Xin giới thiệu với các bạn bài viết rất hay của giáo sư Victor Davis Hanson.
Henry Quang Vũ
29/7/2026
Victor Davis Hanson
Cuộc nổi dậy xã hội chủ nghĩa của phe cánh tả không xuất hiện từ hư không—nó là kết quả tất yếu của nhiều năm Đảng Dân chủ ngày càng cực đoan hóa, và giờ đây đang quay lại chống chính đảng đã tạo ra nó.
Ai đã gây ra tình trạng “không thể chi trả”?
Nỗi lo về “khả năng chi trả” được cho là động lực thúc đẩy làn sóng xã hội chủ nghĩa mới và ngày càng gay gắt.
Tuy nhiên, lạm phát hằng năm trong 4 năm dưới thời Biden trung bình gần 5%, có lúc vượt 9%, trong khi giá một số nhu yếu phẩm chủ chốt tăng tới 30% trong nhiệm kỳ của ông—nhưng phe cánh tả gần như im lặng. Ngược lại, lạm phát trung bình trong nhiệm kỳ đầu của Trump là 1,9%; năm 2025 trong nhiệm kỳ thứ hai là 2,6%, và có thể tăng lên 4,5% trong năm 2026 do chiến tranh với Iran.
Những người xã hội chủ nghĩa không chỉ im lặng trong 4 năm dưới thời Biden; theo tác giả, chính họ góp phần tạo ra lạm phát dưới thời Biden. Họ đã thúc đẩy một nhiệm kỳ Obama thứ ba trên thực tế, thông qua chương trình nghị sự cấp tiến và tốn kém nhất trong nhiều thập niên, dưới hình ảnh của Joe Biden.
Vì vậy, sự thâu tóm Đảng Dân chủ theo kiểu Jacobin hiện nay không bắt nguồn từ vấn đề “khả năng chi trả”—ít nhất nếu “khả năng chi trả” được hiểu là khó khăn của tầng lớp trung lưu trong việc mua nhà, xe hơi hay thực phẩm.
Thay vào đó, thời điểm xã hội chủ nghĩa hiện nay là kết quả logic của nhiều năm chủ nghĩa cấp tiến trong giới lãnh đạo Đảng Dân chủ—từ Chuck Schumer, Nancy Pelosi, Elizabeth Warren, Kamala Harris và Hakeem Jeffries đến Black Caucus, nhóm “Squad”, phong trào DEI, những người ủng hộ biên giới mở và phe môi trường cực đoan.
Theo tác giả, giới lãnh đạo đảng cũng đã từ lâu bình thường hóa các đám đông BLM và Antifa.
Đảng Dân chủ như “Tiến sĩ Frankenstein”
Tác giả cho rằng hầu hết các vụ việc gây tranh cãi và những cơn cuồng loạn chính trị trong hai thập niên qua đều được các thành phần Dân chủ dòng chính khuếch đại, từ các tranh cãi về nguồn gốc COVID-19, vụ Duke Lacrosse, Covington Kids, Jussie Smollett, khẩu hiệu “Hands up, don’t shoot”, đến George Floyd, Elizabeth Warren, việc hạn chế bỏ phiếu trực tiếp, Trayvon Martin, Karmelo Anthony và huyền thoại về năm 1619 như thời điểm khai sinh nước Mỹ.
Tác giả đặt câu hỏi: Ai đã để hơn 10 triệu người nhập cư bất hợp pháp vượt biên, không được kiểm tra đầy đủ, rồi được xem như một cử tri tiềm năng và phụ thuộc vào hệ thống phúc lợi?
Ai đã đưa các quan niệm về nhiều giới tính, cho phép nam giới sinh học sử dụng chung phòng tắm với nữ sinh hoặc nữ tù nhân? Ai đã đưa ra các khẩu hiệu như “defund the police” và “no cash bail”?
Theo Hanson, tất cả những điều đó đã cực đoan đến mức tối đa.
Ông cho rằng sự căm ghét Donald Trump của giới lãnh đạo Dân chủ đã tiếp tục đẩy chủ nghĩa cực đoan vào dòng chính, góp phần tạo ra “con quái vật Frankenstein xã hội chủ nghĩa-cộng sản” hiện đang quay lại nuốt chửng chính những người tạo ra nó.
