Nghiên Cứu Biển Đông
04/5/2026
Từ ngày 11-28/4/2026, Mỹ và Philippines tổ chức tập trận quân sự thường niên Balikatan 2026, được đánh giá là lớn nhất trong lịch sử từ trước tới nay với sự tham gia của hơn 17.000 quân nhân, trong đó có khoảng 10.000-12.000 lính Mỹ. Cuộc tập trận có sự tham gia của nhiều đối tác như Nhật Bản, Úc, Canada, Pháp và New Zealand.
Tập trận có một số nội dung đáng chú ý:
1/ Những điểm khác biệt của Balikatan 2026
Ngoài quy mô, Balikatan 2026 nổi bật bởi sự tham gia chính thức lần đầu của nhiều đối tác ngoài liên minh song phương Mỹ-Philippines, trong đó Nhật Bản lần đầu triển khai đầy đủ lực lượng tác chiến với khoảng 1.400 binh sĩ, tên lửa chống hạm Type 88 và thủy phi cơ US-2. Đây cũng là lần đầu Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản tham gia, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách an ninh của Nhật Bản.
Về nội dung, tập trận mở rộng sang tác chiến đa lĩnh vực, bao gồm không quân, lục quân, hải quân, không gian và mạng. Một số hoạt động đáng chú ý gồm: diễn tập chống đổ bộ tại Palawan (27/4) với hệ thống HIMARS và thiết bị không người lái; triển khai hệ thống chống hạm NMESIS tại Bắc Luzon; và đặc biệt là nội dung bắn đạn thật đánh chìm tàu mục tiêu bằng xuồng không người lái (USV) kết hợp không kích và trinh sát (24/4). Các hoạt động này cho thấy xu hướng tích hợp công nghệ không người lái vào tác chiến biển, phản ánh bài học kinh nghiệm từ các xung đột gần đây.
Về địa bàn, các hoạt động trải rộng từ Bắc Luzon, Itbayat đến Palawan, là những khu vực có vị trí chiến lược gần Biển Đông. Nếu đặt trong tổng thể, Balikatan diễn ra ngay sau và có liên kết với tập trận “Salaknib” (Lá chắn), tạo thành chuỗi huấn luyện liên tục nhằm nâng cao khả năng tương tác và răn đe trong khu vực.
2/ Hàm ý cho liên minh Mỹ - Philippines và cấu trúc an ninh khu vực
Quy mô và tính chất mở rộng của Balikatan cho thấy liên minh Mỹ - Philippines được nâng cấp theo hướng đa phương hóa, thay vì chỉ dừng ở hợp tác song phương truyền thống. Sự tham gia ngày càng sâu của Nhật Bản và các đối tác phương Tây phản ánh nỗ lực của Mỹ nhằm xây dựng một mạng lưới an ninh rộng hơn trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, cũng như các cuộc tập trận khác, Balikatan không đồng nghĩa với việc hình thành một “liên minh quân sự kiểu NATO” tại châu Á. Các nước tham gia vẫn duy trì mức độ cam kết khác nhau, phụ thuộc vào lợi ích chiến lược riêng. Dù vậy, việc tăng cường khả năng tương tác, chia sẻ công nghệ và phối hợp tác chiến, đặc biệt trong các lĩnh vực mới như không gian, mạng và hệ thống không người lái, giúp nâng cao đáng kể năng lực răn đe tập thể.
Bên cạnh đó, sự nổi lên của các công nghệ như USV trong tập trận cho thấy một xu hướng xung đột mới, nơi các quốc gia có thể tận dụng phương tiện chi phí thấp để đối phó với lực lượng hải quân truyền thống. Điều này có thể làm thay đổi cán cân sức mạnh trên biển, đặc biệt tại các khu vực tranh chấp như Biển Đông.
Tổng thể, Balikatan-2026 không chỉ là một cuộc tập trận thường niên mà còn phản ánh quá trình tái cấu trúc an ninh khu vực theo hướng linh hoạt, đa tầng và ngày càng gắn kết hơn giữa các đồng minh và đối tác của Mỹ.
-NHC-
Nghiên Cứu Biển Đông
Không có nhận xét nào