Chế độ nào sẽ sụp đổ trước?

Hòa OC/ South Korea

8/3/2026

Sau khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở Venezuela sụp đổ với sự bắt giữ đệ tử của cha già dân tộc Hugo Chavez là Maduro, tôi có tiên đoán rằng chế độ cộng sản Cuba sẽ là chế độ kế tiếp sụp đổ.

Khi đó đa số độc giả nói đó sẽ là Iran, vì Hải Quân Mỹ đã tiến vào Vùng Vịnh.

Đến giờ này tôi vẫn tin là chế độ Cuba sẽ sụp đổ trước chế độ Iran, dù chiến tranh Iran đã xảy ra được hơn 1 tuần.

Lý do chính vẫn là nền kinh tế. 

Thập niên 1950, Cuba là thiên đường nghỉ dưỡng cao cấp ở vùng biển Ca-ri-bê, tương tự quần đảo Bahamas bây giờ hay quần đảo Hawaii. Nhìn ở tòa nhà cổ và xe hơi cổ sẽ hiểu. Khi đó những chiếc xe đó là của nhà giàu Cuba thuộc top of the line, tức sành điệu nhất. Giới nhà giàu của Mỹ và tài tử Hollywood qua Cuba để tránh Đông và ăn chơi hút xì gà ngon và rượu rum hảo hạng.

Và trong thập niên 1950, Singapore chỉ là 1 làng chài và bến cảng khiêm tốn. Ai đọc hồi ký "Một Cơn Gió Bụi" của cụ Trần Trọng Kim, 1 nhà sử học lỗi lạc và người đứng đầu chính quyền hợp pháp của Việt Nam năm 1945, sẽ thấy.

Sự khác biệt là, thập niên 50, Singapore có Lý Quang Diệu và Cuba có cha già dân tộc Fidel Castro. Một người chọn chủ nghĩa Tư Bản và một người chọn chủ nghĩa cộng sản chống Mỹ cho Liên Xô và Tàu Cộng.

75 năm sau, Singapore vươn lên trở thành một trong những quốc gia có thu nhập bình quân đầu người dựa trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP per capita) cao nhất thế giới, còn Cuba thì thiếu ăn triền miên, mới đây là cúp điện 24 giờ toàn quốc vì thiếu dầu hỏa biếu không của Venezuela và Mexico. Nói cách khác, Cuba sống hoàn toàn vào sự viện trợ của Liên Xô cũ, Venezuela, Tàu Cộng, Mexico và lâu lâu vài tấn gạo từ người anh cùng canh gác hòa bình-Việt Nam. Một nguồn thu nhập khác là xuất khẩu lao động trong ngành y, tức xuất khẩu bác sỹ, ý tá và điều dưỡng tới các nước Nam Mỹ có nền kinh tế kém cỏi hơn.

Ngoài nguyên nhân dẫn đến sự đói nghèo là do chống Mỹ, làm tiền đồn cho Nga và Tàu chống Mỹ thì nguyên nhân chính vẫn là sự độc tài và độc quyền của chính quyền cộng sản. Họ độc quyền trong lãnh vực phân phối hàng hóa, giống thời Bao Cấp ở Việt Nam. Nôm na thế này, dân Cuba thu hoạch được 1 tấn ngô, nộp cho nhà nước hết rồi xếp hàng lãnh vài ký bột bắp mỗi tháng. Họ trồng cây thuốc lá và vấn cả ngàn điếu xì gà, giá bán lậu tới Singapore là 60 đô la/điếu, nhưng họ nộp hết cho chính phủ để có thu nhập chừng 30 đô la/tháng. Đó chính là thiên đường cộng sản thứ thiệt trên hành tinh này, kiểu có Đảng và Nhà Nước no (lo) rồi.

ChatGPT nói Cuba chỉ còn 10.9 triệu dân nhưng có tới 2.9 triệu Cuba kiều ở Mỹ, trong đó có rất nhiều người nổi bật như ngoại trưởng Marco Rubio và nhiều thượng nghị sĩ và dân biểu liên bang gốc Cuba khác. Cứ lấy thu nhập trung bình của Cuba kiều ở Mỹ ở mức thấp nhất là 3000 đô la/tháng, thì chỉ cần họ gởi 1 phần trăm tiền dư từ thu nhập về Cuba là cũng đủ trả lương cho 1 công nhân rồi. Còn nếu họ gởi 5% thì đã nuôi sống 1 hộ gia đình ở Cuba. Và để tái thiết Cuba theo kinh tế thị trường tự do thì số tiền đó không hề quá lớn với các doanh nghiệp gốc Cuba hay chính tiền của Cuba kiều về đầu tư. 10.9 triệu dân so với tiềm năng du lịch và logistics do ở gần Mỹ là quá nhỏ. Nếu Cuba trở thành lãnh thổ thuộc Mỹ như Bahamas thì là một chuyện khác. Đầu tư của Mỹ sẽ biến Cuba thành 1 thiên đường du lịch nghỉ dưỡng rất nhanh.

Đây là một trong những lý do tôi tin chế độ cộng sản Cuba sẽ sụp đổ trước chế độ thần quyền Iran. Có ai về đội của mình không ?

Hoa OC