Sương mù chiến tranh

Hoa OC/ South Korea

04/3/2026

Sương mù chiến tranh là một thuật ngữ trong binh pháp phương Tây, gọi là fog of war. Sĩ quan chiến lược nào của quân đội Mỹ cũng biết tới thuật ngữ này, vì họ được gởi đi học trường cao học chiến tranh của binh chủng mình.

Sương mù chiến tranh có thể dẫn tới những tính toán sai lầm, những lần phe ta bắn phe mình…

Mình thích viết về kinh tế hơn quân sự vì có gốc là sinh viên kinh tế và MBA.

Bài này của mình dùng thuật ngữ này theo nghĩa của tiếng Việt, tức sương mù làm mình không nhìn rõ hay không nhìn xa được. Và cái mình không nhìn xa được ở đây là tác động về kinh tế đối với từng khu vực trên thế giới.

Sau đây là 2 nhân tố chính gây tác động tới nền kinh tế thế giới trong chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ 3 (cách đặt tên riêng của mình). Hai lần trước xảy ra ở Iraq.

1- Eo Biển Hormuz

Đây là điểm nghẽn có tính chiến lược nhất thế giới, vì nó giam cầm hầu như tất cả các quốc gia Vùng Vịnh có nhiều dầu mỏ, từ xa tới gần là Kuwai, Iraq, Vương Quốc Bahrain, Qatar, Ả Rập Saudi, Ả Rập thống nhất và 1 phần Oman. Dù eo biển này kiểm soát chỉ có 20% lượng dầu hoả xuất khẩu của thế giới, nhưng đối với những quốc gia chỉ nhập khẩu dầu từ Vùng Vịnh thì coi như là từ 90% đến 100% phụ thuộc vào eo biển này để nhập khẩu dầu hoả.

Việt Nam là một trong số quốc gia này, vì chưa nghe Việt Nam mua dầu của Mỹ hay Canada.

Hiện nay hầu như tất cả các hãng tàu của Châu Âu như Maersk Line của Đan Mạch, Hapag-Lloyd của Đức… đều ngưng nhận đơn đặt hàng cho hạm đội tàu dầu của họ. Khi dự trữ xăng dầu của các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ như Việt Nam bị cạn thì hậu quả khôn lường về kinh tế và sản xuất.

Đó là chưa kể các quốc gia Vùng Vịnh nhập khẩu tới 85% lương thực thực phẩm vì điều kiện khí hậu của quốc gia họ không thuận lợi cho nông nghiệp và không thể đảm bảo an ninh lương thực kiểu tự túc. Đóng eo biển Hormuz thì chuyện khủng hoảng lương thực sẽ sắp xảy ra ở các quốc gia này, dù họ có rất nhiều tiền mặt để mua lương thực.

2- Không phận trung chuyển giữa Châu Âu và Châu Á

Nếu kênh đào Suez của Ai Cập là con đường ngắn nhất để kết nối Châu Á với Châu Âu bằng đường biển thì không phận của các quốc gia Trung Đông có giá trị tương đương trên không. Con đường này cũng kết nối miền Đông của Mỹ với Châu Á rất tiện lợi. Trong số 3 hãng hàng không lớn nhất ở Trung Đông thì có 2 thuộc Ả Rập Thống Nhất (Emirates, Etihad) và 1 ở Qatar là Qatar Aiways. Các hãng hàng không này có dịch vụ rất tốt, có lượng khách cao và ổn định. Nay đa số không phận ở Vùng Vịnh bị đóng, giao thông hàng không cho hành khách và hàng hoá bị ngưng bất ngờ. Sắp tới sẽ có hậu quả nghiêm trọng.

2 yếu tố trên là 2 nhân tố quyết định tới nền kinh tế thế giới trong vài ngày tới. Cứ theo dõi thị trường chứng khoán và giá cả hàng hoá thì sẽ hiểu, không cần nghe các youtuber, bình luận gia hay bất cứ báo cánh hữu cánh tả nào.

Giải pháp tốt nhất là thay đổi chế độ ở Iran để chuyện đóng eo biển Hormuz không xảy ra, và không phận Trung Đông mở cửa trở lại. Nhưng đây là 1 thử thách rất lớn.

Mong mọi việc không tồi tệ như phân tích trung dung của mình.

Hòa OC