Ấn Độ : Nhà cung cấp kim cương lớn nhất của Việt Nam...

 Ấn Độ : Nhà cung cấp kim cương lớn nhất của Việt Nam cũng là nhà vô địch kim cương tổng hợp

Thu Hằng/RFI

29/7/2026

Ảnh bìa: Ảnh minh họa : Viên kim cương Jacob nặng 184,5 carat, được cho là viên kim cương lớn thứ bảy thế giới, được trưng bày tại Bảo tàng Salarjung ở Hyderabad, Ấn Độ, ngày 12/01/2007. ASSOCIATED PRESS - MAHESH KUMAR A

Tổng cộng 28.000 viên kim cương được đưa lậu từ Ấn Độ vào Việt Nam, thông qua Hồng Kông, từ năm 2024 đến nay. Tổng doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng (gần 10 triệu euro). Vụ án do cơ quan cảnh sát điều tra công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá, 22 bị can đã bị khởi tố, hơn 1.200 viên kim cương các loại bị thu giữ. Cầm đầu đường dây này là những người Ấn Độ, chủ yếu sinh sống và làm việc tại Hồng Kông.

Theo kết quả điều tra, được AFP trích dẫn ngày 15/07, các nghi phạm thu gom kim cương tại Ấn Độ, sau đó tổ chức « vận chuyển lậu » vào Việt Nam thông qua ngả Hồng Kông bằng « thủ đoạn tinh vi ». Số kim cương này được ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên tổng giám đốc công ty P-Lab, một công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ), « hợp thức hóa » bằng cách thay đổi mã số GIA, cấp lại chứng nhận kiểm định của Công ty P-Lab. Sau đó, kim cương được đưa vào hệ thống bán hàng của PNJ, SJC và rất nhiều cửa hàng vàng bạc, chủ yếu tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cũng qua vụ án này, công luận được biết hơn 50% lượng kim cương thô nhập chính ngạch vào Việt Nam hiện nay có xuất xứ từ Ấn Độ.

Việt Nam nhập kim cương chủ yếu từ những nước nào ?

Theo số liệu của Cục Hải quan được báo Dân Trí trích dẫn ngày 09/07, Việt Nam nhập khẩu một lượng kim cương trị giá 241,2 triệu đô la trong năm 2025 (hơn 6.200 tỷ đồng). Riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch đạt khoảng 121,5 triệu đô la (hơn 3.100 tỷ đồng). Ấn Độ tiếp tục là nguồn cung lớn nhất với 63,2 triệu đô la, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch nhập khẩu, tiếp theo là Bỉ (gần 18 triệu đô la), Israel, Botswana, Thái Lan, Mỹ, Hồng Kông (Trung Quốc), Nhật Bản, Trung Quốc, Mauritius…

Theo quy định, kim cương thô chỉ được nhập khẩu từ các quốc gia tham gia Quy chế Chứng nhận Kimberley (Kimberley Process - KP, được thành lập để tránh « kim cương máu » tài trợ cho chiến tranh) ; mỗi lô hàng phải có KP hợp lệ do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp và hoàn thành đầy đủ thủ tục hải quan. Kim cương thô có nguồn gốc rõ ràng nhờ KP, nhưng sau khi được chế tác rất khó truy xuất nguồn gốc từng viên.

Vẫn theo Dân Trí, « so với năm 2025, cơ cấu nguồn cung kim cương nhập khẩu không có nhiều thay đổi khi Ấn Độ và Bỉ vẫn là hai thị trường chủ lực ».

Tại sao nói Ấn Độ là nhà vô địch kim cương thế giới ?

Không có gì ngạc nhiên khi Ấn Độ là nhà cung cấp kim cương lớn nhất cho Việt Nam. Khoảng 90% kim cương trên thế giới được chế tác tại quốc gia Nam Á này và Mỹ là thị trường nhập khẩu lớn nhất. Ấn Độ là quê hương đầu tiên của ngành khai thác kim cương thế giới. Mỏ Golconda huyền thoại từng mang đến những báu vật như Koh-i-Noor. Dù các mỏ xưa đã cạn kiệt, tinh hoa kim cương vẫn gắn với Ấn Độ đến nay. Thành phố Surat (bang Gujarat, phía tây) được mệnh danh thủ đô kim cương của Ấn Độ, nơi xử lý phần lớn kim cương thô thế giới.

Ngành này sử dụng hàng triệu thợ thủ công lành nghề nhờ vào bí quyết được truyền qua nhiều thế hệ. Smit Patel, người thừa kế của doanh nghiệp gia đình Greenlab Diamonds tại Surat, khẳng định :

Kim cương là một loại đá ; chính tay nghề của người chế tác mới làm lộ ra vẻ đẹp của nó.

Những nghệ nhân Ấn Độ có thể cắt và đánh bóng tất cả các hình dạng kim cương : kim cương giác cắt Princess (Princess Cut Diamond, công chúa) với 51 mặt, kim cương giác cắt Emerald (ngọc lục bảo) với 57 cạnh, hoặc kim cương giác cắt Marquise (hình hạt thóc) với 58 mặt cắt.

