Huỳnh Duy Lộc
29/9/2026
Ảnh: GS Nguyễn Khắc Dương tại Paris, anh em GS Nguyễn Khắc Dương (ảnh chụp sau năm 1975) và hồi ký
Giáo sư Nguyễn Khắc Dương, người thầy tài tử, từ trần
Ngày 28 tháng 9 năm 2026, thầy Nguyễn Khắc Dương đã từ trần khi vừa tròn 102 tuổi. Tạm biệt thầy (đứa sinh viên năm thứ 2 thầy gặp gần rạp Ngọc Hiệp, Đà Lạt và mỉm cười khi nhìn thấy chiếc xe đạp hắn dắt theo, một thời tuổi trẻ tươi đẹp).
GS Nguyễn Khắc Dương, quyền Khoa trưởng Đại học Văn khoa Đà Lạt, sinh năm 1925 (năm Ất Sửu), giấy khai sinh chính thức ghi là sinh ngày 24 tháng 9 dương lịch, tại nguyên quán là làng Thịnh Xá, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, là nơi thân phụ thầy giữ chức Án sát tỉnh Nghệ An. Thầy là người nổi tiếng với thành tích học tập là thủ khoa một lớp Cử nhân Triết ở Đại học Sorbonne của Pháp. Thầy là một trí thức Công giáo nhưng thuở còn trẻ đã từng tu theo Phật giáo và hiểu rõ nhiều trào lưu tư tưởng của thế giới. Sau năm 1975, nhiều người mới biết thầy cùng với bác sĩ Nguyễn Khắc Viện, GS Nguyễn Khắc Phi và nhà văn Nguyễn Khắc Phê là con trai của cụ Hoàng giáp Nguyễn Khắc Niêm nổi tiếng với “Tứ tôn châm”:
尊 族 大 歸
Tôn tộc đại quy
尊 祿 大 危
Tôn lộc đại nguy
尊 才 大 盛
Tôn tài đại thịnh
尊 佞 大 衰
Tôn nịnh đại suy.
(Đề cao nòi giống ắt đại hòa hợp
Coi trọng bổng lộc ắt đại nguy nan
Tôn trọng tài năng, ắt đại phồn thịnh
Ưa thích xiểm nịnh, ắt đại suy vong.)
Năm 2026 này, thầy tròn 102 tuổi. Năm 2023, các cựu sinh viên Viện Đại học Đà Lạt trước năm 1975 (chủ biên là các anh Nguyễn Quang Tuyến, Đỗ Thắng Cảnh, Trần Bảo Định, Dương Anh Sơn…) đã sưu tập 80 bức ảnh làm thành một album rất công phu – trong đó chủ yếu là hình ảnh thầy và trò gặp lại sau những năm xa cách vì biến động thời cuộc; nhưng cũng có nhiều ảnh ghi lại chân dung sinh động khi thầy còn ở Paris hoặc đang suy tư về lẽ đời, khi diện kiến Gs Lý Chánh Trung, thăm Đức Giáo hoàng Benedictus XVI tại Roma năm 1999, khi ký tặng sách “Hồi ức” và “Thế tâm tạp vận”…
Đây là chỗ Thầy Dương chọn để cầu nguyện và dự thánh lễ mỗi ngày. Đó là chỗ cuối cùng của nhà nguyện Đại Chủng viện Vinh. Lựa chọn chỗ ấy là một tiểu tiết nhưng nói với tôi rất nhiều về con người và cách sống của Thầy!
Kính ngưỡng!
Cuốn hồi ký của thầy Nguyễn Khắc Dương với nhan đề “Hồi ức – Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương” (nxb Tổng hợp TP.HCM) gồm 22 chương đã ra mắt vào tháng 10 năm 2020.
Bản pdf “Hồi ký Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương:
http://daihoithunhan.weebly.com/hoiky_nkduong.html
Chương 16 (Ông thầy tài tử) khắc họa rõ nét nhất chân dung vị giáo sư Triết học, quyền Khoa trưởng Đại học Văn khoa Đà Lạt từ năm 1965 tới năm 1975.
“Hồi ức Thế Tâm Nguyễn Khắc Dương” chương 13 (Người thầy tài tử):
http://daihoithunhan.weebly.com/hoiky16_nkduong.html
Phim tài liệu về GS Nguyễn Khắc Dương do anh Dan Bui viết và thể hiện lời bình, đồng soạn kịch bản và tham dự cảnh quay và hậu kỳ: https://youtu.be/LX2xAMaheeQ
Không có nhận xét nào