Trần Nho Bụi
Trên đường đi từ Hà Giang đến Đồng Văn. Khoảng giữa đường thấy ghi đường đi đến Cổng Trời. Cảnh đẹp, phía trên là núi, phía dưới là một làng của người Mông. Không hiểu có phải Cổng Trời này là nơi mà Nguyễn Chí Thiện đã bị giam giữ?
Post lại bài viết.
Trần Nho Bụi
J͏a͏n͏u͏a͏r͏y͏ ͏3͏1͏,͏ ͏2͏0͏2͏5͏ ·
Thi Sĩ Nguyễn Chí Thiện (còn gọi là Ngục Sĩ) Sinh năm 1939 tại phố Hàng Bột Hà Nội. Tác giả tập thơ Hoa Địa Ngục. Ông bị tù tổng cộng 27 năm qua nhiều trại giam ở miền Bắc như trại tù Cổng Trời ở Phong Quang, Hà Giang.
- Năm 1958 ông bị bắt và bị kết án hai năm khổ sai về tội ra báo "Vì Dân" tiếp nối tư tưởng Nhân Văn-Giai Phẩm,
- Cuối năm 1960 một người bạn nhờ ông dạy hai giờ môn sử học tại một trường Trung Học. Cuốn sách dùng làm tài liệu giảng dạy là " Cách Mạng tháng tám 1945", ông thấy cuốn sách xuyên tạc sự thật nên khi giảng ông đã sửa lại. Tháng 1 năm 1961 ông bị bắt kết án 2 năm giam ở Yên Bái nhưng tới 3 năm rưỡi mới được thả về (tháng 9 năm 1964).
- Tháng 10 năm 1965 công an gán ông là tác giả các bài thơ phản động truyền miệng trong dân chúng ở Hải Phòng và Hà Nội, bị bắt tập trung cải tạo vô thời hạn. Năm 1967 chuyển sang trại Phú Yên (Yên Bái), năm 68 chuyển sang trại (Phú Thọ), qua đầu năm 70 chuyển về trại Hồng K. (Yên Bái), sang tháng 6 lại chuyển về trại Mo (Phú Thọ), cuối cùng năm 1973 đưa về trại Phong Quang (Lào Cai, nay gọi là Hoàng Liên Sơn). Ông được trả tự do tháng 7 năm 1978 về ở Hải Phòng.
- Tối ngày 2 tháng 4 năm 1979 ông nhờ người bạn khâu vào ve áo
một viên thuốc độc rồi giấu tập thơ ra Hà Ǹội nhảy qua hàng rào vào sứ quán Anh xin tỵ nạn nhưng bị từ chối, ̀ông trao cho họ tập thơ và khẩn khoản phổ biến ở các nước tự do. Được giáo sư Patrick J. Honey thuộc Đại học London sang Viẹt Nam tháng 7 năm 1979 mang về. Sau đó ông bị công an bắt giam ở Hỏa Lò đến năm 1985 chuyển về xã lim Bộ ở xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì. Lần ra tù sau cùng của ông là ngày 28 tháng 10 năm 1991.
Bốn năm sau ông được người anh ruột là cựu trung tá Nguyễn Công Giản, bị tù "cải tạo" 13 năm đi Mỹ theo diện H.O. bảo lãnh ông đến Virginia tháng 11 năm 1995.
Nguyễn Chí Thiện qua đời ngày 2 tháng 10 năm 2012 tại Santa Ana, California. Hưởng thọ 73 tuổi.
Tác Phẩm:
-Hoa địa ngục. Từ ấn bản đầu tiên tên "Bản chúc thư của một người Việt Nam" rồi "Tiếng vọng từ địa ngục" rồi đến "Hoa địa ngục".
-Hoa địa ngục II (Hạt máu thơ 1996).
-Hỏa lò (Tập truyện). Gồm 6 truyện ngắn Và một truyện vừa.
-Tập truyện song ngữ. "hai truyện tù-Two Prison Life Stories" do Jean Libby chủ biên...
-20 bài thơ phổ nhạc bởi nhạc sĩ Phạm Duy với tựa là Ngục Ca (Chants De Prison-Prison Songs) NXB Quê Mẹ Paris 1982.