Về  kim cương thô, Nga đã là một trong những nhà cung cấp chủ yếu cho Ấn Độ trước chiến tranh Ukraina, chủ yếu là các loại kim cương cỡ nhỏ. Sau khi ngành kim cương Nga lần lượt bị Mỹ, Liên Hiệp Châu Âu và G7 trừng phạt vì bị coi là « kim cương máu » tài trợ cho chiến tranh, các nhà kinh doanh Ấn Độ đã hạn chế mua kim cương của Nga, nhưng không từ bỏ hoàn toàn.

Trong phóng sự của báo Le Monde ngày 19/04/2023, một nhà lãnh đạo một xưởng chế tác lớn ở Surat cho biết : « Khách hàng ở châu Âu và Mỹ sẽ không chấp nhận mua kim cương Nga, nhưng chúng tôi cũng không muốn làm mất lòng các đối tác Nga, bởi vì khi chiến tranh kết thúc, chúng tôi muốn tiếp tục mua kim cương của họ ». Tuy nhiên, chuyên gia về xuất nhập khẩu Nilesh Bodki thừa nhận « trong những lô kim cương nhỏ, vẫn có kim cương Nga được trộn vào, dù không cố ý » và được thay thế bằng giấy chứng nhận mới, ghi là « nguồn gốc hỗn hợp ».

Tại sao Ấn Độ cũng nổi tiếng về kim cương nhân tạo (kim cương tổng hợp) ? 

Nguồn cung kim cương tự nhiên trở nên khan hiếm và đắt hơn có thể là lý do chính thúc đẩy cho ngành sản xuất kim cương nhân tạo. Trong lĩnh vực này, Ấn Độ là nước đi đầu, được coi là « trung tâm của thị trường kim cương tổng hợp toàn cầu », theo một phóng sự của AFP ngày 23/02/2024. Thật ra, kim cương tổng hợp đã được phát triển trong thập niên 1950 nhưng chỉ thực sự bùng nổ từ một thập niên trở lại đây. Chỉ riêng tại thành phố Surat đã có hơn 4.000 máy (lò) sản xuất hoạt động.

Kim cương tự nhiên là tinh thể cacbon hình thành dưới nhiệt độ, áp suất cực cao trong lòng Trái Đất suốt hàng tỷ năm. Nhưng với công nghệ ngày nay thì chỉ cần vài tuần. « Hạt giống » kim cương được đưa vào lò phản ứng chứa khí như metan và cacbon để mô phỏng điều kiện sâu trong lòng đất. Sau chưa đầy tám tuần, kim cương tổng hợp được tạo ra, với các đặc tính hóa học, vật lý, quang học và độ tinh khiết cao như kim cương tự nhiên. Smit Patel, chủ doanh nghiệp Greenlab Diamonds tại Surat, khẳng định :

Bằng mắt thường, không thể phân biệt được kim cương tổng hợp với kim cương tự nhiên.

Greenlab Diamonds tự nhận là nhà sản xuất kim cương tổng hợp lớn nhất thế giới, sau khi chuyển hẳn sang lĩnh vực này vào năm 2019.

Trong ngân sách 2023, chính phủ Ấn Độ đã đề xuất giảm thuế nhập khẩu đối với một số vật liệu cần thiết để sản xuất kim cương nhân tạo. Học viện Công nghệ Ấn Độ Madras (IIT Madras) nổi tiếng đã trao hơn 27 triệu euro học bổng nghiên cứu về lĩnh vực này. Ngành sản xuất kim cương nhân tạo bùng nổ ở Ấn Độ đến mức số lượng sản xuất lớn hơn cả khả khả năng chế tác của các nghệ nhân. Cho dù có thể « nuôi » kim cương ở bất kỳ nơi nào, nhưng lợi thế của Ấn Độ chính là « không ai có thể đánh bóng chúng như các nghệ nhân Ấn Độ », theo khẳng định của một nhân viên của chính phủ, xin ẩn danh.

Những viên đá quý được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm đã trở thành một nhân tố chính trong thị trường trang sức kim cương toàn cầu, đạt khoảng 110 tỷ đô la năm 2025. Kim cương nhân tạo được ca ngợi không phá hoại môi trường, không cần đầu tư tốn kém vào các khu mỏ khai thác nên đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng gắt gao về bảo vệ môi trường.

Để khẳng định vai trò trong ngành kim cương, Ấn Độ đã thành lập Sàn Giao dịch Kim cương Bharat tại Mumbai, nơi giao dịch đến 90% kim cương của thế giới. Một sàn giao dịch khác - Surat Diamond Bourse - được thành lập ở Surat, thủ đô của kim cương và được thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi khánh thành ngày 17/12/2023. Quần thể gồm 9 tòa nhà 15 tầng kết nối với nhau, có hơn 4.200 không gian văn phòng, 65.000 chuyên gia, được giới trong ngành khẳng định là « không gian kinh doanh lớn nhất thế giới ».

RFI