Hoang Anh Tuan
29/7/2026
Ngày 20/7/2026, Tổng biên tập tạp chí The Economist, bà Zanny Minton BeddoesĐây đã có cuộc phỏng vấn với Elon Musk và toàn văn video cuộc phỏng vấn mới được phát trên Youtube cách đây ít phút. Cuộc trò chuyện kéo dài khoảng 90 phút, xoay quanh nhiều chủ đề lớn: tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI), robot hình người, kinh tế học của sự dư dả, rủi ro an toàn AI, cạnh tranh Mỹ - Trung trong công nghệ, quyền lực cá nhân của Musk qua các công ty như SpaceX, Tesla và Starlink, cũng như các quan điểm chính trị gây tranh cãi của ông về châu Âu, nhập cư và chương trình Doge. Dưới đây là 10 nội dung chính được rút ra từ cuộc phỏng vấn.
1. Dự đoán AI sẽ vượt qua tổng trí tuệ loài người trong khoảng 5 năm
Ngay từ đầu cuộc phỏng vấn, khi được hỏi thế giới sẽ ra sao trong 10 năm tới (tức năm 2036), Musk khẳng định rằng AI sẽ trở nên áp đảo đến mức khó có thể tưởng tượng một tương lai không có nó. Musk dự đoán rằng trong khoảng 5 năm nữa, trí tuệ nhân tạo có thể vượt qua tổng trí tuệ của toàn nhân loại cộng lại, đến mức sẽ không còn việc gì mà AI không làm tốt hơn con người, ngoại trừ việc "là con người". Đây là một tuyên bố mang tính nền tảng cho toàn bộ phần còn lại của cuộc trò chuyện.
2. Viễn cảnh "thời đại dư dả" và tiền bạc trở nên vô nghĩa
Musk mô tả một tương lai mà ông gọi là "thời đại dư dả tuyệt vời", nơi bất kỳ ai cũng có thể sở hữu bất cứ thứ gì họ nghĩ đến, miễn là không xảy ra chiến tranh toàn cầu hay thảm họa lớn. Musk giải thích rằng nền kinh tế tương lai sẽ dựa trên sự kết hợp giữa trí tuệ số (AI) và trí tuệ vật lý (robot hình người) — khi có đủ số lượng robot khổng lồ kết hợp với trí tuệ số mạnh mẽ, nền kinh tế gần như trở thành vô hạn. Từ đó, Musk đưa ra một tuyên bố gây chú ý: tiền bạc sẽ không còn quan trọng vào năm 2036, vì hàng hóa và dịch vụ do robot và AI tạo ra sẽ vượt xa nhu cầu tiêu dùng của con người. Khi được hỏi về nguồn thu của các công ty của mình trong bối cảnh đó, Musk cho rằng vai trò kiểm soát định hướng công ty của ông chủ yếu chỉ có ý nghĩa trong một giai đoạn nhất định, trước khi AI trở nên đủ thông minh để tự vận hành.
3. Thừa nhận rủi ro nhưng chọn thái độ lạc quan và "tận hưởng hành trình"
Beddoes chỉ ra sự thay đổi trong quan điểm của Musk so với 10 năm trước, khi ông từng cảnh báo về nguy cơ AI tự cải thiện đệ quy và ví con người tương lai như "chó cưng" của AI. Musk thừa nhận vẫn tin rằng rủi ro từ AI và robot là có thật, không bằng 0, và từng ước tính xác suất robot sát thủ có thể xóa sổ nhân loại ở mức 10-20%. Tuy nhiên, Musk cho biết mình đã đi đến kết luận triết học là nên nhìn vào mặt tích cực, vì không thấy cách nào ngăn được đà tiến của AI, và ngay cả khi có nút dừng, có lẽ cũng không nên nhấn vì khả năng cao là kết quả sẽ mang lại sự dư dả cho tất cả. Musk ví việc này giống viễn cảnh "chết nhiệt của vũ trụ" theo vật lý học — hành trình mới là điều quan trọng vì điểm đến cuối cùng vốn dĩ không tránh khỏi.