Nguyễn Chí Thiện thành viên một thi sĩ tranh đấu cho tự do nhân quyền, được liệt kê tiểu sử trong Who's who in twentieth Century World Poetry (Mark Willhardt chủ biên).
Ông là hội viên danh dự của nhiều Trung Tâm Văn Bút Quốc Gia như Pháp, Hoa Kỳ, Hòa Lan, Đức...
Ông đoạt giải ROTTERDAM năm 1984 của Hàn Lâm Viện Thuỵ Điển, năm 1989 của PEN Hoa Kỳ. Cũng như được làm khách danh dự để sáng tác của PARLIAMENT OF WRITERS ở Paris.
Ba lần ông được đề nghị là ứng cử viên giải NOBEL văn chương của Hàn Lâm Viện Thuỵ Điển.
Tôi muốn nói khi viết, dĩ nhiên ông không cố gắng để trở thành một nhà thơ có tiếng tăm, ông không quan tâm đến vinh quang, ông cũng không màng đến cuộc sống phú quý. Có lẽ khi viết, ông muốn giải tỏa những ấm ức và mong muốn duy nhất là dân tộc ông được sống tự do.
Tôi vẽ bức chân dung của ông vào năm 1996, năm mà hội người Việt và các đoàn thể ở EDMONTON nghe tiếng và mời ông đến từ Hoa kỳ đến để nói chuyện. Mướn hội trường một Hotel ở Kingsway để tổ chức vào buổi tối, buổi trưa hội Cao Niên gặp tôi nhờ vẽ một bức chân dung để làm quà tặng cho người ở xa. Thời điểm bấy giờ chưa có Internet, tôi chỉ có 3 tiếng đồng hồ vừa vẽ vừa làm khung hình, tôi chưa bao giờ biết mặt ông ngoài cái hình nhỏ xíu của ai đó chụp ông từ xa đang đứng nói chuyện đâu đó trên đất Hoa Kỳ. Tôi nhận lời vẽ đúng là xâm mình. Có lẽ vì ngưỡng
mộ một người hầu như đã mất cả tuổi thanh xuân trong tù mà ý chí vẫn không bị khuất phục, có lẽ vì thích những bài thơ trần trụi hơn là một thiên tài trao chuốt thơ. Sau này đọc bài viết của ông Vũ Thư Hiên, trong một lần đi lao động trở về trại giam Cổng Trời ở tít xa mù tắp mãi tận Hà Giang, bên kia Mù Cang Chải, giáp giới Trung Quốc. Vũ Thư Hiên gặp Nguyễn Chí Thiện bị cai tù phạt khóa cánh tiên ngoài cổng trại. trông như bộ xương người trong giờ cách trí - lồng ngực ưỡn ra, mặt đỏ gay còn cố mỉm cười thay lời chào. khi đọc đến khúc đó tự dưng tôi liên tưởng đến nhân vật ông thợ rèn học trò của Hoàng Dược Sư trong bộ tiểu thuyết của Kim Dung, vì tình nghi ăn cắp cuốn sách luyện võ nên bị đánh gãy chân và bị đuổi đi. Ông thợ rèn vẫn tưởng nhớ ơn thầy, sau này theo đoàn quân chống xâm lăng , khi bị giết, tay vẫn còn cầm nạng chết đứng hiên ngang giữa trời đất.
BÀ KIA...
Bà kia tuổi sáu mươi rồi
Mà sao không được phép ngồi bán khoai?
Cụ kia tuổi bảy mươi hai
Mà sao hội họp mệt nhoài không tha?
Tự do tôi quý thiết tha
Mà sao tù ngục hết ra lại vào?
Anh kia đi lính thuở nào
Tội chi cảnh sát cũng vào bắt đi?
Em kia học chửa biết chi
Mà sao sớm vội bỏ đi công trường
Bạn tôi học vấn khác thường
Mà sao vất vưởng cuốc đường ốm ho
Cậu kia con cụ đồ nho
Mà sao móc túi, mặt tro trát vào?
Cô kia như giải lụa đào
Mà sao bát phở vài hào cũng trao?
Nguyên nhân chẳng phải sâu đào
Thấy ngay thủ phạm: vàng sao lá cờ!