Tác giả cũng cáo buộc giới Dân chủ từng thúc đẩy những tranh cãi như hồ sơ Steele năm 2016, câu chuyện laptop Hunter Biden năm 2020, kiểm duyệt thông tin trên mạng xã hội và những nỗ lực thay đổi luật bầu cử.
Sau đó là nhiều năm đấu pháp lý nhằm vào Trump, bao gồm vụ khám xét Mar-a-Lago, các vụ truy tố và những tranh chấp pháp lý khác.
Theo Hanson, những diễn biến này đi kèm với việc một số chính trị gia, tướng lĩnh đã nghỉ hưu, diễn viên và người nổi tiếng gọi Trump là “Nazi”, “phát xít”, “Mussolini”, “kẻ phản quốc” hoặc tay sai của Putin. Ông cũng cáo buộc một bộ phận cánh tả trên mạng xã hội từng cổ súy hoặc hoan nghênh bạo lực nhằm vào Trump và những nhân vật bảo thủ.
Hanson nhắc lại những phát biểu gây tranh cãi của Chuck Schumer, Maxine Waters, Nancy Pelosi và Kamala Harris liên quan đến biểu tình, ICE và các cuộc bạo loạn năm 2020.
Ông cho rằng sau nhiều tháng bạo loạn năm 2020—khiến 25 người thiệt mạng, khoảng 1.500 nhân viên thực thi pháp luật bị thương và gây thiệt hại khoảng 2 tỷ USD—giới Dân chủ đã không đủ mạnh tay lên án những người gây bạo lực.
Quái vật Frankenstein thức tỉnh
Theo Hanson, những người xã hội chủ nghĩa và cộng sản không thực sự “cướp” Đảng Dân chủ. Ngược lại, những người cấp tiến trẻ tuổi này được chính các thế hệ Dân chủ lớn tuổi tạo ra và nuôi dưỡng.
Những người như Mamdani, Piker và AOC không phải phá cửa xông vào đảng; họ được một đảng vốn đã tự cực đoan hóa mở cửa đón vào.
Theo tác giả, “những người xã hội chủ nghĩa không hạ thấp tiêu chuẩn cực đoan; giới Dân chủ truyền thống đã phá bỏ tiêu chuẩn đó từ trước.”
Sau nhiều năm phá vỡ các chuẩn mực và truyền thống, chia rẽ xã hội theo chủng tộc, chống nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy những ý tưởng mà tác giả coi là cực đoan như lý thuyết chủng tộc phê phán, lý thuyết pháp lý phê phán, “no cash bail” và “defund the police”, những người xã hội chủ nghĩa mới chỉ đơn giản là “đánh thức con quái vật”.
Theo Hanson, lớp lãnh đạo cũ như Pelosi và Schumer đang rút lui, trong khi một thế hệ cử tri cánh tả trẻ tuổi, có học vấn nhưng thất vọng với nợ sinh viên, thu nhập và vị thế xã hội, ngày càng trở nên cực đoan.
Tác giả cho rằng nhóm này kết hợp với những người nhập cư thế hệ một và hai, trong đó có một số người đến từ các quốc gia xã hội chủ nghĩa thất bại. Theo lập luận của ông, họ ngày càng bị thu hút bởi chủ nghĩa cấp tiến, chính trị bản sắc và DEI.
Hanson cho rằng sự tức giận của họ bắt nguồn từ sự ghen tị với những người có nhiều tài sản hơn, sự thất vọng với tầng lớp trung lưu Mỹ và cảm giác rằng tài năng của họ không được xã hội đánh giá đúng mức.
Từ Harris đến chủ nghĩa xã hội công khai
Theo tác giả, những người cánh tả mới không còn muốn che giấu chương trình nghị sự của mình vì sợ thất bại trong bầu cử.
Họ cho rằng thất bại của Kamala Harris năm 2024 không phải vì bà quá cấp tiến mà vì chưa đủ cấp tiến.
