Chuyện Việt Nam

VNCS: Những lời hứa của các Bộ trưởng Bộ Giáo dục

Các đời Bộ trưởng  Bộ Giáo dục và lời hứa/ khẩu hiệu

Sắp xếp, giảm tối thiểu 20% đầu mối đại học, 30% cơ sở giáo dục nghề nghiệp; sắp xếp lại trung tâm y tế khu vực

Hiệu Minh

30/7/2026

Giáo dục Việt Nam có một truyền thống khá đáng yêu, mỗi đời Bộ trưởng thường đi kèm một khẩu hiệu. Khẩu hiệu nào cũng đẹp, đúng và đầy hy vọng. Chỉ có điều, vài năm sau, người ta thường nhớ khẩu hiệu rõ hơn nhớ… kết quả. 

Giáodục

Từ thời Đổi mới (1986),  giáo dục được gọi là “Quốc  sách hàng đầu”. Sau đó là “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích”, rồi “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục”, “Một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa”, và gần đây là “Học thật, thi thật, nhân tài thật”.

Nghe rất tuyệt. Vấn đề là giáo dục không phải cuộc thi khẩu hiệu.

“Nói không với bệnh thành tích” đã được nói từ hơn hai thập niên trước, nhưng bệnh thành tích vẫn khỏe mạnh, thậm chí có khả năng thích nghi đáng kinh ngạc. Những vụ gian lận điểm thi năm 2018 là một lời nhắc rằng muốn chữa bệnh thì không thể chỉ… hô khẩu hiệu chống bệnh. Kỳ thi vừa rồi (2026) là một ví dụ khác.

Rồi “Giảm tải”. Chương trình được đổi mới, sách giáo khoa được thay đổi, nhưng nhiều học sinh vẫn học từ sáng đến tối. Có lẽ chiếc cặp vẫn chưa được giảm tải, cái đầu không hề giảm tải.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy cải cách giáo dục không thành công nhờ những câu nói hay của các Bộ trưởng Bộ GD. Phần Lan giảm áp lực thi cử và tăng quyền tự chủ cho giáo viên. Đức coi trọng đào tạo nghề. Singapore tuyển chọn, đào tạo và đãi ngộ giáo viên rất nghiêm túc. Nhật Bản chú trọng kỷ luật, kỹ năng sống và trách nhiệm cá nhân.

Không nước nào cần tuyên bố mỗi sáng rằng “học thật”. Họ thiết kế hệ thống để học sinh khó học giả.

Đến “thi thật” cũng vậy. Mỹ từng có bê bối gian lận tuyển sinh, Trung Quốc phải chống gian lận rất nghiêm trong kỳ thi Gaokao, Hàn Quốc liên tục cải cách kỳ thi đại học. Khác biệt không phải là họ không có gian lận, mà là khi gian lận xảy ra, hệ thống có phát hiện, xử lý và bịt lỗ hổng hay không. 

Còn “nhân tài thật” mới là bài toán khó nhất.

Trường học có thể đào tạo người giỏi, nhưng xã hội mới quyết định họ có được trọng dụng hay không. Singapore không chỉ nói về nhân tài mà còn xây dựng cơ chế để người giỏi muốn ở lại. Các đại học hàng đầu Mỹ và Anh cạnh tranh toàn cầu để kéo người tài về phía mình.

Vì thế, nhìn lại hơn bốn mươi năm, có thể thấy giáo dục Việt Nam đã tiến rất xa: phổ cập giáo dục, tỷ lệ biết chữ cao, học sinh đạt thành tích quốc tế tốt. Nhưng những căn bệnh cũ như học thêm, thi cử nặng nề, bệnh thành tích, chênh lệch chất lượng và áp lực bằng cấp vẫn chưa chịu… tốt nghiệp.

Có lẽ đã đến lúc đánh giá các đời Bộ trưởng không phải bằng số khẩu hiệu đã đưa ra, mà bằng số vấn đề thực sự được giải quyết. Bởi một khẩu hiệu hay có thể sống một nhiệm kỳ. Còn một nền giáo dục tốt phải sống được qua nhiều thế hệ.

Và nếu một ngày phụ huynh không còn phải hỏi “Con tôi học thêm ở đâu?”, học sinh không còn hỏi “Cô ơi, cái này có thi không?”, còn nhà tuyển dụng không nhìn tấm bằng trước khi nhìn năng lực…

Thì khi ấy, chúng ta có thể yên tâm nói: “Giáo dục đã thật”. Không cần khẩu hiệu nữa.