(1961)
MẸ TÔI
Mẹ tôi trong những ngày giỗ chạp
Thường ngồi chắp tay cầu khẩn giờ lâu
Chiếc áo hoa hiên cũ đã bạc màu
Tôi chỉ thấy mẹ dùng khi lễ bái
Đời của tôi nhiều khổ đau oan trái
Mẹ bao giờ cũng cầu nguyện cho tôi
Đứa con trai tù tội mấy phen rồi
Hàng nước mắt chảy giòng trên má mẹ
Ngồi bên mẹ, tôi thấy mình nhỏ bé
Tình thương yêu của mẹ lớn bao nhiêu
Mẹ ơi, con lòng chỉ nguyện một điều:
Được gần sống, đừng lìa xa khỏi mẹ !
Giờ hẳn mẹ mỗi khi ngồi cầu lễ
Cho đứa con tù bệnh chốn rừng sâu
Chiếc áo hoa hiên cũ đã bạc màu
Phải đầm ướt biết bao hàng nước lệ !
(1963)
ĐẤT NÀY
Đất này chẳng có niềm vui
Ngày quệt mồ hôi, đêm chùi lệ ướt
Trại lính, trại tù người đi không ngớt
Người về thưa thớt dăm ba...
Trẻ con đói xanh như tàu lá
Cày bừa phụ nữ đảm đang
Chốn thôn trang vắng bóng trai làng
Giấy báo tử rơi đầy mái rạ
Buồn tất cả
Chỉ cái loa là vui !
(1965)
TỪ VƯỢN LÊN NGƯỜI
Từ vượn lên người mất mấy triệu năm
Từ người xuống vượn mất bao năm?
Xin mời thế giới tới thăm
Những trại tập trung trong núi rừng sâu thẳm!
Tù nhân ở truồng từng bầy đứng tắm
Rệp muỗi ăn nằm hôi hám tối tăm
Khoai sắn tranh giành cùm, bắn, chém, băm
Đánh đập tha hồ, chết quăng chuột gậm !
Loài vượn này không nhanh mà rất chậm
Khác vượn thời tiền sử xa xăm
Chúng đói chúng gầy như những cái tăm
Và làm ra của cải quanh năm
Xin mời thế giới tới thăm !
(1967)
THƠ CỦA TÔI
Thơ của tôi không phải là thơ
Mà là tiếng cuộc đời nức nở
Tiếng của nhà giam ngòm đen khép mở
Tiếng khò khè hai lá phổi hang sơ
Tiếng đất vùi đổ xuống lấp niềm mơ
Tiếng khai quật cuốc đào lên nỗi nhớ
Tiếng răng lạnh đập vào nhau khổ sở
Tiếng dạ dầy đói lả bóp bâng quơ
Tiếng tim buồn thoi thóp đập bơ vơ
Tiếng bất lực trước muôn ngàn sụp lở
Toàn tiếng của cuộc đời sống dở
Và chết thời cũng dở, phải đâu thơ !
(1970)
MIẾNG THỊT LỢN
Miếng thịt lợn chao ôi là vĩ đại !
Miếng thịt bò vĩ đại bằng hai !
Chanh, chuối, cam, đường, lạc, đỗ, gạo, khoai
Tất cả những gì người có thể nhai
Đảng mó tới tự nhiên thành vĩ đại
Chuyện có thực mà tưởng như thần thoại
Mà tưởng như ác mộng bi ai !
(1974)
NGUYỄN CHÍ THIỆN.
HOA ĐỊA NGỤC và NHÀ THƠ – Ngục Sĩ NGUYỄN CHÍ THIỆN
Posted on September 4, 2015 by TamAn
Tác Phẩm
Vui lòng liên lạc với email: canhnam@dc.net để mua 2 quyển sách trên
—————————————————————————————————-
Brief Biography of Nguyen Chi Thien, Vietnamese dissident poet
Nguyen Chi Thien was born in Hanoi on February 27, 1939. His father, Nguyen-Cong Phung (1898-1976), was a clerk in the Hanoi Tribunal. His mother: Nguyen-Thi Yen (1900-1970), was a traditional housewife and little merchant. The family fled war in Hanoi to their natal village My-Tho, in the district of 4 Binh-Luc, Ha-Nam Province, northern Viet Nam on December 19, 1946, and returned in 1949. In 1956, after completing high school at private academies (very common for the time), Thien and his parents moved to Haiphong to live with his elder sister and family. Ill with tuberculosis, Thien read his own education and began to compose poetry for his friends. These poems became more and more critical of the Communist regime as that government grew more repressive on its citizens and waged war on South Vietnam.