Vì vậy, những người xã hội chủ nghĩa mới công khai ủng hộ các chương trình như:
* Biên giới mở và ân xá quy mô lớn.
* Cắt giảm hoặc loại bỏ tài trợ cho cảnh sát.
* Chấm dứt nhiên liệu hóa thạch.
* Cải tổ hoặc phá bỏ vai trò hiện tại của Thượng viện và Tòa án Tối cao.
* Đổ lỗi cho người da trắng và “đặc quyền da trắng”.
* Công khai ủng hộ chủ nghĩa chống Israel và, theo tác giả, cả chủ nghĩa bài Do Thái.
Kết luận của Victor Davis Hanson: nước Mỹ sắp chứng kiến kết quả của “sự điên rồ” này sẽ như thế nào.
Về Victor Davis Hanson là Nghiên cứu viên cao cấp Martin và Illie Anderson tại Viện Hoover; Ông tập trung vào cổ điển và lịch sử quân sự.
Hanson từng là học giả của Quỹ Quốc gia về Nhân văn tại Trung tâm Nghiên cứu Cao cấp về Khoa học Hành vi, Stanford, California (1992–93), giáo sư thỉnh giảng ngành cổ điển tại Đại học Stanford (1991–92), Học giả thỉnh giảng danh dự Wayne và Marcia Buske về Lịch sử tại Hillsdale College (2004–2004), Giáo sư Shifron thỉnh giảng về Lịch sử Quân sự tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ (2002–2003), và Giáo sư thỉnh giảng William Simon về Chính sách Công tại Đại học Pepperdine (2010).
Năm 1991, ông được trao Giải thưởng Xuất sắc trong Giảng dạy của Hiệp hội Ngữ văn Hoa Kỳ. Ông nhận Giải thưởng Eric Breindel về Xuất sắc trong Báo chí Ý kiến (2002), trình bày bài giảng Wriston của Viện Manhattan (2004), và được trao Huy chương Nhân văn Quốc gia (2007) cùng Giải Bradley (2008).
Hanson là tác giả của hàng trăm bài báo, bài đánh giá sách và các bài xã luận trên báo về lịch sử Hy Lạp, nông nghiệp và quân sự, cũng như các bài luận về văn hóa đương đại. Ông đã viết hoặc biên tập hai mươi bốn cuốn sách, trong đó cuốn mới nhất là The Case for Trump (Basic Books, 2019). Các cuốn sách khác của ông bao gồm The Second World Wars (Basic Books, 2017); Các Tướng Cứu Thế: Năm Vị Chỉ Huy Vĩ Đại Đã Cứu Những Cuộc Chiến Đã Mất - Từ Hy Lạp Cổ Đại Đến Iraq (Bloomsbury 2013); Sự Kết Thúc của Sparta (Bloomsbury, 2011); The Father of Us All: War and History, Ancient and Modern (Bloomsbury, 2010); Makers of Ancient Strategy: From the Persian Wars to the Fall of Rome (biên tập) (Princeton, 2010); The Other Greeks (California, 1998); The Soul of Battle (Free Press, 1999); Carnage and Culture (Doubleday, 2001); Ripples of Battle (Doubleday, 2003); A War Like No Other (Random House, 2005); The Western Way of War (Alfred Knopf, 1989; tái bản bìa mềm thứ 2, Nhà xuất bản Đại học California, 2000); The Wars of the Ancient Greeks (Cassell, 1999; bản bìa mềm, 2001); và Mexifornia: A State of Becoming (Encounter, 2003), cũng như hai cuốn sách về nông nghiệp gia đình, Fields without Dreams (Free Press, 1995) và The Land Was Everything (Free Press, 1998). Hiện tại, ông là cây bút chuyên mục được phát hành rộng rãi cho Tribune Media Services và cây bút chuyên mục hàng tuần cho National Review Online.
Hanson nhận bằng Cử nhân ngành cổ điển tại Đại học California, Santa Cruz (1975), là nghiên cứu sinh tại Trường Nghiên cứu Cổ điển Hoa Kỳ, Athens (1977–78), và nhận bằng tiến sĩ ngành cổ điển từ Đại học Stanford (1980).
Không có nhận xét nào