Vu Hong Nguyen
01/4/2026
Từ đầu năm đến nay, với sự cấu kết của cán bộ kiểm dịch và các lò mổ mà khoảng 𝟑𝟎𝟎 tấn thịt heo bệnh đã thành công tuồn vào các bếp ăn trường học. Hiện nay, hơn 𝟐𝟗𝟎𝟎 trường học phải rà soát đầu mối cung cấp thực phẩm. Phụ huynh thì thấp thỏm nhìn danh sách mà không biết con mình có nằm trong đó hay không.
Mình nghĩ chuyện gì xảy ra thì cũng đã xảy ra rồi, bài viết này mình muốn trả lời 3 câu hỏi mà có thể các bạn cần được rõ để hiểu vấn đề và tránh lo lắng quá mức! (1) Thịt heo bệnh (cụ thể là dịch tả heo châu Phi) nếu ăn có gây bệnh hay không? (2) Đã ăn rồi thì cần làm gì? (3) Có bị ảnh hưởng lâu dài hay không?
(𝟏) Thịt heo bệnh (cụ thể là dịch tả heo châu Phi) nếu ăn có gây bệnh hay không?
Điểm quan trọng nhất cần hiểu rõ: dịch tả heo châu Phi (ASF) là bệnh chỉ gây bệnh trên loài heo, không lây sang người. Điều này đã được các cơ quan y tế và thú y quốc tế khẳng định nhiều năm qua.
Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa là ăn thịt từ heo bệnh là “an toàn tuyệt đối”. Vấn đề nằm ở chỗ heo đã bị bệnh thường có sức đề kháng yếu sẽ dễ nhiễm thêm vi khuẩn, virus khác (bệnh cơ hội). Ngoài ra, quá trình giết mổ, vận chuyển “chui” thường không đảm bảo vệ sinh, trong quá trình này có thể lây chéo thêm các mầm bệnh khác.
Vì vậy, rủi ro thực sự khi ăn phải thịt này là Ngộ độc thực phẩm (đau bụng, tiêu chảy, nôn ói) do nhiễm vi khuẩn như Salmonella, E. coli, hoặc hiếm hơn là liên cầu khuẩn heo. Nguy cơ hiếm hơn, ít xảy ra đó là nhiễm sán, lãi hoặc các loại virus từ heo.
Tuy nhiên, hầu hết các bếp ăn trường học thường sẽ xử lý thịt bằng cách nấu chín nên sẽ tiêu diệt được hầu hết vi khuẩn, virus từ thịt heo bệnh.
(𝟐) Đã ăn rồi thì cần làm gì?
Đây là điều nhiều phụ huynh lo lắng nhất, nhưng thực ra nên bình tĩnh xử lý :
- Nếu đã ăn nhưng hoàn toàn không có triệu chứng gì (đặc biệt là sau 1–3 ngày): Gần như không cần làm gì thêm
- Nếu có dấu hiệu như: đau bụng, tiêu chảy, sốt, nôn ói,... thì nên đi khám, và nói rõ với bác sĩ về việc đã ăn thực phẩm nghi không an toàn
- Với trẻ em: Theo dõi kỹ hơn vì trẻ dễ mất nước nhanh khi tiêu chảy, bù nước đầy đủ, không tự ý dùng kháng sinh.
Không nên hoảng loạn đi xét nghiệm hàng loạt khi không có triệu chứng, vì điều này không cần thiết và cũng không phát hiện được gì đặc hiệu.
(𝟑) Có bị ảnh hưởng lâu dài hay không?
Câu trả lời ngắn gọn: nếu không xảy ra ngộ độc nặng ảnh hưởng đến chức năng của cơ quan thì hầu như là không đáng lo.
Các bệnh do ngộ độc thực phẩm từ thịt heo bệnh thường chỉ gây bệnh cấp tính, không ảnh hưởng lâu dài. Không có chuyện “mang virus, vi khuẩn lâu dài” trong cơ thể.
Chúng ta cần hiểu đúng vấn đề để bớt hoang mang nhưng cũng không được chủ quan. Trẻ em đang thuộc tuổi ăn tuổi lớn, hệ miễn dịch còn yếu nên sẽ dễ nhiễm bệnh, ngộ độc thực phẩm hơn người heo. Tuy hầu hết các trường hợp không nguy hiểm đến tính mạng và không ảnh hưởng lâu dài nhưng nếu việc này lặp lại thường xuyên ảnh hưởng đến tiêu hóa, có thể làm giảm sự hấp thu chất của các em dẫn đến ảnh hưởng đến sự phát triển của các em.
Vụ án này có thể cần được xem là một bài học lớn cho ngành thực phẩm vì cho thấy rằng “cái đáng sợ không phải là một những con heo bệnh, mà là một hệ thống kiểm soát thực phẩm có thể bị bẻ cong ngay trước bữa ăn của trẻ nhỏ.”
Bảo trọng nhe bà con,
TS. Nguyễn Hồng Vũ
Tài liệu tham khảo:
World Organisation for Animal Health (WOAH). African swine fever (ASF): Key facts. WOAH, Paris (2023).
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). African swine fever (ASF): Detection, prevention and control. FAO Animal Production and Health Manual No. 19. FAO, Rome (2020).
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Surveillance for foodborne disease outbreaks, United States, 2017: Annual report. CDC, Atlanta (2019).
World Health Organization (WHO). Five keys to safer food manual. WHO Press, Geneva (2006).
World Health Organization (WHO). Taeniasis and cysticercosis (Taenia solium): Fact sheet. WHO, Geneva (2023).
Báo Dân Trí đưa tin:
Không có nhận xét nào