Header Ads

  • Breaking News

    Dân chủ chân chính là một nền dân chủ không hoàn hảo

    Luật sư Đào Tăng Dực/Úc Châu

    17/11/2026

    “…Chính vì thế, ngoài 3 yếu tính hiến định, pháp trị và đa nguyên thì một chế độ biết công khai chấp nhận sự không hoàn hảo của mình và thực tâm cải thiện mới thực sự là dân chủ. Ngược lại bịt mắt, bịt tai, khư khư bám víu tính ưu việt của chế độ như CSVN và CSTQ mới thật sự là độc tài hại nước hại dân”.

    Những tác phẩm tôi viết đều định nghĩa một nền dân chủ chân chánh gồm có 3 yếu tố cần thiết. Đó là hiến định, pháp trị và đa nguyên.

    Nôm na, hiến định là có một bản hiến pháp làm luật mẹ và nền tảng của tất cả mọi luật pháp. Pháp trị có nghĩa là luật pháp là tối cao đứng trên tất cả mọi cá nhân, định chế hoặc tập thể trong quốc gia. Đa nguyên không chỉ giới hạn trong ý nghĩa đa đảng, mà còn có nghĩa là quyền lực chính trị phải phát xuất từ nhiều tụ điểm khác nhau, không giới hạn nơi một đảng phái, cá nhân hay tập thể nào. Không đủ 3 yếu tố này thì không phải là dân chủ thực sự.

    Tuy nhiên trong thực tế, một yếu tố quan trọng nữa là yếu tố không hoàn hảo của một nền dân chủ chân chánh. Lý do là vì thực tại, nói chung trên khía cạnh triết lý và thực tại chính trị nói riêng, luôn chuyển động như một giòng sông vậy. Lý do chuyển động vì nước chưa tìm được sự thăng bằng hoàn hảo, phải chuyển động để tìm sự thăng bằng lý tưởng đó. Từ sự thiếu thăng bằng và chuyển động đó, nảy sinh ra những tiến bộ làm cho nền dân chủ tốt đẹp hơn.

    Chẳng hạn Úc và Hoa Kỳ là những nền dân chủ có đủ 4 yếu tố nêu trên và là những nơi đáng sống trên thế giới. Tuy nhiên trong bản chất lại vô cùng không hoàn hảo.

    Chẳng hạn, về tệ nạn kỳ thị màu da, lấy kinh nghiệm bản thân, những năm thập niên 80, tôi và bà xã đi shopping tại Burwood thuộc New South Wales thì bị một chủ shop da trắng  từ chối không bán vì chúng tôi là người da vàng. Tại Fairfield chúng tôi sắp hàng mua kem, đến lược mình thì nhân viên tiếp tân lờ đi như không thấy và chỉ tiếp người da trắng đến sau.

    Đó là những người dân da trắng bình thường kỳ thị. Tuy nhiên, khi tôi bắt đầu hành nghề luật thì nhiều nhân vật thuộc các định chế chính quyền vẫn hành động phi pháp. Có một lần tôi thẩm vấn một thân chủ người Việt tại một phòng giam giữ người thuộc trạm cảnh sát Fairfield, NSW, vào một ngày Weekend và khoảng 8- giờ tối. Tôi trao đổi bằng tiếng Việt thì một cảnh sát viên da trắng xen vào và yêu cầu tôi phải nói tiếng Anh. Tôi trả lời rằng trao đổi giữa tôi và thân chủ dù bằng ngôn ngữ nào đi nữa thì bất cứ đệ tam nhân nào, ngay cả tòa án cũng không được quyền nghe, tại sao phải nói bằng tiếng Anh trong khi thân chủ của tôi tiếng Anh rất giới hạn? Cấp trên của ông ta đâu? Tôi sẽ nói chuyên với họ và ngày mai tôi sẽ đệ đơn thưa ông ta với Ombudsman’s Office. Viên cảnh sát trả lời rằng giờ này chỉ có anh ta làm việc ở đây, không có cấp trên nào cả. Muốn thẩm vấn bằng tiếng Anh hay không là tùy chúng tôi. Ngày mai là phải ra tòa, chúng tôi đành phải trao đổi bằng tiếng Anh cho kịp thời gian và thân chủ của tôi cư ngụ tại Fairfield nên không dám kiện tụng cảnh sát địa phương vì sợ bị trả thù.

    Có lần tôi ra tòa tại một vùng quê tương đối hẻo lánh. Khi tôi đứng trước bàn của các luật sư và xưng danh tánh, tư cách luật sư của mình thì vị thẩm phán chủ tọa tuyên bố dõng dạt rằng tôi là một thông dịch viên, đứng lộn chỗ và phải dời sang vị trí của những thông dịch viên. Tôi phải xác định nhiều lần, kể cả yêu cầu ông kiểm duyệt lại danh sách luật sư đoàn, thì vị thẩm phán này mới miễn cưỡng cho phép tôi bào chữa.

    Tuy nhiên, các tình trạng cải thiện rất nhiều theo thời gian và theo hiểu biết của tôi không còn nữa.

    Nền dân chủ Hoa Kỳ có lẽ cũng vậy. Kỳ thị phi pháp người da đen và da màu rất tệ hại cách đây nhiều thập niên nhưng ngày càng cải thiện hơn. Tuy nhiên cả Úc Đại Lợi lẫn Hoa Kỳ, sẽ không bao giờ toàn thiện cả, cứ chuyển động liên tục. Nhất là tại Hoa Kỳ, cứ mỗi 2 năm bầu cử một lần thì dòng chảy lịch sử càng sôi động hơn. 

    Khi chúng ta coi phim ảnh hay đọc sách thì rất nhiều trường hợp tham nhũng, độc ác trong chính quyền tại Hoa Kỳ hay Úc. Trái lại, trong các quốc gia độc tài như Việt Nam, Trung Quốc thì hầu như không bao giờ chúng ta thấy cảnh tham nhũng trong guồng máy cảnh sát công an, hoặc những bất công xã hội tệ hại cả. Quân đội, công an và đảng luôn xuất hiện là kiệt xuất và hoàn hảo trên phim ảnh lẫn trong sách vở.

    Chính vì bề ngoài hoàn hảo của các thể chế cộng sản, giáo phiệt, phát xít mà xã hội không chuyển động và thay vì ngày càng cải thiện như tại Hoa Ký, Úc và các nền dân chủ khác, thì nhân quyền, dân quyền và không gian  sống của công dân cá thể ngày càng tệ hại hơn.

    Chính vì thế, ngoài 3 yếu tính hiến định, pháp trị và đa nguyên thì một chế độ biết công khai chấp nhận sự không hoàn hảo của mình và thực tâm cải thiện mới thực sự là dân chủ. Ngược lại bịt mắt, bịt tai, khư khư bám víu tính ưu việt của chế độ như CSVN và CSTQ mới thật sự là độc tài hại nước hại dân.

    Đào Tăng Dực


    Không có nhận xét nào