It’s the Present, Vietnam. Việt Nam ơi, vấn đề đang nằm ở hiện tại!

 Việt Nam ơi, vấn đề đang nằm ở hiện tại!

It’s the Present, Vietnam.

Forget the Past. Forget the Future. We know what’s happening right now.

Carl Robinson

25/9/2026

Song ngữ

“…Tô Lâm went to the United States this week repeating the same line — khép lại quá khứ (put the past behind us) — and hướng tới tương lai (look toward the future). It’s the sales pitch behind Resolution 23, the new diaspora strategy dressed up as national renewal. But the real story isn’t the past or the future. It’s the present, and anyone who goes back to Vietnam knows exactly what that present feels like”.

Một bài viết rất hay của ký giả Carl Robinson về "khép lại quá khứ" và "hướng về tương lai" của Tô Lâm.

Carl Robinson là một ký giả kỳ cựu từng sống và làm việc 11 năm cho Associated Press tại Sài Gòn, trước 1975. Từ năm 1995, ông vẫn thường xuyên trở lại Việt Nam và tiếp tục theo dõi, viết về đất nước và con người Việt Nam.

Bài dịch tiếng Việt

Việt Nam ơi, vấn đề đang nằm ở hiện tại!

— Hãy quên quá khứ đi. Hãy quên cả tương lai đi. Chúng ta đều biết chuyện gì đang diễn ra ngay lúc này. — 

Tuần này, ông Tô Lâm đã đến Hoa Kỳ và lặp lại một thông điệp quen thuộc: "khép lại quá khứ" và "hướng tới tương lai". Đó là chiêu bài tiếp thị cho Nghị quyết 23 — chiến lược mới dành cho cộng đồng người Việt hải ngoại, được bọc trong chiếc áo "đổi mới đất nước". Nhưng vấn đề thực sự không nằm ở quá khứ hay tương lai. Nó nằm ở hiện tại, và bất cứ ai trở về Việt Nam đều cảm nhận rõ ràng về thực tại đó.

Bất kỳ ai trở về Việt Nam — dù là người Việt hải ngoại, khách du lịch hay doanh nhân nước ngoài — đều nhanh chóng nhận ra một điều: đất nước đang bị siết chặt kiểm soát chứ không hề nới lỏng. Mô hình nhà nước công an trị không phải là một cách nói hình tượng; mà đó chính là cơ chế vận hành thực tế. Bạn cảm nhận được điều đó tại sân bay, trong khách sạn, qua các thủ tục giấy tờ, hay trong những cuộc trò chuyện bâng quơ khi quan sát xung quanh. Nó hiện hữu trong các khoản phạt giao thông, giấy triệu tập, những buổi "làm việc" với cơ quan chức năng, những lời cảnh cáo và cả sự tự kiểm duyệt âm thầm. Bạn cảm nhận được điều đó qua cách mọi người hạ thấp giọng khi nhắc đến chuyện chính trị, nhưng lại không hề e ngại khi phàn nàn về lực lượng công an.

Và bạn có thể thấy điều đó qua các con số: Điều 331 về tội "lợi dụng các quyền tự do dân chủ"; Điều 117 về tội tàng trữ, phát tán "tài liệu chống phá nhà nước". Người ta bị bỏ tù vì các bài đăng trên Facebook, vì những PDF, vì những nội dung châm biếm, các công trình nghiên cứu, hay thậm chí là vì những tin nhắn riêng tư. Hàng ngày, người dân bị triệu tập đến các buổi "làm việc" chỉ vì muốn kiến nghị chính quyền về vấn đề thu hồi đất đai hoặc các vụ bê bối tham nhũng của ngân hàng. Những vụ bắt giữ diễn ra liên tục ở mọi cấp bậc trong Đảng. Một bầu không khí chính trị ngày càng trở nên ngột ngạt và nặng nề hơn theo từng tháng.

Vậy mà ông [Tô Lâm] lại muốn các nhà đầu tư — cùng giới công nghệ và đủ loại "chuyên gia" khác — quay trở lại môi trường này sao?

Những gì đang diễn ra hiện nay hoàn toàn không giống với những lời quảng bá về một "kỷ nguyên mới". Chẳng có gì giống với sự lạc quan thường thấy trong các thị trường mới nổi. Và cũng chẳng có gì ăn nhập với những tập tài liệu giới thiệu đầu tư hào nhoáng kia cả.

Việt Nam ngày nay không phải là quá khứ mà người ta vẫn thường tranh cãi, cũng chẳng phải là tương lai mà các quan chức hứa hẹn. Đó là một thực tại mâu thuẫn với cả quá khứ lẫn tương lai — một thực tại mà ai cũng nhận thấy ngay khi vừa đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất.

Vì vậy, khi ông Tô Lâm nói hãy "gác lại quá khứ" và "hướng tới tương lai", câu hỏi hiển nhiên được đặt ra — nhưng lại là điều ông ta chưa bao giờ giải đáp — chính là: Còn hiện tại thì sao?

Việt Nam không cần ai phải khép lại quá khứ hay vẽ ra viễn cảnh tương lai. Đất nước cần những người dám nhìn thẳng vào những gì đang diễn ra ngay lúc này.

It’s the Present, Vietnam.

Forget the Past. Forget the Future. We know what’s happening right now.

Carl Robinson

12 hours ago

Tô Lâm went to the United States this week repeating the same line — khép lại quá khứ (put the past behind us) — and hướng tới tương lai (look toward the future). It’s the sales pitch behind Resolution 23, the new diaspora strategy dressed up as national renewal. But the real story isn’t the past or the future. It’s the present, and anyone who goes back to Vietnam knows exactly what that present feels like.

Anyone who goes back to Vietnam — diaspora, tourists, foreign businessmen — picks up the same thing within days: the country is tightening, not loosening. The police state isn’t a metaphor; it’s the operating system. You feel it at the airport, in the hotels, in the paperwork, in the casual conversations looking around you. It’s in the traffic fines, the summonses, the “working sessions,” the warnings, the quiet self‑censorship. You feel it in the way people lower their voices when politics comes up. You feel it in the way they don’t lower their voices when complaining about the police.

And you see it in the numbers: Article 331 for “abusing democratic freedoms.” Article 117 for “anti‑state materials.” People jailed for Facebook posts, PDFs, satire, research, even private messages. People dragged into “working sessions” for trying to petition the government over land seizures or a bank corruption case — every day. A steady drumbeat of arrests up and down the Party ladder. A political weather system that grows more humid by the month.

And you want investors — and tech people, and all the other ‘experts’ — coming back into this?

None of this fits the “new era” pitch. None of it fits the emerging‑market optimism. None of it fits the glossy investment brochures.

Vietnam today is not the past people argue about, and it’s not the future officials promise. It’s a present that contradicts both — a present everyone recognises the moment they land at Tân Sơn Nhất.

So when Tô Lâm says “forget the past” and “look to the future,” the obvious question is the one he never answers: What about the present?

Vietnam doesn’t need anyone to close the past or imagine the future. It needs people to look straight at what’s happening right now.

Carl Robinson