4. Đề xuất cơ chế phối hợp an toàn giữa các công ty AI hàng đầu
Một nội dung quan trọng là đề xuất cụ thể của Musk về quản trị rủi ro AI: các công ty AI hàng đầu nên có các cuộc gọi định kỳ (hàng tuần hoặc hai tuần một lần) để thảo luận vấn đề an toàn, và trước khi một mô hình đột phá mới được phát hành, các đối thủ cạnh tranh nên có cơ hội kiểm thử mô hình đó trong khoảng một đến hai tuần để phát hiện rủi ro nguy hiểm. Ông so sánh cơ chế này với hiệp hội điện ảnh Mỹ (MPAA) tự phân loại phim. Musk cho biết mình đã trao đổi ý tưởng này với Demis Hassabis sau khi ông này công bố đề xuất về một cơ quan quản lý công-tư, và dự định sẽ trao đổi thêm với Dario Amodei. Musk cũng nhắc đến sự kiện chính phủ Mỹ từng can thiệp thông qua đe dọa kiểm soát xuất khẩu sau khi Amazon cảnh báo về rủi ro an ninh mạng của một mô hình AI (được nhắc đến với tên "Mythos"), như một ví dụ cho thấy cơ chế cảnh báo lẫn nhau giữa các công ty có thể hoạt động hiệu quả.
5. Cạnh tranh Mỹ - Trung trong AI: điện năng là yếu tố quyết định
Musk dành nhiều thời gian phân tích về vị thế của các công ty AI Trung Quốc, đặc biệt nhắc đến mô hình "Kimi K3" mới ra mắt, cho rằng nó đang tiến gần đến trình độ của các mô hình hàng đầu của Mỹ dù vẫn chưa vượt qua. Musk cho rằng ràng buộc lớn nhất đối với AI là điện năng và chip, đồng thời khẳng định Trung Quốc hiện có sản lượng điện lớn hơn tổng của Mỹ, châu Âu và Ấn Độ cộng lại, và có thể sẽ đạt gấp 4 lần sản lượng điện của Mỹ trong tương lai. Musk cho rằng nếu Trung Quốc có đủ năng lực tính toán, nhiều khả năng họ sẽ trở thành nước dẫn đầu về AI. Về chính sách kiểm soát xuất khẩu, Musk cho rằng chính phủ Mỹ cấm các công ty Mỹ dùng mô hình Trung Quốc cũng không ngăn được phần còn lại của thế giới sử dụng chúng, và không thực sự giải quyết được vấn đề cạnh tranh.
6. Dự báo về việc làm: AI sẽ làm tốt hơn con người trong hầu hết mọi lĩnh vực
Khi bàn về tác động của AI lên việc làm, Musk đồng tình một phần với dự đoán của Dario Amodei rằng nhiều công việc văn phòng cấp độ đầu vào sẽ biến mất. Musk cho biết AI hiện đã viết code tốt hơn khoảng 90% kỹ sư phần mềm chuyên nghiệp, và sẽ sớm đạt đến trình độ mà ông gọi là "cấp độ Stockfish" — tức mạnh đến mức không ai có thể cạnh tranh nổi, giống như phần mềm cờ vua Stockfish có thể đánh bại cả những kỳ thủ giỏi nhất thế giới dù chạy trên một chiếc điện thoại. Musk cho rằng điều này sẽ áp dụng cho mọi công việc số, và với sự phát triển của robot hình người, công việc chân tay cũng sẽ dần trở thành tùy chọn chứ không phải bắt buộc, giống như việc làm vườn ngày nay — người ta làm vì thích chứ không phải vì cần thiết.
7. Vấn đề chính trị: thuế, thu nhập cơ bản và tái phân phối
Trước lo ngại về bất bình đẳng khi AI thay thế việc làm, Musk đưa ra dự đoán rằng chính phủ nên đơn giản là phát séc tiền mặt cho người dân, và cho rằng khi sản lượng hàng hóa dịch vụ tăng nhanh hơn cung tiền, kết quả sẽ là giảm phát chứ không phải lạm phát — ngược với lo ngại thông thường. Musk cũng tiết lộ hiện đang đóng khoảng 45% thu nhập dưới dạng thuế liên bang và bang California, và có thể sẽ đóng thêm khoảng một nửa tài sản dưới dạng thuế thừa kế khi qua đời. Về việc chia sẻ lợi ích kinh tế cho công chúng, ông nhắc đến việc đưa SpaceX lên sàn chứng khoán như một cách để công chúng có thể sở hữu cổ phần công ty.
