Thanh Phương|Thu Hằng/RFI
17/10/2026
Tổng thống Nga Vladimir Putin và tổng thống Mỹ Donald Trump tại thượng đỉnh G20 ở Osaka, Nhật Bản, ngày 30/06/2019. © EPN/Newscom/SIPA
Tổng thống Mỹ Donald Trump tối qua, 16/10/2026, đã ký sắc lệnh miễn áp dụng đối với Nga các biện pháp trừng phạt mới được ban hành theo một đạo luật vừa được Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua. Hành động này càng khiến Ukraina lo ngại bị đồng minh Washington bỏ rơi. Để tiếp tục đối phó với cuộc chiến xâm lược của Nga, tổng thống Volodymyr Zelensky đề nghị các đồng minh châu Âu hỗ trợ thêm 70 tỷ euro.
Bất chấp nguy cơ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng, tổng thống Trump coi như đã vô hiệu hóa một văn bản pháp luật mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng, đó là "Đạo luật Graham". Việc thông qua đạo luật này là hành động quan trọng đầu tiên của Quốc Hội Mỹ nhắm vào Matxcơva kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền, dù đạo luật này vẫn trao cho ông quyền tự quyết đáng kể trong quá trình thực thi. Sắc lệnh hành pháp do Nhà Trắng ban hành nêu rõ : "Tôi quyết định miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt, hạn chế và thuế quan như quy định trong Đạo luật Graham vì lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ".
Theo hãng tin AFP, trên mạng xã hội hôm nay, Kirill Dmitriev, cố vấn của Điện Kremlin về hợp tác kinh tế quốc tế, đã hoan nghênh quyết định của Donald Trump về miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với Nga, xem đây là một thời điểm "mang tính lịch sử". Về phần tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky, hôm nay ông cho rằng quyết định của tổng thống Mỹ chẳng khác gì "ban thưởng" và "khuyến khích" Vladimir Putin.
Đạo luật mới này, được tổng thống Trump ký ban hành vào giữa tháng 9, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực năng lượng của Nga, lần đầu tiên nhắm vào "đội tàu ma" mà Nga sử dụng, đồng thời nhắm trực tiếp vào tổng thống Vladimir Putin và các quan chức cấp cao khác của Nga. Cụ thể, đạo luật cho phép tổng thống Mỹ áp thuế lên tới 100% đối với năm quốc gia nhập khẩu dầu khí Nga nhiều nhất, trong đó có Trung Quốc và Ấn Độ.
Đạo luật này được đặt theo tên của người đề xướng chính, cố thượng nghị sĩ Cộng Hòa Lindsey Graham (qua đời vào tháng 7), một nhân vật vẫn kiên định ủng hộ Ukraina và chỉ trích gay gắt cả Nga lẫn Iran. Khi văn bản được thông qua, tổng thống Ukraina Zelensky đã ca ngợi đây là "một công cụ cực kỳ mạnh mẽ, có khả năng chấm dứt cuộc chiến khủng bố này và buộc Nga phải tiến tới hòa bình".
Tuy nhiên, mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa hai vị tổng thống Mỹ và Ukraina nay lại rơi vào một cuộc khủng hoảng mới. Đầu tháng 10, Donald Trump thông báo ông đã đạt được thỏa thuận với Vladimir Putin về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, cho phép Hoa Kỳ nhập khẩu một lượng lớn dầu diesel từ Nga. Sau đó, Kiev đã lên tiếng phàn nàn về việc không được các đồng minh cảnh báo trước về các cuộc tấn công từ phía Nga, cũng như bị những hạn chế trong việc sử dụng các dịch vụ vệ tinh do SpaceX, công ty của nhà tỷ phú thân Trump Elon Musk, cung cấp.
Theo hãng tin AFP, một quan chức cấp cao của Mỹ hôm qua khẳng định ông Donald Trump "chưa bao giờ" chỉ đạo việc hạn chế mạng lưới vệ tinh quân sự Starshield tại Ukraina. Trước đó, theo hãng tin Anh Reuters, Lầu Năm Góc dường như đã nhận được chỉ đạo từ Nhà Trắng về việc làm chậm các hoạt động của mạng vệ tinh Starshield. Đây là phiên bản quân sự của mạng Starlink, vẫn được quân đội Ukraina sử dụng để liên lạc trên chiến trường và bắn chặn các drone của Nga.
Ukraina đề nghị Liên Âu cấp thêm 70 tỷ euro để đối phó với Nga
Ngày 16/10/2026, tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã đề nghị Liên Hiệp Châu Âu cấp thêm 70 tỷ euro trong năm 2027 để có thể tăng sản lượng drone trong bối cảnh Nga đạt được nhiều tiến bộ với thế hệ drone phản lực Geran-4 và 5 và không ngừng phá vỡ mạng lưới phòng không Ukraina, bị suy yếu vì thiếu tên lửa đánh chặn. Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định khoản thiếu hụt của Ukraina “cần được bù đắp”.
Đặc phái viên RFI Muriel Paradon tường trình từ Bruxelles :
“Cuộc chiến sẽ tiêu tốn 155 tỷ euro trong năm tới và chúng tôi cần các bạn hỗ trợ thêm ít nhất 70 tỷ euro”. Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã tuyên bố như vậy trước các lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu. Theo ông, đây là một con số thực tế. Năm ngoái, khối 27 nước châu Âu đã giải ngân khoản vay trị giá 90 tỷ euro, với thời hạn 2 năm. Nhưng nguồn tài chính này vẫn chưa đủ. Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraina có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba sản lượng drone, nhưng không có đủ nguồn lực tài chính.
Ông Volodymyr Zelensky đến Bruxelles tìm kiếm hỗ trợ từ các đồng minh châu Âu trong bối cảnh quan hệ giữa ông với Hoa Kỳ xấu đi trong những tuần gần đây. Tại một cuộc họp báo, ông đã lên tiếng đáp trả những chỉ trích từ tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Ukraina quyết định mở lại các cuộc tấn công vào những nhà máy lọc dầu của Nga. Ông Zelensky nhấn mạnh : “Nga không tôn trọng bất kỳ lệnh ngừng bắn năng lượng nào. Hãy cung cấp tên lửa cho chúng tôi để tự vệ”.
Về phía châu Âu, chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Antonio Costa khẳng định : “Sự hỗ trợ dành cho Ukraina hiện mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Đây không phải là thời điểm để rút lui”. Giờ đến lúc biến những cam kết đó thành hiện thực”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh rằng các đồng minh của Kiev sẽ phân tích yêu cầu của Ukraina. Theo ông, “còn quá sớm để đưa ra một con số”. Thủ tướng Đức Friedrich Merz khẳng định Liên Hiệp Châu Âu sẽ vẫn sát cánh cùng Ukraina bởi vì “giúp đỡ Ukraina” cũng là “vì lợi ích của chính châu Âu”.
RFI
Không có nhận xét nào