bè được mà áp dụng nguyên tắc nhà nước để làm thôi. Đất như thế mà chỉ đền bù mấy chục đồng. Thế thì đền bù làm gì? Ông Thành lên nhờ tổng thống can thiệp. Tổng thống bảo, bàn với mấy người có trách nhiệm chứ ông không giải quyết được.
Bác Thành bảo, mình không nhận đền bù, không ký, không chuyển giao, không làm gì hết. Tới giờ vẫn là đất tranh chấp. Khi mở công ty làm bình điện mình thấy chổ tốt nhất là ở khu công nghiệp và làm hồ sơ cho ban quản lý dự án duyệt 5ha đất để làm nhà máy.
Nhà máy chạy ngon ơ, bình điện chất lượng cực kỳ tốt . Đây là lần đầu tiên Việt Nam có công ty liên doanh với nước ngoài, thương hiệu nước ngoài với nhà máy sản xuất công nghệ cao nhưng bán giá nội địa. Thị trường nội địa thì nằm trong tay 6 ông đại gia phụ tùng ô tô là cổ đông của nhà máy. Bác Thành còn kết nối với ông anh vợ là Nguyễn Lương Tài bên quân nhu đảm nhận gần như 100% nhu cầu cho quân đội. Doanh thu tăng lên gấp đôi.
Sau khi qua Pháp bác Thành để lại công ty cho BS Tín quản lý. Hồi đó không chỉ cung cấp cho quân đội VNCH mà còn cả quân đội Mỹ với quy trình kiểm tra chất lượng rất gắt gao. Năm 1975, doanh nghiệp ắc quy của bác Thành đứng số một trong thị trường bình điện, pin, ắc quy... của miền Nam lúc đó.
Năm 2004, Công ty Pin Ắc quy miền Nam cổ phần hóa thành PINACO nhưng bác Thành không được ai mời tới dự và cũng không chia cho một cổ phần nào, cho dù bác là người sáng lập.
Bác Thành kể, một hôm ông Ngô Đình Nhu gọi bác Thành vào bảo, Anh tổ chức khai thác phân bón trên đảo Hoàng Sa được không?. Đảo Hoàng sa chim đậu mấy triệu năm để lại phân dày thành từng lớp cao mấy thước. Hiện đang có một đối tác ở Singapore đang đảm nhận nhưng do khó khăn họ rút ra rồi. Bác Thành nhận lời với ông Cố vấn, huy động luôn mấy anh làm ở VABCO và NH Việt Nam góp chung vốn 10 triệu đồng đầu tư. Khi đó số tiền này là rất lớn. Bác Thành đặt tên công ty là Công ty Phân bón Việt Nam.
Bác Thành kể, mình được hải quân cho tàu ra tận mắt chứng kiến thực địa, nhìn phân chim để lại hàng triệu năm trộn lẫn với san hô. Đây là điều may mắn của bác Thành được đến Hoàng Sa trước khi bị Trung Quốc chiếm đóng.
Tuy nhiên dự án không thành công vì thiếu kỹ sư đủ chuyên môn về khoa học để biến phân chim thành phân bón. Phân chim đưa về tập trung ở Cảng Sài Gòn. Sau này, bác Thành sang Pháp công ty giao cho người khác quản lý. Sản xuất, khối lượng không nhiều làm chức năng phân phối cũng ăn.nên làm ra. Bác Thành nuối tiếc cho dự án này.
Đọc đến đây chắc ai cũng biết, ông Diệm là người làm khu công nghiệp đầu tiên ở Việt Nam, bác Thành là người làm mô hình công ty liên doanh với nước ngoài đầu tiên và cũng là người khai thác giá trị ở đảo Hoàng Sa.
Chép về quá khứ mà tiếc cho lịch sử Việt Nam
PPT chép từ hồi ký Bùi Kiến Thành.
Ảnh,
#buikienthanh #hoiky #khucongnghiep.
Không có nhận xét nào