Tuân Cao Văn at Edmonds College.
04/11/2026
“…Khi mất lưỡng viện, tổng thống còn quyền gì?
Hiến pháp vẫn để lại 4 quyền rất mạnh cho Tổng thống, không cần Quốc hội:
1/ Quyền phủ quyết (Veto): Bác được luật của Quốc hội gửi lên, luật vẫn phải có 2/3 lưỡng viện mới vượt qua được.
2/ Sắc lệnh hành pháp (Executive Order) và điều hành bộ máy: Điều hành Lầu Năm Góc, ngoại giao, thực thi luật hiện hành như Thuế, di trú, môi trường, khai thác dầu mỏ khoáng sản…
3/ Đối ngoại và quân sự: Tổng tư lệnh, đàm phán.
4/ Ân xá và bổ nhiệm trong kỳ nghỉ (recess). Và quan trọng nhất: Dùng diễn đàn Nhà Trắng để định hình dư luận cho cuộc bầu cử tổng thống kế tiếp.
Nói ngắn gọn: Mất lưỡng viện là mất vô lăng lập pháp, nhưng vẫn còn phanh (veto) và còn loa (diễn đàn tổng thống), còn 4 quyền to đùng”.
Mất cả Hạ viện và Thượng viện trong một kỳ bầu cử giữa kỳ là sự kiện xảy ra nhiều lần trong lịch sử Mỹ.
1854 - Franklin Pierce (vì đạo luật Kansas-Nebraska)
1894 - Grover Cleveland (khủng hoảng kinh tế 1893)
1918 - Woodrow Wilson (hậu Thế chiến I và cúm Tây Ban Nha)
1946 - Harry Truman (lạm phát, thiếu hàng hậu Thế chiến II) - mất 54 ghế Hạ viện, 12 ghế Thượng viện
1954 - Dwight D. Eisenhower (suy thoái nhẹ, chủ nghĩa McCarthy) và 1958 ông mất sâu hơn nữa (-48 Hạ viện, -13 Thượng viện)
1974 Nixon mất hạ viện, trước đó đã mất thượng viện.
1994 - Bill Clinton (cách mạng Cộng hòa) - mất 54 ghế Hạ viện, 8 ghế Thượng viện
2006 - George W. Bush (chiến tranh Iraq, bão Katrina) - mất 30 ghế Hạ viện, 6 ghế Thượng viện
2014 Obama mất Thượng viện, trước đó ông đã mất hạ viện.
2026 - Donald Trump (theo kết quả kiểm phiếu ngày 3/11)
Tổng thống vẫn không là vịt què như MXH nói và nước Mỹ vẫn phát triển, vẫn là số 1 và hế giới.
Khi TT mất lưỡng viện chính trị xã hội Mỹ được và mất gì?
+ Mất:
Luật mới gần như đóng băng. Tổng thống không còn đưa được luật lớn qua Quốc hội nếu không thỏa hiệp. Như Bush sau 2006 không đẩy được cải cách di trú, Obama sau 2010 không đẩy được luật kiểm soát súng.
Ngân sách và điều tra. Hạ viện nắm hầu bao, có thể cắt ngân sách, mở điều tra, luận tội, triệu tập quan chức.
Nhân sự bị chậm. Thượng viện nắm quyền chuẩn thuận bổ nhiệm thẩm phán liên bang, bộ trưởng, đại sứ. Khi mất Thượng viện, đề cử bị ngâm rất lâu.
+ Được :
Tổng thống buộc phải đi vào giữa, dễ có tiếng là người biết thỏa hiệp. Clinton sau khi mất cả hai viện năm 1994 đã xoay sang hợp tác, cân bằng ngân sách, kinh tế bùng nổ và tái đắc cử năm 1996.
* Cử tri thường đổ lỗi cho Quốc hội khi bế tắc, nên uy tín tổng thống có thể hồi phục.
+ Khi mất lưỡng viện, tổng thống còn quyền gì?
Hiến pháp vẫn để lại 4 quyền rất mạnh cho Tổng thống, không cần Quốc hội:
1/ Quyền phủ quyết (Veto): Bác được luật của Quốc hội gửi lên, luật vẫn phải có 2/3 lưỡng viện mới vượt qua được.
2/ Sắc lệnh hành pháp (Executive Order) và điều hành bộ máy: Điều hành Lầu Năm Góc, ngoại giao, thực thi luật hiện hành như Thuế, di trú, môi trường, khai thác dầu mỏ khoáng sản…
3/ Đối ngoại và quân sự: Tổng tư lệnh, đàm phán.
4/ Ân xá và bổ nhiệm trong kỳ nghỉ (recess). Và quan trọng nhất: Dùng diễn đàn Nhà Trắng để định hình dư luận cho cuộc bầu cử tổng thống kế tiếp.
Nói ngắn gọn: Mất lưỡng viện là mất vô lăng lập pháp, nhưng vẫn còn phanh (veto) và còn loa (diễn đàn tổng thống), còn 4 quyền to đùng.
Không có nhận xét nào