Nói chuyện Lịch sử

Hòa OC/Nam Hàn

4/7/2026

“...Nhưng mãi 6 tháng sau, ngày 12/3/1946, lại có 2 quân lính Nhật Bản đào ngũ ở miền Nam dùng kiếm Nhật chém chết cha Diệp ?

Vậy là Nhật Bản rút quân ra khỏi Việt Nam nhưng vẫn còn lính ở lại sau 6 tháng ?”.

Nói về lịch sử, người ta có thể chọn cách trình bày, lối nói chuyện khác nhau, nhưng phải đúng sự thật, thời gian và địa điểm phải chính xác. Vì bên thắng cuộc luôn viết lại lịch sử có lợi cho phe mình, nhưng lịch sử truyền miệng dân gian và chân lý luôn thắng, dù phải chờ đợi rất lâu.

Thí dụ, tại hội nghị hoà bình San Francisco năm 1951, khi Nhật Bản tuyên bố từ bỏ chủ quyền ở các hòn đảo và thực thể hải dương ở Biển Đông, phái đoàn Trung Hoa Đại Lục không được mời nên họ không có tuyên bố chủ quyền nào. Thủ Tướng của Quốc Gia Việt Nam tuyên bố chủ quyền trên 2 quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, và không có phái đoàn nào phản đối.

Đó là sự thật lịch sử. Ai tìm lại bản gốc của bản hiệp định hoà bình San Francisco năm 1951 sẽ không thấy tên và chữ ký của phái đoàn Trung Hoa đại lục. Tập Cận Bình không thể thay thế lịch sử chính thống này.

Trở lại chuyện Cha Diệp (Linh Mục Trương Bửu Diệp) bị mưu sát vào ngày 12/3/1946 là có thiệt, có nhân chứng và dân gian truyền miệng cho tới ngày nay.

Nhưng chuyện Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng Mỹ và phe đồng minh vào ngày 2/9/1945 cũng là chuyện có thiệt. Lịch sử thế giới ghi lại bằng văn bản, hình ảnh và video.

Thật là trùng hợp vì đó cũng là ngày Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà (VNDCCH).

Trước đó, Nhật hất cẳng Pháp ra khỏi Đông Dương, bắt đầu ở Việt Nam sau khi Pháp bại trận trước Đức Quốc Xã. Đức Quốc Xã là đồng minh của Nhật Bản nên giao cho Nhật Bản những thuộc địa của Pháp ở Đông Dương mà Việt Nam là thủ phủ. Nhật chấp thuận chính phủ của thủ tướng Trần Trọng Kim do quốc trưởng Bảo Đại đề cử. Tháng 8 năm đó, Việt Minh tổ chức mít-tinh phản đối, giữa chừng biến thành cuộc cướp chính quyền của cụ Trần Trọng Kim.

Nên nhớ ‘cướp chính quyền’ là cụm từ của đảng cộng sản Việt Nam khi viết về lịch sử, không phải do phe phản động chụp mũ. Sau này có lẽ cụm từ này gây phản cảm cho thế hệ sau nên họ ít dùng hơn.

Cách Mạng tháng Tám là cuộc cướp chính quyền của cụ Trần Trọng Kim, chính quyền được Nhật Bản chấp thuận với tư cách thay thế Pháp ở Việt Nam làm mẫu quốc bảo hộ.

Nhắc về ngày 2/9/1945. Đó là ngày rất đặc biệt, vì đó là ngày Thiên Hoàng Nhật Bản chính thức tuyên bố đầu hàng Mỹ và đồng minh, và là ngày Hồ Chí Minh qua đời. Lê Duẩn và đảng sợ điềm xúi quẩy nên đổi qua ngày 3/9. Tính ra chính Lê Duẩn chấm dứt triều đại Hồ Chí Minh vào ngày 2/7/1976 bằng cách đổi tên thành nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Triều đại Hồ Chí Minh chỉ tồn tại chưa tới 31 năm (1945-1976).

Nhưng mãi 6 tháng sau, ngày 12/3/1946, lại có 2 quân lính Nhật Bản đào ngũ ở miền Nam dùng kiếm Nhật chém chết cha Diệp ?

Vậy là Nhật Bản rút quân ra khỏi Việt Nam nhưng vẫn còn lính ở lại sau 6 tháng ?

Lính Nhật đi chiến đấu viễn chinh ở Việt Nam mà đào ngũ thì sẽ đi đâu ? Làm sao họ có đường trở về quê hương Nhật Bản để gặp lại gia đình người thân sau khi đã đào ngũ ? Họ về bằng cách nào ? Chèo ghe như đi vượt biên ư ? Nếu họ đào ngũ thì họ sẽ sống trên quốc gia từng bị Nhật chiếm đóng bằng cách nào ?

Chuyện lính Nhật tử thủ, thà tự sát chớ không đầu hàng là chuyện cả thế giới đều ngưỡng mộ. Nhưng chuyện lính Nhật đào ngũ ở Việt Nam là chuyện rất khó tin. Không thể không có nghi vấn.

Thời điểm cha Diệp bị mưu sát, năm 1946, miền Nam khi đó là thuộc địa của Pháp, có tên là Cochinchine, sau đó thuộc về quốc gia Việt Nam (State of Viet-Nam). Năm 1955 Việt Nam Cộng Hoà (VNCH) được thành lập. Nếu có chuyện điều tra vụ án mưu sát cha Diệp thì hồ sơ điều tra hay hay hồ sơ toà án của Quốc Gia Việt Nam hay VNCH mới chính xác, chớ điều tra năm 2011, 65 năm sau ngày xảy ra vụ án thì nhân chứng còn ai. Nếu khi đó họ mới 18 tuổi thì năm 2011 họ đã 83 tuổi rồi. Nếu là người lớn hiểu chuyện thì họ đã 100 tuổi. Ở Việt Nam có bao nhiêu người sống quá 100 tuổi, có bao nhiêu người sau 83 tuổi mà vẫn còn minh mẫn để kể về vụ án.

Chuyện phong Chân Phước cho cha Diệp là điều tốt lành cho Công Giáo Việt Nam, cho tín đồ Công Giáo cũng như lương dân. Nhưng chuyện công bố kết quả điều ra nói 2 lính Nhật đào ngũ giết cha Diệp vì thù Pháp hay thù người theo Công Giáo sau khi Nhật Bản đầu hàng và kết thúc chiến tranh trước đó 6 tháng thì quả là khó tin.

Nói chuyện lịch sử không dễ dàng như vậy.

Hòa OC