Các đời Bộ trưởng  Bộ Giáo dục và lời hứa/ khẩu hiệu

Nguyễn Thị Bình 1987–1991: Nhấn mạnh “giáo dục là quốc sách”, chú trọng xóa mù chữ và phổ cập giáo dục. 

Giáodục

Trần Hồng Quân 1990–1997: “Giáo dục là đầu tư cho phát triển”. Đây là quan điểm được nhắc nhiều trong giai đoạn đổi mới  giáo dục.

Lê Vũ Hùng 1998–2002: Nhiều phát biểu về hiện đại hóa giáo dục, ứng dụng công nghệ thông  tin trong dạy học.

Nguyễn Minh Hiển 2002–2006: “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích”. Đây là khẩu hiệu nổi tiếng của ngành giáo dục thời kỳ này.

Nguyễn Thiện Nhân 2006–2010: “Hai không” (nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích; sau mở rộng thêm các nội dung khác) trở thành chiến dịch được biết đến rộng rãi.

Phạm Vũ Luận 2010–2016: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục”. Đồng thời nhiều lần nhấn mạnh việc giảm tải chương trình.

Phùng Xuân Nhạ 2016–2021: “Một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa”. Đây là phát biểu gắn với cải cách sách giáo khoa mới.

Nguyễn Kim Sơn 2021–nay: “Giáo dục không thể nóng vội”. Ông cũng nhiều lần nhấn mạnh giáo dục hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực người học thay vì chỉ truyền đạt kiến thức. Và gần đây là “Học thật, thi thật và nhân tài thật”.

Hiệu Minh

Sắp xếp, giảm tối thiểu 20% đầu mối đại học, 30% cơ sở giáo dục nghề nghiệp; sắp xếp lại trung tâm y tế khu vực

Báo Điện Tử Chính Phủ

31/07/2026

(Chinhphu.vn) - Sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; sắp xếp, tổ chức lại theo hướng giảm các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Y tế; xác định mô hình và tổ chức, sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực...

Nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới

Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học công lập (giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập), cơ sở giáo dục nghề nghiệp (giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập); sắp xếp, tổ chức lại theo hướng giảm các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Y tế và giảm đầu mối khối giám định pháp y, giám định tâm thần; xác định mô hình và tổ chức, sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực...

Cụ thể, tại Kế hoạch số 06-KH/TW, ngày 28/7/2026 thực hiện Kết luận Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện 19 nhiệm vụ. 

Một là, sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật, nhất là trong lĩnh vực tổ chức bộ máy, phân câp quản lý và cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm bộ máy chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả (thực hiện thường xuyên).

Hai là, nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới; trên cơ sở đề xuất của tỉnh ủy, thành ủy, nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu gắn với mục tiêu xây dựng cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở, báo cáo Bộ Chính trị (hoàn thành trong năm 2026).

Xây dựng khung tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị, tổ chức bảo đảm 5 nguyên tắc cốt lõi

Ba là, trong năm 2026 hoàn thành nghiên cứu xây dựng khung tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong hệ thống hành chính nhà nước (Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã) phù hợp với vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn ngành, lĩnh vực và địa bàn (đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng, miền núi) bảo đảm 5 nguyên tắc cốt lõi: 

1. Tinh gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả - thông suốt; 

2. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo; 

3. Kế thừa, ổn định, hạn chế xáo trộn, bảo đảm liên tục và thông suốt; 

4. Gắn xây dựng tổ chức với thực hiện hiệu quả phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số; 

5. Rà soát, loại bỏ các khâu trung gian; một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính).

Bốn là, chủ trì, phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương và các cơ quan liên quan thống nhất điều chỉnh một số nhiệm vụ còn giao thoa, chồng lấn nêu tại Kết luận số 64-KL/TW ngày 01/7/2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, bảo đảm phù hợp, hiệu lực, hiệu quả, báo cáo Bộ Chính trị xem xét, quyết định.

Năm là, rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiệt hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá dịch vụ công cơ bản, thiết yếu, bảo đảm hoạt động ổn định, thông suất của tổ chức bộ máy các cấp, nhất là chính quyền cấp xã (hoàn thành trong năm 2026).

Sắp xếp, tổ chức lại, giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập

Sáu là, sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học công lập theo hướng:

- Chuyển cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý, sáp nhập, hợp nhất cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trừ các cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực đặc thù.

- Giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập.

Các nhiệm vụ trên phải hoàn thành trước ngày 01/4/2027.

Sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục nghề nghiệp và thường xuyên

Bẩy là, sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục nghề nghiệp và thường xuyên:

- Chuyển cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập trực thuộc bộ, ngành về địa phương quản lý, trừ một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực đặc thù.

- Giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập.

Các nhiệm vụ trên phải hoàn thành trước ngày 1/10/2026.

Sắp xếp, tổ chức lại bệnh viện, trung tâm y tế ; hoàn thiện mô hình Trạm y tế cấp xã

Tám là, sắp xếp, tổ chức lại theo hướng giảm các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Y tế và giảm đầu mối khối giám định pháp y và giám định tâm thần (hoàn thành trong năm 2026).

Chín là, hoàn thiện mô hình trạm y tế cấp xã đảm bỏ cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, cơ bản thiết yếu cho người dân ngay tại cơ sở; xác định mô hình và tổ chức, sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực bảo đảm hoạt động hiệu quả, không chồng chéo nhiệm vụ (hoàn thành trong năm 2026).

Mười là, rà soát, bổ sung nhân lực y tế, trang thiết bị, cơ sở vật chất, thuốc thiết yếu cho trạm y tế cấp xã; xây dựng, hoàn thiện phần mềm quản lý dữ liệu sức khỏe cá nhân và kết nối dữ liệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeID từ cấp xã đến cấp tỉnh (hoàn thành trong năm 2026).

Mười một là, triển khai hiệu quả Chiến lược quốc gia về nhân tài gắn với cơ chế liên thông khu vực công - tư (thực hiện thường xuyên).

Tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng số đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở

Mười hai là, tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng số đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở; ưu tiên bảo đảm trang thiết bị, đường truyền tại cấp xã, bộ phận một cửa và các địa bàn khó khăn; đẩy mạnh triển khai các hạ tầng, nền tảng kết nối dùng chung trong toàn hệ thống (thực hiện thường xuyên).

Mười ba là, xây dựng và triển khai nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, bảo đảm dùng chung; phát triển và đưa vào sử dụng ngay các tiện ích đột phá phương thức làm việc, có khả năng mở rộng và tích hợp với các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung theo đúng các kết luận, chương trình, kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Mười bốn là, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, đưa vào vận hành các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, bảo đảm dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung", phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính (hoàn thành trong năm 2027).

Mười lăm là, tăng cường năng lực bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; hoàn thiện cơ chế, quy trình bảo vệ dữ liệu; nâng cao hiệu quả giám sát, phòng ngừa, phát hiện và xử lý sự cố, bảo đảm an toàn cho các hệ thống thông tin, nền tảng số và cơ sở dữ liệu.

Mười sáu là, hoàn thiện thể chế về chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Bổ sung chế tài xử lý đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ trong chuyển đổi số (nếu do chủ quan).

Mười bẩy là, chỉ đạo rà soát các phần mềm, nền tảng đang triển khai tại các địa phương; xây dựng tiêu chí để áp dụng và ban hành hướng dẫn kết nối, chia sẻ, tích hợp dữ liệu, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, công chức, viên chức các cấp, nhất là ở cấp xã để triển khai thành công mô hình chính quyền địa phương 2 cấp kết hợp với chuyển đổi số (hoàn thành trong năm 2026).

Mười tám là, xây dựng nền tảng và đưa vào vận hành hệ thống chỉ đạo, điều hành trên môi trường số, bảo đảm tích hợp đồng bộ dữ liệu không gian đa ngành; bước đầu chuyển đổi phương thức quản lý, chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền dựa trên dữ liệu (hoàn thành trong năm 2027).

Mười chín là, rà soát, bổ sung và hoàn thiện các quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung theo hướng xác định rõ tiêu chí, điều kiện áp dụng, thẩm quyền xem xét, trách nhiệm của các cơ quan liên quan và cơ chế xử lý đối với các trường hợp cụ thể.

Khẩn trương hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo, tạp chí, đơn vị sự nghiệp

Đối với Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Bộ Chính trị giao: Chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương khẩn trương tổ chức bàn giao, tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận. 

Tiến hành rà soát, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quy định mới về chức năng, nhiệm vụ và kiện toàn bộ máy tổ chức trực thuộc.

Nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi các văn bản liên quan đến tổ chức và hoạt động của các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Khẩn trương hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo, tạp chí, đơn vị sự nghiệp thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương theo các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư (hoàn thành trong năm 2026-2027).

Báo Điện tử Chính phủ