Giang Công Thế
10/5/2026
UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt Đề án xây dựng Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam và Trường THPT chuyên Chu Văn An trở thành trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế.
Nếu hai trường trên thuộc trường tư thì tha hồ tiệm cận…quốc tế, nhưng đây là trường công dùng tiền thuế của dân để nuôi gà nòi cho tây, xem ra không ổn.
Nhớ hơn chục năm trước, trên VNE có thăm dò “Nếu đủ điều kiện, bạn muốn cho con học trường nào?” được hơn 100.000 người tham gia, trong đó trường quốc tế là lựa chọn số 1 (48%) trong khi trường công (23%) và chuyên (22%) có tỷ lệ ngang ngửa.
Nếu thăm dò này thực hiện tại Mỹ thì kết quả sẽ là trường tư sẽ dẫn đầu vì Mỹ không có trường chuyên kiểu VN được đầu tư, ưu tiên mọi nhẽ. Và khó có quốc gia nào lại đầu tư trường quốc tế vào Hoa Kỳ, chết từ vòng gửi xe.
Người Việt hướng ngoại là đương nhiên vì quan lớn, nhà giầu toàn gửi con du học. Kêu gọi “người Việt yêu hàng Việt” hơi bị khó do không có tấm gương nào để soi. Thăm dò trên phản ánh trung thực bức tranh nền giáo dục xứ ta.
Trong 4 loại hình trường trên, trường Quốc tế sẽ phát triển, có thực chất, có khi chỉ là tên gọi… nhưng là xu hướng của nước nghèo, sinh ra cho nước giầu đến mở trường. Trường Tư có nhiều tên tuổi nhưng tâm lý dân ta “ăn chắc mặc bền”, chọn nhà nước là đương nhiên do được ưu tiên.
Như vậy chỉ còn Chuyên và Công do nhà nước đẻ ra và nuôi nấng. Chuyên được ưu tiên tuyệt đối và Công như đứa con rơi. Đó chính là sự bất bình đẳng trong giáo dục…nhà nước. Chuyên dành cho COCC, nhà giầu, Công dành cho nhà nghèo và vừa vừa. Học phí có chênh lệch chút thì không thể so với học phí Công (miễn phí) – Tư (giá trên trời) như bên Mỹ.
Giải pháp tốt nhất là xóa trường Chuyên, chuyển đổi (mua bán) thành trường Tư. Ai có tiền, con học giỏi thì vào trường Tư. Không đủ kinh phí thì cứ trường Công mà chơi, có ngày lên Bộ trưởng, thiếu gì VIP toàn học trường Công.
Chuyên biệt để làm gì?
Thời tôi học cấp 3 (1967-1970) cũng có lớp chuyên Toán (vì hồi đó bác Bửu thích Toán?), gọi là lớp đặc biệt (A0), hơn 20 bạn giỏi nhất tỉnh Ninh Bình thời đó được chọn, thi vào cực khó.
Các bạn được 13,5kg gạo, tiền ăn 9VNĐ và 5VNĐ tiêu vặt, có phiếu vải 3m, ở trọ không mất tiền do dân nghèo sở tại tài trợ, có bếp ăn chung với trường, toàn các thầy cô giỏi đứng lớp.
Tôi không nhớ hết nhưng được nhà nước chu cấp hoàn toàn, việc của các bạn là giải tính đố, các môn khác học qua loa. Văn hơi yếu nên viết thư tình toàn bị trả lại
Thời đó bọn lớp bình thường như tôi và bọn lớp đặc biệt như mặt đất và thiên đường, thiên đường được đầu tư gấp 20-30 lần lũ phổ thông với số 0 tròn vo.
Các bạn ấy cũng đi thi miền Bắc, hình như có giải khuyến khích (không nhớ rõ), về được khen hết lời. Lúc đi nước ngoài có tới một nửa trong danh sách. Tôi tin sái cổ là trong tương lai các bạn đặc biệt sẽ chiếm giải hết Nobel mang về cho quê hương.
Nửa thế kỷ gặp lại (10-2019) thì lớp đặc biệt ấy và cánh phổ thông có tỷ lệ thành công/thất bại ngang nhau. Về phần chức tước cánh phổ thông có vẻ nhỉnh hơn vì có người trong lớp tôi suýt lên đại tướng CA, cấp tá đông như quân Nguyên… do đi lính nhiều.
Tới giờ tôi chỉ thừa nhận các bạn lớp chuyên ấy giỏi làm tính đố trên giấy. Một người được đầu tư 13,5kg gạo/tháng, 13VNĐ/tháng, so với thằng cu học phổ thông với đầu tư 0 kg gạo, 0 VNĐ, còn phải đóng học phí năm 5VNĐ, mà ra đời không giỏi hơn 20-30 lần thì chuyên biệt với quốc tế để làm gì. Đó là chưa kể cánh giỏi nhất hay ở lại tây xây dựng XHCN cho bạn.
Hãy bán trường Chuyên cho trường Tư để cho nền giáo dục công bằng về … cơ hội. Và đừng cố xây trường quốc tế cho tây lấy hết chất xám.
Tiền tỷ đó nên dành xây dựng kỹ năng mềm cho học sinh để hôm nào đó nước mình đứng thứ 3 thế giới như anh XB phán.
Cựu học trò trường...Công Cua.
Giang Công Thế
Không có nhận xét nào