8. Bảo vệ quyền kiểm soát công ty và sức mạnh địa chính trị của Starlink
Musk giải thích lý do ông cần duy trì quyền kiểm soát biểu quyết lớn tại các công ty của mình: để có thể tập trung vào tầm nhìn dài hạn (5-10 năm) mà không bị áp lực từ kết quả kinh doanh hàng quý, viện dẫn ví dụ về khoản đầu tư vào căn cứ Mặt Trăng và Sao Hỏa của SpaceX. Về Starlink, khi được hỏi về quyền lực địa chính trị to lớn của hệ thống này trong cuộc chiến Ukraine, ông xác nhận việc đã lập danh sách trắng các thiết bị đầu cuối Starlink được phép sử dụng theo thỏa thuận với chính phủ Ukraine, nhằm ngăn Nga sử dụng các thiết bị bị buôn lậu vào vùng lãnh thổ chiếm đóng. Musk cũng bày tỏ quan điểm ủng hộ một thỏa thuận hòa bình thực dụng cho xung đột này.
9. Bảo vệ vai trò trong Doge và chính quyền Trump
Về chương trình cắt giảm chi tiêu chính phủ Doge mà ông từng tham gia, Musk thừa nhận có phần "quá sa đà" vào chính trị, nhưng bảo vệ mạnh mẽ cách tiếp cận của mình, phủ nhận cáo buộc rằng việc cắt giảm đột ngột viện trợ đã gây ra cái chết cho trẻ em ở châu Phi, cho rằng các tổ chức từ thiện tư nhân lớn như Quỹ Gates hoàn toàn có khả năng bù đắp khoảng trống tài trợ đó. Musk đánh giá chính quyền Trump nhìn chung là "xuất sắc" dù không hoàn hảo.
10. Tranh luận gay gắt về châu Âu, nhập cư và cáo buộc thiên hữu
Phần căng thẳng nhất của cuộc phỏng vấn là khi Beddoes chất vấn Musk về việc ông ủng hộ các đảng cực hữu ở châu Âu (như AfD ở Đức), phát ngôn rằng "nội chiến ở Anh là điều không thể tránh khỏi", và việc quảng bá bộ phim gây tranh cãi "Citizen Vigilante" trên nền tảng X. Musk phủ nhận mình phân biệt chủng tộc hay bài Hồi giáo, khẳng định quan điểm của mình chỉ đơn giản là ủng hộ biên giới an toàn, thành phố an toàn và chi tiêu hợp lý — những nguyên tắc mà ông cho là bị truyền thông và cánh tả dán nhãn sai là "cực hữu". Beddoes phản bác bằng số liệu cho thấy London an toàn hơn nhiều thành phố Mỹ và tỷ lệ tội phạm bạo lực ở Anh đang giảm, đồng thời chỉ trích Musk sống xa cách thực tế châu Âu và có ảnh hưởng chính trị quá lớn qua 240 triệu người theo dõi trên X mà không thực sự sống ở châu Âu. Hai bên không đạt được sự đồng thuận, dù cuối cùng cùng thống nhất rằng châu Âu cần kiểm soát biên giới tốt hơn.
Cuộc phỏng vấn khép lại với việc Musk khẳng định ông tin tưởng cao hơn vào các dự đoán về AI so với các dự đoán chính trị của mình, cho rằng cuộc cách mạng AI và robot sẽ đến sớm hơn — trong vòng chưa đầy 10 năm — và có thể sẽ định hình lại mọi vấn đề khác mà hai người vừa tranh luận.
Nguồn:
https://youtu.be/XuoqKYxDHVc?si=0-WDnoRhPkoqF8AF
Không có nhận xét nào