Một câu chuyện khiến tôi vô cùng xúc động

Khang Do

13/11/2026

Song ngữ Anh Việt

“…Tượng đài này không chỉ ghi tên những chiến sĩ Hoa Kỳ đã hy sinh tại Việt Nam, mà còn tưởng niệm những chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa đã bỏ mình trong các trại tù cải tạo sau ngày Miền Nam thất thủ.

Một tượng đài, hai dân tộc, cùng chung một ký ức về những hy sinh vì tự do.

Sau hơn nửa thế kỷ, những người Việt tỵ nạn chúng ta hôm nay có được cơ hội góp một phần nhỏ bé để đáp đền ân nghĩa đối với những người đã hy sinh, để chúng ta và con cháu có được cuộc sống tự do trên quê hương thứ hai này.

Đó là niềm tự hào, là lòng biết ơn và cũng là trách nhiệm của chúng ta đối với lịch sử.

Hẹn gặp đồng hương ngày mai tại Springboro!

Không có người lính nào vô danh trong trái tim chúng ta”.

At the request of several friends, I am translating my recently published post into English to share it with those who do not read Vietnamese.

----

A STORY THAT DEEPLY MOVED ME

I would like to share a few photos and a deeply moving story that took place at the memorial around noon today.

I brought my drone to capture some aerial footage of the memorial. As I was preparing for takeoff, I noticed a man pushing an elderly woman in a wheelchair. Walking beside them was another elderly gentleman who appeared frail and weak. With a sorrowful expression, the elderly man was gently running his hand across a granite plaque engraved with the names of American servicemen who lost their lives in the Vietnam War.

I decided to wait until they had left before launching my drone. But several minutes passed, and the three of them remained there quietly. The elderly gentleman continued gently caressing the names engraved on the stone.

Sensing that there was something deeply personal behind this moment, I approached them and struck up a conversation. What I heard next truly touched my heart.

The man explained that the name on the plaque belonged to the elderly couple’s firstborn son, who was killed in action in Vietnam at just 20 years old.

Deeply moved, I offered my condolences and told the father:

“We are Vietnamese people who once lived in South Vietnam, the very place where your son fought to defend freedom. We will always remember and be grateful for his great sacrifice.”

The man who was pushing the wheelchair, their son as well, then asked about the meaning of the Vietnamese inscriptions engraved on the two large granite plaques. I explained their meaning and told him that I was the person who had written those words of tribute on behalf of the Vietnamese community in Dayton.

The father suddenly embraced me and expressed his gratitude.

It was a moment beyond words.

I was even more deeply moved when I heard him say:

“Finally, my son has found a place to rest in peace in Ohio. Thank you.”

I did not know what else to say. I only knew that, in that moment, I felt the profound meaning of the memorial we had worked so hard to bring into existence.

For us, this memorial is a place of remembrance and gratitude. But for the family of that young serviceman, it is also a place where they can bring their memories and sorrow—a place where his parents and siblings can come and know that their loved one has not been forgotten.

This memorial honors not only the American servicemen who sacrificed their lives in Vietnam, but also the soldiers of the Republic of Vietnam who perished in Communist re-education camps after the fall of South Vietnam.

One memorial. Two peoples. One shared memory of sacrifice in the cause of freedom.

More than half a century later, we, the Vietnamese refugees, now have the opportunity to make even a small contribution toward repaying a debt of gratitude to those who sacrificed their lives so that we and our children could enjoy freedom in our second homeland.

This is our pride, our gratitude, and our responsibility to history.

No soldier is ever nameless in our hearts.

----

Nguyên văn vài viết. 

Một câu chuyện khiến tôi vô cùng xúc động

Xin chia sẻ cùng quý vị vài hình ảnh và một câu chuyện xảy ra ngay tại tượng đài trưa nay.

Tôi mang drone đến để ghi lại một số hình ảnh từ trên cao. Khi đang chuẩn bị cho drone cất cánh, tôi chợt nhìn thấy một người đàn ông đẩy một cụ bà ngồi trên xe lăn, bên cạnh họ là một cụ ông khá lớn tuổi, dáng vẻ yếu ớt. Cụ ông với nét mặt buồn bã, đang dùng tay nhẹ nhàng vuốt trên mặt tấm bia đá granite khắc tên những chiến sĩ Hoa Kỳ đã hy sinh trong cuộc chiến Việt Nam.

Tôi định chờ họ đi rồi mới cho drone bay lên. Nhưng vài phút trôi qua, tôi vẫn thấy ba người lặng lẽ, cụ ông vẫn luôn tay vuốt ve những dòng tên trên mặt đá.

Cảm thấy có điều gì đặc biệt, tôi bước đến bắt chuyện. Và câu chuyện tôi được nghe khiến lòng mình nghẹn lại.

Người đàn ông cho biết đây là tên người con trai đầu lòng của hai ông bà nầy đã tử trận tại chiến trường Việt Nam khi vừa tròn 20 tuổi.

Tôi vô cùng xúc động, ngỏ lời chia buồn và nói với người cha rằng:

“Chúng tôi là những người Việt Nam từng sống tại Miền Nam, nơi con trai ông đã chiến đấu để bảo vệ tự do. Chúng tôi luôn ghi nhớ và biết ơn sự hy sinh cao cả của con ông.”

Người đàn ông đẩy xe, cũng là con của hai ông bà, tiếp tục hỏi về ý nghĩa những dòng chữ tiếng Việt được khắc trên hai tấm bia đá lớn. Tôi giải thích nội dung và cho ông biết chính tôi đã thay mặt cộng đồng người Việt tại Dayton viết những lời tri ân ấy.

Người cha bất ngờ ôm chầm lấy tôi và bày tỏ lòng biết ơn.

Khoảnh khắc ấy thật khó diễn tả bằng lời!

Tôi càng xúc động hơn khi nghe người cha nói:

“Finally, my son has found a place to rest in peace in Ohio. Thank you.”

(Cuối cùng, con trai tôi đã có một nơi để yên nghỉ thanh thản tại Ohio. Xin cảm ơn các bạn.)

Tôi không biết phải nói gì thêm. Chỉ biết rằng trong giây phút ấy, tôi cảm nhận thật sâu sắc ý nghĩa của công trình mà chúng ta đã cùng nhau thực hiện.

Đối với chúng ta, tượng đài là nơi tưởng niệm và tri ân. Nhưng đối với gia đình người chiến sĩ trẻ ấy, nơi đây còn là một chốn để gửi gắm nỗi nhớ thương, là nơi người cha mẹ, anh chị em có thể tìm đến và cảm thấy con em mình không bị lãng quên.

Tượng đài này không chỉ ghi tên những chiến sĩ Hoa Kỳ đã hy sinh tại Việt Nam, mà còn tưởng niệm những chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa đã bỏ mình trong các trại tù cải tạo sau ngày Miền Nam thất thủ.

Một tượng đài, hai dân tộc, cùng chung một ký ức về những hy sinh vì tự do.

Sau hơn nửa thế kỷ, những người Việt tỵ nạn chúng ta hôm nay có được cơ hội góp một phần nhỏ bé để đáp đền ân nghĩa đối với những người đã hy sinh, để chúng ta và con cháu có được cuộc sống tự do trên quê hương thứ hai này.

Đó là niềm tự hào, là lòng biết ơn và cũng là trách nhiệm của chúng ta đối với lịch sử.

Hẹn gặp đồng hương ngày mai tại Springboro!

Không có người lính nào vô danh trong trái tim chúng ta.

Khang Đỗ