Nguyen Chi Thien was a political prisoner of the Communist regime in “re-education” prison camps and the Hanoi Central Prison for twenty-seven years between 1961 and 1991. During this time he composed poems in his memory, denied paper and pen. During a brief period of release Chi Thien wrote down and brought his manuscript of 400 poems, “Hoa Dia Nguc,” to the British Embassy in Hanoi on July 16, 1979. He was refused asylum and arrested outside the gate. He was imprisoned for a period of twelve years, the harshest of his incarceration.
The manuscript was sent to the University of London, in care of Professor Patrick Honey (1925 – 2005) In 1980 the poems were published in newspapers and books by Vietnamese exiles in the USA. In 1982 “Prison Songs” were published in English, French, and Vietnamese by Que Me (Action for Democracy in Vietnam). In 1984 “Hoa Dia Nguc” (Flowers from Hell) was translated into English by Huynh Sanh Thong of Yale University and a bilingual edition which re-established the Vietnamese Studies program (Lac Viet #1) published. In 1985 Nguyen Chi Thien received the International Poetry Award in Rotterdam. It was not known if he were alive or dead, or where he was imprisoned – in fact at the Hanoi Central Prison since 1979. He was moved to the interior jungle in 1985 and nearly died of starvation and solitary confinement.
Amnesty International began a letter-writing campaign as early as 1981, when the name of Nguyen Chi Thien headed their list of Prisoners of Conscience in North Vietnam. In 1988, after a hearing about his arrest in 1979, his plight was broadly publicized by Amnesty International and Human Rights Watch. His sister, Nguyen Thi Hao (1924 – 2004) sent his photograph to Vietnamese refugees abroad asking for help. Many letters of protest were sent to the Vietnamese
government, including the President of Senegal Leopold Senghor (also a prison poet), King Hussein of Jordan, and Prime Minister John Major of the United Kingdom. By 1990 Thien was moved to the Ba Sao prison camp and given medical attention. In October 1991 he was released to the care of his sister in Hanoi, just ahead of inspection by the International Red Cross.
Nguyen Chi Thien immigrated to the USA on November 1, 1995, in the care of his brother, Nguyen Cong Gian (1932 – ), who had been a Lieutenant Colonel in the South Vietnamese army and an adviser at the Paris Peace Accords in 1972. Mr. Gian was the only member of the family to migrate to South Vietnam in the 1954-1955 open border period. He was imprisoned for thirteen years after 1975. Mr. Thien’s first action was to write down and publish the poems he composed in prison since 1979 in a second Hoa Dia Nguc. They were translated and published in bilingual editions by Nguyen Ngoc Bich of Virginia in 1996.
In 2005 Nguyen Chi Thien was the first featured author in the Viet Nam Literature Project, writing his “Autobiography” in English (www.vietnamlit.org), which has since been published in Beyond Words: Asian Writers on Their Work by the University of Hawaii Press (Manoa Journal). In 2006 a complete edition of the 700 “Hoa Dia Nguc” poems composed from 1957 to 1996 were published in Vietnamese by the East Coast USA Vietnamese Publishers Consortium.
Nguyen Chi Thien received an International Parliament of Writers Award in 1998, living in France for three years and writing in prose, Hoa Lo Tap Truyen. The seven stories of actual events and persons were published in Vietnamese in 2001 in Virginia and reprinted many times. English translations were published by Yale University Southeast Asia Studies as the Hoa Lo / Hanoi Hilton Stories in 2007. Two of these stories are published in bilingual English and Vietnamese text by Allies for Freedom publishers of Palo Alto, California, in 2008, entitled Hai Truyen Tu – Two Prison Life Stories; Nguyen Chi Thien’s prose in bilingual text. ISBN 978-0-3638-6-5.
The poet is, since 2004, a U.S. citizen, living in Orange County, California. In early 2008 his original manuscript was returned by the widow of Professor Patrick Honey of the University of London, who gave it to a Vietnamese professor in Britain for this purpose.
Jean Libby, editor
VietAm Review http://www.vietamreview.net/
November 2008
—————————————————————————————————–
Nguyen Chi Thien dies at 73; poet, Vietnamese prisoner
Poet Nguyen Chi Thien, a familiar figure in Orange County’s Little Saigon, wrote about democracy and his persecution in North Vietnam. He died Tuesday at 73
By Anh Do, Los Angeles Times – October 5, 2012
The poet was a familiar figure, striding through Little Saigon, sipping tea, sharing wisdom, his head covered with his trademark fedora. He liked to read through the night, not too tired to dissect a bit of homeland politics.
He lived simply, renting rooms in other people’s homes, wearing the same suits for appearances, offering thanks for gifts of fruit and books. Early Tuesday, he died just as quietly in a Santa Ana hospital after suffering chest pain. Nguyen Chi Thien, 73, the acclaimed author of “Flowers From Hell,” was revered for his modesty and creativity, thriving through 27 years of imprisonment, much of it in isolation.
“For him to live that long, in an existence that dramatic, is precious,” said Doan Viet Hoat, a friend and fellow democracy activist.
“I think his whole life has been a lonely life, and it touched his thinking,” he said. “It made him the person he is. And he is someone who understands humanity, society and the regime” in Hanoi.
In 1960, while working as a substitute teacher at a high school in his homeland, he opened a textbook stating that the Soviet Union triumphed over the Imperial Army of Japan in Manchuria, bringing an end to World War II. That’s not true, he explained to students. The United States defeated Japan when it dropped atomic bombs on Hiroshima and Nagasaki.
Nguyen, born in Hanoi on Feb. 27, 1939, paid for his remark with three years and six months in labor camps, charged with spreading propaganda, according to the online Viet Nam Literature Project.
In jail, Nguyen began composing poems in his head, memorizing them. Police arrested him again in 1966, condemning his politically irreverent verses, distributed in Hanoi and Haiphong, and sending him back to prison, this time for more than 11 years. He was released in 1977, two years after the fall of Saigon.
In 1979, he walked into the British Embassy in Hanoi with a manuscript of 400 poems, according to the Viet Nam Literature Project. British diplomats promised to ferry his poetry out of the country.
Jailed again, he spent the next 12 years at Hoa Lo prison — infamous as the Hanoi Hilton.
While he was locked up, his collected writings were published as “Flowers From Hell,” initially in Vietnamese, then translated into English, which helped him win the International Poetry Award in Rotterdam, Netherlands, in 1985. An anthology of his poems later became available in French, German, Dutch, Spanish, Chinese and Korean.
“He represents a devotion to imagination and to intellect. He was very concerned with what I consider to be a great theme of Vietnamese literature — piercing beyond illusion,” said Dan Duffy, founder of the Viet Nam Literature Project.
“He not only survived all those years” in captivity, Duffy added, “he glowed with special insight.”
By 1991, as socialism crumbled in Europe, Nguyen emerged from prison with a worldwide following. Human Rights Watch honored him in 1995 — the same year he resettled in the United States.
“He couldn’t sit still too long, for he had been forced to be still. His life became his work. He’s still here. He’s immortal,” said Jean Libby, who launched vietamreview.net and who edited Nguyen’s prison prose, “Hoa Lo/Hanoi Hilton Stories.”
Nguyen was hospitalized at Western Medical Center in Santa Ana and underwent testing for lung cancer when he died. He had tuberculosis as a youth.
“He accepted the coming death. His mind and his spirit were always open,” said author and human rights activist Tran Phong Vu, who remained at his friend’s hospital bedside. The men had taped a TV cable show together on Vietnamese current events, sharing a final meal of My Tho noodles, just days before Nguyen’s passing.
Nguyen never married and had no children.
But his work, stanzas that became as familiar as songs, keeping his soul alive in the darkness of confinement, continue to move the Vietnamese immigrant generation — and their sons and daughters. As translated by the journalist Nguyen Ngoc Bich, he wrote:
There is nothing beautiful about my poetry
It’s like highway robbery, oppression, TB blood cough
There is nothing noble about my poetry
It’s like death, perspiration, and rifle butts
My poetry is made up of horrible images
Like the Party, the Youth Union, our leaders, the Central Committee
My poetry is somewhat weak in imagination
Being true like jail, hunger, suffering
My poetry is simply for common folks
To read and see through the red demons’ black hearts
Tâm An
Không có nhận xét nào